Η ξεχασμένη περιφέρεια, «ατμομηχανή» για την αναγέννηση της Καλαμάτας

(Πρώτη Δημοσίευση: Εφημερίδα Ελευθερία, Ιανουάριος 2017)

Στη χώρα μας επισημαίνεται συχνά η ανάγκη αποκέντρωσης και η έλλειψη ολοκληρωμένης στρατηγικής για την επίτευξή της, η οποία οδηγεί σε διαπιστώσεις και διαμαρτυρίες ότι η Πολιτεία νοιάζεται μόνο για το κέντρο και όχι για την περιφέρεια. Η περίπτωση της Καλαμάτας δεν αποτελεί, δυστυχώς, εξαίρεση στον κανόνα. Επισημαίνεται διαρκώς η πολλαπλάσια χρηματοδότηση και υλοποίηση έργων σε περιοχές του κέντρου της πόλης σε αντίθεση με τις γειτονιές αλλά και τα χωριά του δήμου. Κι όμως, οι περιοχές που ανήκουν στις Δημοτικές Ενότητες Αριος, Αρφαρών και Θουρίας κρύβουν αναξιοποίητους «θησαυρούς» που θα μπορούσαν να απογειώσουν την ανάπτυξη του τόπου μας.

Στις περιοχές αυτές δεσπόζει ο ποταμός Πάμισος, πηγή ζωής αλλά και ευημερίας ήδη από την αρχαιότητα. Η διαδρομή του ποταμού εντός του Δήμου Καλαμάτας, από τον Αγιο Φλώρο έως το φράγμα στον Αρι και τις εκβολές του στα όρια με το Δήμο Μεσσήνης προσφέρεται για την ανάπτυξη αγροτουρισμού, περιβαλλοντικών διαδρομών και δραστηριοτήτων ήπιας αναψυχής. Για τη συντονισμένη και αποδοτική αξιοποίηση της περιοχής προς όφελος κατοίκων και δημοτών, καταλυτική θα ήταν η ίδρυση, με πρωτοβουλία του δήμου, ενός φορέα διαχείρισης με την επωνυμία «Περιβαλλοντικό Πάρκο Παμίσου», με μη κερδοσκοπικό σκοπό και ανεξάρτητη διοίκηση. Η δημιουργία του φορέα σε συνδυασμό με την υλοποίηση κατάλληλων πολεοδομικών προσαρμογών, με γνώμονα τόσο την προστασία του φυσικού κάλλους της περιοχής όσο και την παραγωγική της αξιοποίηση, θα προσελκύσει βιώσιμες επενδυτικές πρωτοβουλίες και θα φέρει την αναγέννηση ενός μεγάλου τμήματος του μεσσηνιακού κάμπου δημιουργώντας θέσεις εργασίας. Ετσι, η εύφορη «Μακαρία Γη» θα αποτελέσει ξανά πηγή πλούτου για την Καλαμάτα.

Περαιτέρω, στην Ανθεια βρίσκεται και αποκαλύπτεται σταδιακά ένα κρυμμένο «διαμάντι»: ο αρχαιολογικός χώρος της Αρχαίας Θουρίας. Η άμεση ανάδειξη του χώρου ως επισκέψιμου, με την υλοποίηση των απαραίτητων υποδομών, σε συνδυασμό με τη θεσμοθέτηση της συνεργασίας δημοσίων φορέων όπως το υπουργείο Πολιτισμού, το Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, η «Φάρις», και ιδιωτικών φορέων με σχετική πολιτιστική αναφορά, θα αποφέρει προστιθέμενη αξία στην Καλαμάτα με ανάπτυξη συνεδριακού τουρισμού, οργανωμένων περιβαλλοντικών και πολιτιστικών περιηγήσεων στην ευρύτερη περιοχή καθώς και ερευνητικών και εκπαιδευτικών δράσεων που θα προσελκύσουν ειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό. Και σε αυτό το εγχείρημα ο Δήμος επιβάλλεται να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο, αναδεικνύοντας την Αρχαία Θουρία σε προτεραιότητα της αναπτυξιακής στρατηγικής του.

Είναι προφανές ότι η στρατηγική αξιοποίησης της περιφέρειας του Δήμου Καλαμάτας, προϋποθέτει μια θεμελιακή, «επαναστατική» αλλαγή στην αντίληψη άσκησης της εξουσίας: τη μετάβαση από τη βραχυπρόθεσμη, ρουσφετολογική διαχείριση, στη μεσοπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη αναπτυξιακή δράση. Με οδηγό την αποκέντρωση και πίστη στην παραγωγική ανασυγκρότηση, η Καλαμάτα μπορεί να αναδειχθεί σε πόλη-πρότυπο, με την ξεχασμένη της περιφέρεια να πρωταγωνιστεί στην ευημερία του τόπου μας. Και η επιστροφή στις ρίζες δείχνει το δρόμο που πρέπει να ακολουθήσουμε.

Continue Reading

Μια νέα «Συμφωνία για την ανάπτυξη της Καλαμάτας»

(Πρώτη Δημοσίευση, Εφημερίδα Ελευθερία, Δεκέμβριος 2016)

Οι τρέχουσες, επώδυνες εξελίξεις στην ελληνική οικονομία, φέρνουν ξανά επιτακτικά στο προσκήνιο το στοίχημα της ανάπτυξης. Τόσο στην πατρίδα μας όσο και στον τόπο μας προέχει η διαμόρφωση αλλά κυρίως η υλοποίηση μιας συνεκτικής και οραματικής αναπτυξιακής στρατηγικής με έμφαση στα βασικά μας προτερήματα: τα ποιοτικά μας προϊόντα, τη γεωπολιτική μας αξία και πάνω απ’ όλα το ανθρώπινο κεφάλαιο.

Για την Καλαμάτα, η στρατηγική αυτή μπορεί να αναπτυχθεί με επίκεντρο την «παρθένα» περιοχή δυτικά των Ακοβιτίκων και νότια του υφιστάμενου δρόμου Καλαμάτας-Μεσσήνης. Η περιοχή αυτή, ευρισκόμενη δίπλα στο Μεσσηνιακό Κόλπο και σε απόσταση αναπνοής από το Διεθνή Αερολιμένα, το Λιμάνι, τη Μαρίνα, τον αυτοκινητόδρομο αλλά και τη νέα Περιμετρική της Καλαμάτας παρουσιάζει σημαντικά πλεονεκτήματα. Στο υφιστάμενο Γ.Π.Σ Καλαμάτας έχει άλλωστε προβλεφθεί για τη μεν παράκτια περιοχή η ανάπτυξη τουριστικών δραστηριοτήτων με προστατευτική ζώνη υψηλού πρασίνου, ενώ η περιοχή βόρεια της παραπάνω είναι χαρακτηρισμένη ως «γη υψηλής παραγωγικότητας» και προτείνεται η αναδιάρθρωση των καλλιεργειών της. Ακόμα, νότια της υφιστάμενης ΒΙΠΕ, προβλέπεται οργανωμένη ανάπτυξη μεταποιητικών δραστηριοτήτων μέσης και χαμηλής όχλησης.

Για τη στρατηγική αξιοποίηση της περιοχής, θα μπορούσε να ιδρυθεί με πρωτοβουλία του Δήμου, και κατάλληλη μόχλευση ιδιωτικών και δημοσίων επενδύσεων, ένα «Διεθνές Κέντρο Καινοτομίας και Ανάπτυξης». Αποστολή του φορέα αυτού, που θα διοικείται και θα λειτουργεί με διαφανείς κανόνες εταιρικής διακυβέρνησης, θα είναι ο συντονισμός παραγωγικών δραστηριοτήτων με δύο άξονες: αφενός τη δημιουργία μιας Περιοχής Ολοκληρωμένης Τουριστικής Ανάπτυξης (Π.Ο.Τ.Α) με σχεδιασμό φιλικό προς το περιβάλλον και με σύγχρονες αθλητικές εγκαταστάσεις και αφετέρου τη λειτουργία μιας Ζώνης Ερευνας, Καινοτομίας και Επιχειρηματικότητας με ειδίκευση στην ανάπτυξη πρότυπων καλλιεργειών, στην παραγωγή αγροτικών προϊόντων υψηλής διατροφικής αξίας και στη δημιουργία πρότυπων τεχνολογικών εφαρμογών που προορίζονται για σημαντικούς κλάδους της οικονομίας στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.

Η λειτουργία του Κέντρου θα έχει, συνεπώς, πολλαπλή προστιθέμενη αξία: Από τη μια θα εντάξει την Καλαμάτα στον παγκόσμιο τουριστικό χάρτη, αξιοποιώντας και τις υφιστάμενες υποδομές της περιοχής. Η συναφής δημιουργία ποιοτικών αθλητικών εγκαταστάσεων θα συμβάλει στην ανάδειξη της πόλης ως διεθνούς προπονητικού και αγωνιστικού κέντρου με προφανή οφέλη για την πόλη. Από την άλλη, η ζώνη καινοτομίας θα προσελκύσει ειδικευμένο επιστημονικό και εργατικό δυναμικό και επενδύσεις, δίνοντας ευκαιρίες για δημιουργία και ανοίγοντας το δρόμο της επιστροφής στους νέους, ειδικά στους Καλαματιανούς και τους Μεσσήνιους.

Το εγχείρημα απαιτεί κατάλληλους χειρισμούς, ώστε να συνδυαστεί αρμονικά η παρουσία στρατηγικού επενδυτή με την ενεργό συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας και κυρίως καταξιωμένων φορέων (Πανεπιστήμιο, ΤΕΙ, Ινστιτούτο Ελαιολάδου, Επιμελητήριο, κοινωφελή ιδρύματα) αλλά και κάθε δημόσιου και ιδιωτικού φορέα που αποδεδειγμένα μοιράζεται το κοινό όραμα. Θα μπορούσε μάλιστα να διεκδικηθεί με αξιώσεις και η ίδρυση παραρτήματος του Κοινού Κέντρου Ερευνών (JRC) της Ευρωπαϊκής Ενωσης με ειδίκευση σε συναφή αντικείμενα. Για όλα τα παραπάνω απαιτείται, πέραν της λειτουργίας του Κέντρου, και η εγγυητική και συντονιστική λειτουργία ενός Δήμου με νέα αντίληψη για τον τόπο μας και τους ανθρώπους του.

Σε προηγούμενη παρέμβασή μας, υποστηρίξαμε πως, για να κερδίσει το μέλλον της, η Καλαμάτα χρειάζεται επανάσταση. Και η επανάσταση αυτή θα προέλθει προπάντων με την επωφελή αξιοποίηση δημιουργικών ιδεών μέσα από την κατάλληλη θεσμική έκφραση. Εδαφος για την ανάπτυξη του τόπου μας υπάρχει. Αρκεί να το καλλιεργήσουμε.Φόρτωση…

Continue Reading

Ένα άλλο «ΚΑΛΑΜΑΤΑ 21»

k21logo

(Πρώτη Δημοσίευση, Εφημερίδα Ελευθερία, Νοέμβριος 2016)

Τις περασμένες μέρες, ένα γεγονός «σημάδεψε» την τοπική επικαιρότητα: Η Καλαμάτα δεν κατάφερε ν’ αναδειχτεί Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης για το 2021.

Η υπόθεση της ανάληψης του θεσμού της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας είχε υποστηρικτές αλλά και αντιπάλους. Σίγουρα όμως ανέδειξε κάτι αναμφισβήτητο: ότι η Καλαμάτα, με ορίζοντα το 2021, στα 200 χρόνια από το ιστορικό ορόσημο του 1821, αλλά και πέρα από αυτό, χρειάζεται επειγόντως ένα νέο όραμα, μια νέα στρατηγική με την οποία θα κερδίσει ξανά το μέλλον της. Και στη στρατηγική αυτή πρέπει να πρωταγωνιστούν ο πολιτισμός και η παιδεία, ως κινητήριες δυνάμεις για την παραγωγική ανασυγκρότηση και την ευημερία του τόπου μας.

Με άλλα λόγια: χρειάζεται επανάσταση. Μια επανάσταση διαφορετική από τις άλλες. Μια επανάσταση με σκοπό ειρηνικό και αναγεννητικό: τη δημιουργία μιας πόλης-πρότυπο, σε εθνικό αλλά και διεθνές επίπεδο, με έμφαση στα στρατηγικά της πλεονεκτήματα: τα ποιοτικά της προϊόντα, τη γεωπολιτική της αξία και πάνω απ’ όλα το ανθρώπινο κεφάλαιο. Τους άξιους και μορφωμένους Καλαματιανούς, κυρίως τους νέους, στην Ελλάδα και το εξωτερικό, που, χωρίς τις εξαρτήσεις και τις παθογένειες του υφιστάμενου, αποτυχημένου συστήματος, θέλουν να προσφέρουν, να δημιουργήσουν στην Καλαμάτα και να θυσιάσουν το «εγώ» για το «εμείς».

Μια επανάσταση με σχέδιο και πρόγραμμα: τη μετά από συντεταγμένο διάλογο διαμόρφωση και αποτελεσματική εφαρμογή ενός συνεκτικού και σταδιακού αλλά ολοκληρωμένου μοντέλου ανάπτυξης που θα ωφελήσει όλους, και ειδικά τους πιο ευάλωτους συμπατριώτες μας. Με διοικητική και πολεοδομική ανασυγκρότηση, ώστε να δημιουργηθούν άμεσα βιώσιμες και καινοτόμες παραγωγικές επενδύσεις σε περιοχές της Καλαμάτας που μπορούν να τις υποδεχτούν και τις χρειάζονται, ειδικά στους τομείς του πολιτισμού και της παιδείας, του ποιοτικού τουρισμού, καθώς και της οργανωμένης τυποποίησης και εξαγωγής υψηλής ποιότητας αγροτικών προϊόντων.

Μια επανάσταση με ηγεσία συλλογική: με πίστη στην προστιθέμενη αξία της συλλογικότητας, με τους πολιτικούς θεσμούς ενισχυμένους και λειτουργικούς, αλλά και με αξιοκρατική αξιοποίηση των απανταχού Καλαματιανών, ώστε να ενισχυθεί παντού το «brand name» της Καλαμάτας ως πρωτεύουσας της ποιότητας ζωής, της καινοτομίας και της δημιουργίας.

Πολλοί διερωτώνται τι είναι αυτό που μας λείπει και δεν μπορούμε, ως πόλη αλλά και ως χώρα, να ορθοποδήσουμε και να πρωταγωνιστήσουμε ξανά. Η απάντηση είναι απλή: η έμπνευση. Η έμπνευση ενός «νέου πατριωτισμού», που θα μας ενώσει και θα αναδείξει τι μπορούμε να κάνουμε όλοι μαζί, αν έχουμε όραμα και σχέδιο. Αυτόν χρειάστηκαν και οι πρόγονοί μας για να κάνουν την Επανάσταση του ’21. Και τον βρήκαν στην αρχαία ελληνική γραμματεία, στους Θούριους του Ρήγα, στις αρχές της Γαλλικής Επανάστασης, μα πάνω απ’ όλα στη δική τους «εσωτερική επανάσταση»: στο ξύπνημα του ασίγαστου ανθρώπινου πόθου για την ελευθερία.

Συμπέρασμα: με μπροστάρη τον πολιτισμό και την παιδεία μπορούμε να αναγεννηθούμε. Ας μην αποποιηθούμε τουλάχιστον αυτήν την κληρονομιά της διεκδίκησης του θεσμού της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας. Έχουμε υποδομή και ανθρώπους για να κάνουμε την Καλαμάτα την πρωτεύουσα πόλη που θέλουμε. Την Καλαμάτα της επανάστασης. Ας ξεκινήσουμε.

Continue Reading