Η Καλαμάτα του αθλητισμού: Από ουραγός, πόλη-πρωταθλήτρια

(Πρώτη Δημοσίευση: Εφημερίδα Ελευθερία, Σεπτέμβριος 2017)

Η διαπίστωση είναι μάλλον κοινή: Η Καλαμάτα διαθέτει προβληματικές και απαξιωμένες αθλητικές υποδομές. Το βλέπει κανείς επισκεπτόμενος είτε το Δημοτικό Στάδιο είτε την Τέντα είτε το κολυμβητήριο, εγκαταστάσεις που ανατρέχουν στις δεκαετίες του ’70 και του ’80, χωρίς προοπτική ουσιαστικής τους αναβάθμισης. Τα όποια έργα του δήμου στον τομέα του αθλητισμού τα τελευταία χρόνια αφορούν επιφανειακές παρεμβάσεις ή, στην καλύτερη περίπτωση, κάποια νέα γήπεδα με πλαστικό τάπητα και άρωμα… ψηφοθηρίας. Κι όμως, ο αθλητισμός θα μπορούσε να αναδειχτεί σε στρατηγικό πλεονέκτημα της πόλης με συγκεκριμένο αναπτυξιακό όφελος. Αναγκαία προϋπόθεση; Η εκπόνηση και υλοποίηση ενός επιχειρησιακού σχεδίου που θα τον θέσει ως προτεραιότητα και θα τον συνδέσει με τις δράσεις στον τομέα του τουρισμού, του πολιτισμού και της παιδείας, ώστε να αποδώσει προστιθέμενη αξία.

Επένδυση με άμεση απόδοση

Το έργο που πρέπει να προταχθεί είναι η δημιουργία ενός σύγχρονου αθλητικού-προπονητικού κέντρου με κλειστό γυμναστήριο, κλειστό κολυμβητήριο αλλά και ανοιχτές-προπονητικές και υποστηρικτικές-εγκαταστάσεις. Η καινοτομία που θα εξασφαλίσει τόσο τη χρηματοδότησή του όσο και τη βιωσιμότητά του θα είναι η υλοποίησή του ως τμήματος μιας Περιοχής Ολοκληρωμένης Τουριστικής Ανάπτυξης στην περιοχή της Δυτικής Παραλίας, δυτικά των Ακοβίτικων και νότια του Αερολιμένα Καλαμάτας, με κατάλληλη προσαρμογή του Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου.

Για την ομαλή δημιουργία και τη χρηστή του διαχείριση μπορεί να ιδρυθεί ένας φορέας ιδιωτικού δικαίου με τη συμμετοχή του δήμου και ιδιωτών επενδυτών, και με ρήτρες διασφάλισης της χρήσης του από ομάδες-σωματεία της πόλης. Βασικός στόχος θα είναι η λειτουργία του χώρου ως διεθνούς προπονητικού κέντρου με προσέλκυση ξένων αθλητών και ομάδων, λόγω του ιδανικού κλίματος της περιοχής μας, από κοινού με τη διεξαγωγή σημαντικών διεθνών αθλητικών διοργανώσεων. Ο επιτυχής αυτός συνδυασμός τουριστικού και αθλητικού προορισμού μπορεί να απογειώσει αναπτυξιακά την πόλη.

Τρόπος ζωής και… ανάπτυξης για την πόλη

Χρειάζονται όμως και συμπληρωματικές δράσεις, κυρίως η αναβάθμιση του Δημοτικού Σταδίου και η άμεση αξιοποίηση του προπονητικού κέντρου στις Πηγές του Ταϋγέτου, με τη συμμετοχή ιδιωτών επενδυτών (ΣΔΙΤ). Αλλά και η περαιτέρω ανάδειξη υπαρχόντων αθλητικών γεγονότων όπως τα «Παπαφλέσσεια», το Κύπελλο της Ρυθμικής Γυμναστικής, οι ναυταθλητικές εκδηλώσεις αλλά και ο Μαραθώνιος Δρόμος, που μπορεί να συνδιοργανώνεται με τους Δήμους Μεσσήνης και Δυτικής Μάνης και να συνδέεται με την επέτειο απελευθέρωσης της πόλης στις 23 Μαρτίου.

Οι αθλητικές εκδηλώσεις πρέπει να συνδυαστούν αρμονικά με τις πολιτιστικές και να προβληθούν επικοινωνιακά ως τουριστικό προϊόν του Δήμου Καλαμάτας. Τέλος, πρέπει να στηριχθεί έμπρακτα από το δήμο η «Μαύρη Θύελλα», ως πρώτη και κυρίαρχη ομάδα της Καλαμάτας και της Μεσσηνίας και άρρηκτα συνδεδεμένη με την αθλητική ιστορία και ταυτότητα της πόλης. Το παράδειγμα της αξιοποίησης του brandname της Μπαρτσελόνα από την Καταλονία δείχνει το δρόμο.

Πέραν όμως των υποδομών και των εκδηλώσεων, πρέπει να ενισχυθεί και η καθιέρωση του αθλητισμού ως τρόπου ζωής για τους δημότες, κυρίως για τα νέα παιδιά. Η ανάπλαση των γηπέδων σε όλα τα σχολικά προαύλια, η επέκταση της χρήσης του ποδηλάτου ως μέσου τόσο μετακίνησης όσο και άθλησης, η περαιτέρω αναβάθμιση των υπαρχουσών αθλητικών εγκαταστάσεων αλλά και η προώθηση προγραμμάτων μαζικού αθλητισμού πρέπει να καταστούν προτεραιότητα για το δήμο. Έτσι, η πόλη μας θα ξεκινήσει με… φόρα για το αναγκαίο αναπτυξιακό της άλμα.

Continue Reading

Η δημοκρατία των αισθήσεων και των παραισθήσεων

(Πρώτη Δημοσίευση, Εφημερίδα Ελευθερία, Αύγουστος 2017)

«Χρώμεθα γαρ πολιτείᾳ… και όνομα μεν διά το μη ες ολίγους αλλ’ ες πλείονας οικείν δημοκρατία κέκληται».

Το γνωστό αυτό απόσπασμα του Επιταφίου Λόγου του Περικλή από τις Ιστορίες του Θουκυδίδη προοριζόταν αρχικά να κοσμήσει το Προοίμιο ενός -τελικά αποτυχημένου- πολιτικού εγχειρήματος: του σχεδίου ενός «Συντάγματος της Ευρώπης», που θα προσέδιδε την αναγκαία δημοκρατική νομιμοποίηση στη μετεξέλιξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η πρωτοβουλία ανήκε -κατά τραγική ειρωνεία- στον πρώην Πρόεδρο της Γαλλίας Valéry Giscard d’ Estaing, τον άνθρωπο με το αεροπλάνο του οποίου επέστρεψε τα ξημερώματα της 24ης Ιουλίου 1974 στην Ελλάδα ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, «εγκαινιάζοντας» την περίοδο της λεγόμενης Μεταπολίτευσης.

Όμως η αίσθηση ότι η πατρίδα μας θα ζούσε εφεξής χρόνια διαρκώς βελτιούμενης κοινωνικής ευημερίας και δημοκρατικού βίου μετατράπηκε βίαια σε παραίσθηση μετά το 2010, όταν το τέλος των συλλογικών μας ψευδαισθήσεων σηματοδότησε, πρακτικά, και το τέλος της Μεταπολίτευσης. Ζούμε άραγε σήμερα σε πραγματική δημοκρατία, και πόσο είμαστε ως λαός άξιοι γι’ αυτήν;

Η εμφύλια διαμάχη μεταξύ των επαναστατημένων από το 1821 Ελλήνων οδήγησε στη δημιουργία του ελληνικού κράτους με απόφαση των «Προστάτιδων Δυνάμεων» και στην επιλογή ξένου μονάρχη ως αρχηγού του κράτους μας, αφού ο Καποδίστριας φαινόταν σε κάποιους εξ ημών ως… υπερβολικά αυταρχικός. Έκτοτε ζήσαμε ως λαός την απόλυτη και μετέπειτα τη συνταγματική μοναρχία του Βαυαρού Όθωνα, τον ασθενή κοινοβουλευτισμό της περιόδου του Δανού Γεωργίου του Α’, τον εθνικό διχασμό της περιόδου του Κωνσταντίνου Α΄, την εύθραυστη αβασίλευτη δημοκρατία της περιόδου 1924-1936 που οδήγησε στο καθεστώς της 4ης Αυγούστου του Ι. Μεταξά, την μετεμφυλιακή βασιλευόμενη δημοκρατία που κατέρρευσε με το καθεστώς της 21ης Απριλίου 1967.

Κι όμως, η σχετική ομαλότητα του κοινοβουλευτικού βίου από το 1974, η ένταξή μας στην ΕΟΚ και μετέπειτα στην ΕΕ και στην ΟΝΕ αλλά και η ψεύτικη ευημερία που βιώναμε έκαναν πολλούς να πιστέψουν ότι ζούμε σε μια αληθινή δημοκρατία.

Κι ύστερα ήρθαν… τα μνημόνια. Οι «Προστάτιδες Δυνάμεις» επανέκαμψαν θριαμβευτικά για το… καλό μας, η μεσαία τάξη δέχθηκε και δέχεται ακόμα συντριπτικά πλήγματα, το χάσμα πλουσίων και φτωχών διευρύνθηκε δραματικά, η εθνική μας περιουσία υποθηκεύτηκε για… 99 χρόνια, η Βουλή και η κυβέρνηση μετατράπηκαν ουσιαστικά σε τραγικούς διεκπεραιωτές προαποφασισμένων μέτρων. Εκλογές γίνονται βέβαια ακόμα, αλλά σχεδόν το 50% απέχει από αυτές, ενώ κυριαρχούν η καθολική απογοήτευση από το πολιτικό σύστημα, η γενική έκπτωση των θεσμών και των αξιών, το αίσθημα αδιεξόδου και η απουσία ελπίδας για το μέλλον. Αλλά και η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Δύση γενικότερα βάλλονται και αμφισβητούνται σφοδρά, με τις παραδοσιακές τους αξίες να κινδυνεύουν σοβαρά, ίσως για πρώτη φορά μετά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Κύρια αιτία για τη σημερινή κατάσταση; Η έλλειψη ουσιαστικής, συλλογικής παιδείας βασισμένης σε αξίες.

Οι σύγχρονοι Έλληνες έχουμε αποδειχθεί πολλές φορές ανάξιοι της βαριάς προγονικής μας κληρονομιάς. Η συλλογική μας έκφραση, από τη φοροδιαφυγή έως την οδική μας συμπεριφορά, αποδεικνύεται συχνά εχθρική για την αναγέννηση της πατρίδας μας. Μόνο με μια πραγματική «επανάσταση» στην πολιτική, κοινωνική και πολιτιστική μας παιδεία ως λαού, που θα επαναφέρει στο προσκήνιο το «Εμείς» αντί του «Εγώ», θα μπορέσουμε να αξιοποιήσουμε τα στρατηγικά μας πλεονεκτήματα και τον εθνικό μας πλούτο και να ανακτήσουμε τη δημοκρατία που δικαιούμαστε και αξίζουμε.

Αρκεί να συνειδητοποιήσουμε ότι η μοίρα όλων μας, πλουσίων και φτωχών, δεξιών και αριστερών, είναι συνδεδεμένη με τον ευλογημένο και μαρτυρικό αυτό τόπο, την Ελλάδα.

Continue Reading

Τα θεμέλια της ανάπτυξης, μέρος δεύτερο: Μια πραγματική μεταρρύθμιση στην τοπική αυτοδιοίκηση


(Πρώτη Δημοσίευση: Εφημερίδα Ελευθερία, Ιούλιος 2017)

Είναι, χωρίς αμφιβολία, ο εγγύτερος στον πολίτη αλλά, ταυτόχρονα, και ο προβληματικότερος θεσμός στη σημερινή Ελλάδα: η τοπική αυτοδιοίκηση α’ και β’ βαθμού «στενάζει», τα τελευταία χρόνια, ανάμεσα στη δημοσιονομική μέγκενη των μνημονίων και στις, κατά καιρούς, απόπειρες μεταρρυθμίσεων που γίνονται πρωτίστως στο βωμό σκοπιμοτήτων και χωρίς όραμα. Με τη συζήτηση αυτή να έρχεται ξανά στο προσκήνιο, είναι αναγκαίο να τονιστεί πως χρειάζονται ουσιαστικές τομές ώστε η αυτοδιοίκηση να αποτελέσει μια πραγματική «ατμομηχανή ανάπτυξης» που θα βγάλει οριστικά από την κρίση την πατρίδα μας.

Δήμοι: Προτεραιότητες και προκλήσεις

Παρά τις διαχρονικές επεμβάσεις στη λειτουργία τους, οι καλλικρατικοί δήμοι παραμένουν αναποτελεσματικοί και αδυνατούν να αντεπεξέλθουν επαρκώς στις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών, όπως ανέδειξε και η πρόσφατη περιπέτεια με την αποκομιδή των σκουπιδιών. Εδώ απαιτούνται: λιγότερα και πιο ισχυρά συλλογικά όργανα, γενναίες συγχωνεύσεις νομικών προσώπων και οργανικών μονάδων (με διατήρηση των θέσεων εργασίας και κινητικότητα εργαζομένων), καθιέρωση διαρθρωμένης συνεργασίας με τη φορολογική διοίκηση για τη βελτίωση της εισπραξιμότητας των δημοτικών προσόδων, αναλογικότερο εκλογικό σύστημα (ο νικητής συνδυασμός να καταλαμβάνει το 55 αντί για το 60% των εδρών στο Δημοτικό Συμβούλιο), αλλά και δραστική μείωση των απαιτούμενων υποψηφίων δημοτικών και τοπικών συμβούλων, ενίσχυση της εκπροσώπησης για γειτονιές και χωριά αλλά, πρωτίστως, καθιέρωση δημοτικών αναπτυξιακών σχεδίων, που σε συνεργασία και συντονισμό με τις Περιφέρειες και τις δυνάμεις της ιδιωτικής πρωτοβουλίας θα αναδείξουν τα στρατηγικά πλεονεκτήματα κάθε τοπικής οικονομίας και θα δημιουργήσουν πολλές και καλές θέσεις εργασίας.

Περιφέρειες: Ανάγκη για βαθιές τομές

Ο β’ βαθμός της αυτοδιοίκησης παραμένει σίγουρα ο μεγάλος ασθενής της. Η συμβολή του στη διαμόρφωση μιας βιώσιμης στρατηγικής περιφερειακής ανάπτυξης υπήρξε ως σήμερα περιορισμένη, ενώ οι περιφερειάρχες, επονομασθέντες κάποτε και «μικροί πρωθυπουργοί» κατέληξαν, στην πλειοψηφία τους, να λειτουργούν ως «μικρομέγαλοι νομάρχες». Εδώ δεν χωρούν ημίμετρα: μόνο η συγχώνευση των υφιστάμενων Περιφερειών από 13 σε 5 ισχυρές (Αττικής, Πελοποννήσου-Αιτωλοακαρνανίας-Ιονίων Νήσων, Μακεδονίας-Θράκης, Ηπείρου-Θεσσαλίας-Στερεάς Ελλάδας, Αιγαίου-Κρήτης), η κατάργηση του αποτυχημένου θεσμού των αποκεντρωμένων διοικήσεων, η δραστική μείωση μονοπρόσωπων και πολυπρόσωπων οργάνων (αντιπεριφερειάρχες, περιφερειακοί σύμβουλοι) καθώς και οργανικών μονάδων, αλλά κυρίως η θεσμοθέτηση και εφαρμογή ολοκληρωμένων περιφερειακών αναπτυξιακών σχεδίων, που θα εγκρίνονται με ευρεία διαβούλευση και κοινωνική λογοδοσία και θα αποτελούν, από κοινού με τα αντίστοιχα δημοτικά σχέδια, το στρατηγικό πλαίσιο για την περιφερειακή ανασυγκρότηση, μπορεί να δώσει το έναυσμα για την έξοδο από την κρίση.

Μεταρρύθμιση με αρχές ως εγγύηση για καλύτερο μέλλον

Στον τόπο μας, η αυτοδιοίκηση μαστίζεται, αναπόφευκτα, από τις διαχρονικές παθογένειες της ελληνικής πολιτικής: κομματισμός, καθεστωτικές πρακτικές, αδιαφάνεια, έλλειψη πόρων αλλά κυρίως ξεκάθαρου προσανατολισμού. Για τα δύο πρώτα η θεσμοθέτηση της κατάργησης της κομματικής στήριξης στους αυτοδιοικητικούς συνδυασμούς και ενός ανώτατου ορίου δύο θητειών, τουλάχιστον για τα ανώτερα μονοπρόσωπα όργανα των ΟΤΑ, θα μπορούσε να είναι μια ικανοποιητική απάντηση. Για τα επόμενα η λύση μπορεί να προέλθει μόνο μέσα από την ενεργοποίηση και τη συνένωση των δημιουργικών δυνάμεων των τοπικών κοινωνιών, ώστε με αρχές, πρόγραμμα αλλά και νέες ιδέες και πρόσωπα να εκφραστεί η πλατιά κοινωνική συμμαχία των αλλαγών που θα καταστήσουν την αυτοδιοίκηση και την αποκέντρωση μοχλό της πολυπόθητης εθνικής μας ανασυγκρότησης.

Continue Reading

Τα θεμέλια της ανάπτυξης: Ένα νέο μοντέλο ποιοτικών συγκοινωνιακών υποδομών για τη Μεσσηνία και την Καλαμάτα

(Πρώτη Δημοσίευση: Εφημερίδα Ελευθερία, Ιούνιος 2017)

Είναι γενικά παραδεκτό ότι οι ποιοτικές συγκοινωνίες αποτελούν βασική προϋπόθεση για την αναπτυξιακή προοπτική μιας περιοχής. Στη Μεσσηνία, η πρόσφατη ολοκλήρωση του αυτοκινητόδρομου Τρίπολης-Καλαμάτας, επιβεβαιώνει πλήρως τη διαπίστωση αυτή. Είναι όμως γεγονός, ότι, με εξαίρεση το δρόμο αυτό, οι συγκοινωνιακές υποδομές της περιοχής μας παραμένουν άκρως προβληματικές: απαρχαιωμένο και επικίνδυνο οδικό δίκτυο, απαξιωμένος και ανενεργός σιδηρόδρομος, λιμάνια και αεροδρόμιο με χαμηλής ποιότητας υπηρεσίες, αστικές και υπεραστικές συγκοινωνίες χωρίς οργάνωση, συντονισμό και ικανοποιητική κάλυψη των αναγκών κατοίκων και επισκεπτών. Επομένως, η διαμόρφωση και εφαρμογή ενός ολοκληρωμένου μοντέλου αναβάθμισης των μεταφορών στη Μεσσηνία προβάλλει ως επιτακτική ανάγκη για την επιτυχή ανασυγκρότηση της περιοχής μας.

Αναβάθμιση οδικών αξόνων

Στις οδικές μεταφορές οι προτεραιότητες είναι ξεκάθαρες: Πύργος-Καλό Νερό-Τσακώνα, Καλαμάτα-Ριζόμυλος-Πύλος-Μεθώνη και Καλαμάτα-Αρεόπολη είναι οι τρεις στρατηγικής σημασίας οδικοί άξονες. Οι δύο πρώτοι έχουν μάλιστα και μελέτες σε προχωρημένη πλέον φάση. Με δεδομένο το υψηλό κόστος αναβάθμισής τους, μόνη ρεαλιστική και επωφελής λύση θα ήταν η ανάθεση κατασκευής τους στην Κοινοπραξία «Μορέας». Ως κίνητρα θα μπορούσαν να δοθούν η επέκταση της Σύμβασης Παραχώρησης του αυτοκινητόδρομου για αρκετά χρόνια, και η επιβολή διοδίων για κάποια τμήματα με αναλογική χρέωση και απαλλαγή των μονίμων κατοίκων, ενώ η χρηματοδότηση πρέπει να προέλθει από μόχλευση ιδίων κεφαλαίων και ευρωπαϊκούς πόρους ή/και δάνειο από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.

Σιδηρόδρομος με νέα δυναμική

Η πατρίδα μας συνιστά θλιβερή εξαίρεση σε σχέση με το σιδηροδρομικό δίκτυο. Για τη Μεσσηνία επιβάλλεται η άμεση επαναλειτουργία του δικτύου από ιδιώτη (η ιταλική Ferrovie ως νέος ιδιοκτήτης της ΤΡΑΙΝΟΣΕ θα ήταν μια καλή λύση) με έμφαση στα προαστιακά δρομολόγια Καλαμάτας-Μεσσήνης, Καλαμάτας-Θουρίας-Αριος-Μελιγαλά, και σε επόμενη φάση προς τη Δυτική Πελοπόννησο καθώς και στην ολοκληρωμένη ανάπτυξη των τουριστικών διαδρομών. Χρειάζεται όμως συμπληρωματική και όχι ανταγωνιστική λειτουργία του σιδηροδρόμου με τα ΚΤΕΛ και, στο πλαίσιο αυτό, μια λύση θα ήταν η συμμετοχή των τελευταίων στο μετοχικό κεφάλαιο και στη διοίκηση της εταιρείας διαχείρισης του τοπικού σιδηροδρόμου.

Λιμάνι και αεροδρόμιο υψηλών προδιαγραφών

Για το αεροδρόμιο, που βρίσκεται σε βαθμιαία ανοδική πορεία, μόνη λύση θα ήταν η αποκρατικοποίησή του με παράλληλη δέσμευση του επενδυτή στην υλοποίηση των αναγκαίων έργων αναβάθμισης, για τα οποία οι μελέτες καρκινοβατούν ακόμα αδικαιολόγητα. Για τα λιμάνια, ειδικά αυτό της Καλαμάτας, θα μπορούσε να προκριθεί μια ανάλογη λύση, με δεδομένη την πρόσφατη αρνητική εμπειρία των παλινωδιών του master plan και την απώλεια της ευκαιρίας αναβάθμισής του με το σχεδιαζόμενο Πρόγραμμα Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης. Η ενεργοποίηση ιδιωτικών επενδύσεων στα δύο αυτά έργα θα τα μετατρέψει σε πόλους ανάπτυξης με τη δημιουργία πολλών θέσεων εργασίας.

Ποιοτικές αστικές και υπεραστικές συγκοινωνίες

Περαιτέρω, απαραίτητη είναι και η άμεση αναβάθμιση και διαλειτουργικότητα των αστικών και υπεραστικών συγκοινωνιών. Εκτός από τα αυτονόητα (νέες αξιοπρεπείς στάσεις, επέκταση τηλεματικής, ηλεκτρονική ενημέρωση επιβατών), νέα συνδυαστικά δρομολόγια, κοινά κόμιστρα και κάρτες απεριορίστων διαδρομών με επέκταση της συνεργασίας με το σιδηρόδρομο και τους ιδιοκτήτες ταξί (π.χ. οργανωμένα αστικά δρομολόγια με μεγάλα ταξί-βανάκια σε γειτονιές και χωριά της Καλαμάτας στο πλαίσιο σύμπραξης ΚΤΕΛ-Ταξί) θα μπορούσαν να δώσουν ανάσα στα κυκλοφορικά προβλήματα και να ενισχύσουν τις δημόσιες μεταφορές, σε συνδυασμό με μια ολοκληρωμένη πολιτική χρήσης του ποδηλάτου και την επέκταση της ελεγχόμενης στάθμευσης στον αστικό ιστό.

Είναι προφανές, ότι για την υλοποίηση των πρωτοβουλιών συγκοινωνιακής αναβάθμισης της Μεσσηνίας απαιτείται βούληση, όραμα και σχέδιο από το κράτος αλλά κυρίως από την τοπική αυτοδιοίκηση. Η Μεσσηνία και η Καλαμάτα βρίσκονται, εδώ και καιρό, στο διάδρομο απογείωσης. Χρειάζονται όμως τους κατάλληλους πιλότους για να πετάξουν προς το μέλλον.

Continue Reading

Το «σύνδρομο της ύβρεως»

(Πρώτη Δημοσίευση: Εφημερίδα Ελευθερία, Μάιος 2017)

Ζούμε σε μια εποχή συλλογικής ψυχασθένειας. Η διαπίστωση αυτή είναι κοινή σε καθημερινές μας εμπειρίες και συζητήσεις, ιδίως τα τελευταία χρόνια. Αφορά μάλιστα πρωτίστως τις ενέργειες των πολιτικών ηγετών, εγχώριων και μη, και επιβεβαιώνεται -δυστυχώς- όλο και πιο συχνά. Η πραγματικότητα αυτή φέρνει στο προσκήνιο μια επίκτητη διαταραχή της συμπεριφοράς ορισμένων πολιτικών που εισήγαγε στο χώρο των κοινωνικών και πολιτικών επιστημών και στις παρυφές της ψυχιατρικής ορολογίας ο λόρδος Ντέιβιντ Οουεν, πρώην υπουργός Εξωτερικών του Ηνωμένου Βασιλείου, ιατρός και νευροεπιστήμονας, ο οποίος την ονόμασε εύστοχα «σύνδρομο της ύβρεως», δανειζόμενος τον όρο από την αρχαία ελληνική γραμματεία, όπου η υπέρβαση του μέτρου, η αλαζονεία και η περιφρόνηση για τους θεϊκούς και ανθρώπινους νόμους ονομαζόταν Υβρις.

Τα συμπτώματα

Το Σύνδρομο Οουεν έχει σε γενικές γραμμές τα εξής χαρακτηριστικά-συμπτώματα: Αυτός που πάσχει θεωρεί τους πολίτες απλώς ένα πεδίο άσκησης της εξουσίας του. Φροντίζει υπέρμετρα για τη δημόσια εικόνα του και επιλέγει ενέργειες και δράσεις που ευνοούν αυτή την εικόνα στο λαό. Ταυτίζει τον εαυτό του με το θεσμό που εκπροσωπεί. Στις ομιλίες του μιλάει σαν μεσσίας, εκθειάζοντας τις ενέργειές του. Αγνοεί τις υποδείξεις και τις προτάσεις του περιβάλλοντός του, αφού πιστεύει ότι έχει το αλάθητο και το προνόμιο να γνωρίζει μόνο αυτός την αλήθεια. Διακατέχεται από υπέρμετρη αίσθηση αυτοπεποίθησης η οποία τον οδηγεί στον αποκλεισμό κάθε λογικής συμβουλής, ενώ αρέσκεται μόνο στις κολακείες. Και τελικά χάνει την επαφή με την πραγματικότητα.

Η άνω συμπεριφορά θα έφερνε στο μυαλό πολλών τις επίκαιρες περιπτώσεις γνωστών πολιτικών ηγετών: από τον Κιμ Γιονγκ Ουν έως τον Ταγίπ Ερντογάν και τον Ντόναλντ Τραμπ. Ο κίνδυνος από τις εκδηλώσεις του συνδρόμου για την ειρήνη και την ασφάλεια, σε περιφερειακό αλλά και παγκόσμιο, μάλλον δεν πρέπει να θεωρείται αμελητέος. Αλλά και στο εγχώριο πεδίο, δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις πολιτικών που φαίνεται πως πάσχουν από το σύνδρομο, ακόμα και στο χώρο της τοπικής αυτοδιοίκησης. Ισως αυτό να είναι ένα ακόμη σύμπτωμα της πολυεπίπεδης κρίσης που περνά η πατρίδα μας. Με δεδομένες όμως τις επιπτώσεις των πολιτικών αποφάσεων στη ζωή όλων μας, επιβάλλεται η ενεργοποίηση των αναγκαίων αντίβαρων για την αντιμετώπισή του.

Η θεραπεία

Καθώς η εξουσία περιβάλλεται με πρωτόγνωρη για τις ανθρώπινες κοινωνίες ισχύ, η αποτελεσματική αντιμετώπιση των καταχρήσεων που τη συνοδεύουν μπορεί να αναζητηθεί μόνο σε θεσμικές λύσεις. Μια τέτοια λύση θα ήταν η ουσιαστική εφαρμογή ενός συστήματος αμοιβαίου ελέγχου και εξισορρόπησης των οργάνων άσκησης της εξουσίας, ώστε να αποφεύγονται αλαζονικές και επιβλαβείς προσεγγίσεις. Το σύστημα αυτό, γνωστό και με την ονομασία «Checks and balances», προϋποθέτει την ποιοτική λειτουργία των θεσμών και τη στελέχωσή τους με ικανά και άξια πρόσωπα που θα λογοδοτούν τακτικά στο λαό για τις πράξεις και τις παραλείψεις τους.

Μια ακόμα λύση θα ήταν η καθιέρωση χρονικού ορίου θητείας των κατόχων δημοσίου αξιώματος (π.χ. δύο θητείες) ώστε να μην ταυτίζονται τα πρόσωπα με τη θέση που κατέχουν και να μην γίνονται καθεστώς.

Ωστόσο, καμία από τις άνω λύσεις δεν μπορεί να λειτουργήσει αν δεν υπάρχει μια θεμελιώδης προϋπόθεση: η ανιδιοτελής συμμετοχή των πολιτών στα κοινά και η διαρκής επαγρύπνησή τους για την ομαλή λειτουργία των θεσμών. Μόνο έτσι θα επέρχεται στο τέλος η Νέμεσις για τους υβριστές πολιτικούς και τις πράξεις τους.

Continue Reading

Τα «κατά Καλαμάταν πάθη» και ο δρόμος για τη συλλογική ανάσταση


(Πρώτη Δημοσίευση: Εφημερίδα Ελευθερία, Απρίλιος 2017)

Τα τελευταία χρόνια φαίνεται πως, σε αντίθεση με την υπόλοιπη Ελλάδα, η μοίρα είναι με το μέρος της Καλαμάτας. Οι νέες οδικές και τουριστικές υποδομές, οι αναπλάσεις στο κέντρο της πόλης αλλά και η ανάληψη υψηλών δημοσίων αξιωμάτων από συμπατριώτες μας έχουν προσδώσει στην περιοχή μας μια διαρκώς θετική δημοσιότητα. Ολοένα και περισσότεροι Ελληνες και ξένοι ανακαλύπτουν την ομορφιά και τις αρετές μας και θέλουν να μετέχουν της τοπικής φιλοξενίας.

Παρά την ευνοϊκή συγκυρία, είναι κοινή διαπίστωση ότι η πόλη δεν έχει κατορθώσει να μετατρέψει την κρίση σε ευκαιρία και να αξιοποιήσει επαρκώς τις εξελίξεις προς όφελος της ευημερίας των Καλαματιανών. Η περιοχή μας εξακολουθεί να μαστίζεται από υψηλή ανεργία, ειδικά στους νέους, η φτώχεια καλπάζει, ενώ η επενδυτική δραστηριότητα εξαντλείται σε μάλλον ευκαιριακές κινήσεις χωρίς παραγωγικό προσανατολισμό.

Οι αιτίες των παθών

Τα «πάθη» της πόλης μας δεν είναι, προφανώς, αναίτια. Οφείλονται στην απουσία ολοκληρωμένης και συνεκτικής αναπτυξιακής στρατηγικής που ν’ αξιοποιεί επωφελώς τα συγκριτικά μας πλεονεκτήματα. Η απουσία αυτή εκδηλώνεται με αρνητικό τρόπο σε όλες τις επίκαιρες εξελίξεις: η πόλη φιλοδοξεί ν’ αναδειχτεί σε τουριστικό προορισμό με επιεικώς ανεπαρκή ξενοδοχειακή υποδομή, να προσελκύσει κρουαζιερόπλοια με απαξιωμένο το λιμάνι, να δαπανήσει 9 εκ. ευρώ σε πρόγραμμα Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης για πλακοστρώσεις και αμφίβολης σκοπιμότητας και αποδοτικότητας αποσπασματικές δράσεις, ν’ αναδείξει σημαντικούς τοπικούς αρχαιολογικούς χώρους θυσιάζοντας την ουσία στο βωμό προσωπικών επιδιώξεων. Πολύτιμοι πόροι, που επιβάλλεται να χρηματοδοτούν πραγματικά αναπτυξιακές πρωτοβουλίες, δαπανώνται κυρίως σε έργα βιτρίνας χωρίς συγκεκριμένη στόχευση.

Με την εμμονή σε υπερφίαλες και ασυνάρτητες προσεγγίσεις, η Καλαμάτα κινδυνεύει να χάσει για μια ακόμα φορά το «τρένο» της ανάπτυξης. Επομένως, χρειαζόμαστε αλλαγή νοοτροπίας επειγόντως για να κερδίσουμε το στοίχημα του παρόντος και του μέλλοντος του τόπου μας.

Ανάσταση με πίστη στον άνθρωπο

Η λύτρωση από τα συλλογικά μας πάθη μπορεί να επέλθει μόνο με αντίστοιχη δράση. Επιβάλλεται να εκπονηθεί άμεσα ολοκληρωμένο επιχειρησιακό σχέδιο για την Καλαμάτα με ορίζοντα τουλάχιστον δεκαετίας, το οποίο θα προέλθει μέσα από ουσιαστική και συντονισμένη διαβούλευση με την τοπική κοινωνία, και το οποίο θα περιλαμβάνει:

– Βραχυπρόθεσμες δράσεις: Διαμόρφωση και εφαρμογή συνεκτικής τουριστικής πολιτικής για την προβολή του τουριστικού brand name της Καλαμάτας, με έμφαση στην ποιότητα των αγροτικών μας προϊόντων, ίδρυση Γραφείου Τουρισμού και Επενδύσεων στο δήμο με κατάλληλη στελέχωση και ανεξάρτητη λειτουργία, άμεση ανάδειξη ως προορισμών του ορεινού όγκου του Ταϋγέτου όσο και της Αρχαίας Θουρίας.

– Μεσοπρόθεσμες δράσεις: Εκσυγχρονισμό λιμανιού και αεροδρομίου, επέκταση και αναβάθμιση υφιστάμενων ξενοδοχειακών μονάδων στη Ναυαρίνου, τη Βέργα και τη Μαντίνεια, ίδρυση Περιβαλλοντικού Πάρκου Παμίσου με ήπιες αγροτουριστικές και περιβαλλοντικές λειτουργίες από Αγιο Φλώρο έως Αρι.

– Μακροπρόθεσμες δράσεις: Ιδρυση και λειτουργία Διεθνούς Κέντρου Καινοτομίας και Περιοχής Ολοκληρωμένης Τουριστικής Ανάπτυξης (ΠΟΤΑ) δυτικά των Ακοβίτικων, αναβάθμιση οδικών αξόνων Καλαμάτας – Ριζόμυλου – Πύλου – Μεθώνης και Καλαμάτας – Αρεόπολης.

Για να πετύχει όμως το σχέδιο αυτό, χρειάζεται πάνω απ’ όλα μια νέα πολιτική αντίληψη που πιστεύει στον άνθρωπο και την αξία του και θ’ αναδείξει απροκατάληπτα την ποιότητα των ικανών και άξιων προς όφελος του συνόλου. Με άλλα λόγια, μια επανάσταση που θα φέρει τη συλλογική μας ανάσταση. Αρκεί να πιστέψουμε αληθινά σ’ αυτήν.

Continue Reading

Ευρωπαϊκή Ένωση: Δεσποινίς ετών…. 60

(Πρώτη Δημοσίευση: Εφημερίδα Ελευθερία, Μάρτιος 2017)

Στις 25 Μαρτίου 1957, ανήμερα της εθνικής μας εορτής, αλλά χωρίς την Ελλάδα, υπεγράφη στο Palazzo dei Conservatori στον Καπιτωλίνο λόφο της Ρώμης από έξι κεντροευρωπαϊκές χώρες η ομώνυμη Συνθήκη, και το τρένο της ευρωπαϊκής ενοποίησης σφύριξε επίσημα για άγνωστο προορισμό. Ακολούθησαν πολλοί ενδιάμεσοι σταθμοί: Μάαστριχτ (1992), Αμστερνταμ (1997), Νίκαια (2000), Λισαβόνα (2007). Η Ελλάδα ανέβηκε στο τρένο στις αρχές του 1981 και δυστυχώς υπήρξε πάντα «επιβάτης β’ θέσης».

Στις 25 Μαρτίου του 2017, 60 χρόνια μετά, το τρένο επιστρέφει στην αφετηρία του. Τέλος διαδρομής ή απαρχή νέου δρομολογίου;

Χωρίς αμφιβολία, η ευρωπαϊκή ενοποίηση πρόσφερε πολλά: πρωτίστως ειρήνη σε μια πάντοτε χειμαζόμενη από πολέμους Ευρώπη, πολιτική και νομισματική σταθερότητα, αύξηση της οικονομικής δραστηριότητας, ελεύθερη κυκλοφορία ανθρώπων και αγαθών, ενίσχυση του κράτους δικαίου και ευημερία στους πολίτες της, τουλάχιστον ως το 2009. Και τότε ήρθε η κρίση και όλα άλλαξαν. Η Ενωση έγινε ο δυνάστης τον χωρών της περιφέρειας, με πρώτο θύμα την Ελλάδα, επιβλήθηκαν μνημόνια σκληρής λιτότητας, υποχώρησε το κράτος δικαίου και το κοινωνικό κεκτημένο, ενισχύθηκαν οι εθνικιστικές τάσεις, επανήλθαν εν μέρει οι συνοριακοί έλεγχοι ελέω προσφυγικού και δρομολογήθηκε η πρώτη αποχώρηση κράτους-μέλους της, του πάντοτε ευρωσκεπτικιστικού Ηνωμένου Βασιλείου. Πολλοί μιλούν για το τέλος της Ευρώπης όπως την ξέραμε και ζητούν μια Ευρώπη «πολλών ταχυτήτων». Αλλοι προβλέπουν επιστροφή στα εθνικά κράτη. Η Ενωμένη Ευρώπη, δυστυχώς κι εμείς οι Ελληνες μαζί της, βιώνει ένα σοκ χωρίς ιστορικό προηγούμενο. Αλήθεια ή ψέματα;

Σχέδιο Ν.Ε.ΣΤ.Ω.Ρ για την Ευρώπη

Ας μιλήσουμε σοβαρά. Η ενοποίηση της Ευρώπης ήταν σίγουρα θετική εξέλιξη, παρά τις αναντίρρητες αδυναμίες της. Η επίλυση των σοβαρών της προβλημάτων δε μπορεί να έρθει με την απομόνωση και την αναβίωση των ανταγωνισμών των εθνικών κρατών. Ας κοιτάξει κανείς άλλωστε τι συμβαίνει σήμερα στη γειτονιά μας εκτός Ε.Ε (Συρία, Βόρεια Αφρική, Τουρκία, Δυτικά Βαλκάνια, Ουκρανία) και θα βγάλει αβίαστα συμπέρασμα. Χρειάζεται όμως άμεσα σχέδιο και όραμα. Μια «επανάσταση» στην ΕΕ, μια Νέα Ευρωπαϊκή Στρατηγική Ωριμου Ριζοσπαστισμού (Ν.Ε.Σ.Τ.Ω.Ρ / New European Strategy for the Orientation Reforms – N.E.ST.O.R). Η Ευρώπη πρέπει να ξαναβρεί τις αξίες της: δημοκρατία, κράτος δικαίου, αλληλεγγύη, ευημερία. Με ενίσχυση της διαφανούς και δημοκρατικής της λειτουργίας και του αποτελεσματικού ελέγχου των εθνικών κοινοβουλίων στις νομοθετικές πράξεις που θεσπίζονται σε υπερεθνικό επίπεδο. Με σεβασμό και έμπρακτη στήριξη στις ευαισθησίες των κρατών μελών, ιδίως σε θέματα γεωπολιτικής και απειλής κυριαρχίας (επέκταση και εφαρμογή ρήτρας αλληλεγγύης). Με ανοιχτή και απροκατάληπτη εξωτερική πολιτική για την αποτελεσματική πρόληψη συγκρούσεων και κρίσεων και την άμεση διαμόρφωση κοινής άμυνας, έστω και σε συνεργασία με το Ν.Α.Τ.Ο. Με ολοκλήρωση της οικονομικής και νομισματικής Ενωσης και προώθηση συμμετοχής όλων των κρατών-μελών της Ε.Ε. σε αυτή. Αμεση καθιέρωση ευρωομολόγου για δανεισμό με κοινό επιτόκιο, στροφή από την περιοριστική στην επεκτατική δημοσιονομική πολιτική με έμφαση στις δημόσιες επενδύσεις, χαλαρότερη ισοτιμία Ευρώ-Δολαρίου προς όφελος της ανταγωνιστικότητας των κρατών της ευρωπαϊκής περιφέρειας. Άλλες πραγματικές λύσεις δεν υπάρχουν.

Μια νέα 25η Μαρτίου: ο ρόλος της Ελλάδας

Η φετινή 60χρονη επέτειος της ευρωπαϊκής ενοποίησης βρίσκει την πατρίδα μας σε κρίσιμη φάση. Επτά χρόνια μετά τη βίαιη υιοθέτηση της μνημονιακής «ορθοδοξίας», η κάθοδος συνεχίζεται και τίποτα δε φαίνεται να προσφέρει χειροπιαστή ελπίδα και προοπτική. Ως το 2009 οι Ελληνες βιώναμε μια ψεύτικη ευημερία με… χορηγία Βρυξελλών. Εγιναν και βήματα, χωρίς αμφιβολία. Οι υποδομές μας και οι δυνατότητές μας βελτιώθηκαν σημαντικά. Ακόμα και επί μνημονίων. Το κράτος μας όμως δεν άλλαξε επί της ουσίας. Διαφθορά, αναξιοκρατία, αυθαιρεσία και προπάντων έλλειμμα πατριωτισμού χαρακτηρίζουν ακόμα όλο το οικοδόμημα. Ο παραγωγικός κόσμος της χώρας αποδιαρθρώθηκε και απαξιώθηκε. Είμαστε σε αδιέξοδο. Γι’ αυτό είναι καιρός για τη νέα Επανάσταση.

Η Ελλάδα είναι η ξεχασμένη ψυχή της Ευρώπης. Χωρίς την Ελλάδα και τις αξίες της, η Ευρώπη είναι καταδικασμένη να πεθάνει. Οπως και το 1821, έτσι και σήμερα, η Ελλάδα πρέπει να ξαναβγεί μπροστά. Να αλλάξει τον εαυτό της για να αλλάξει και την Ευρώπη.

Στις 23 Μαρτίου του 1821, οι επαναστάτες απηύθυναν από την απελευθερωμένη Καλαμάτα την «Προειδοποίησιν εις τας ευρωπαϊκάς αυλάς». Και η ιστορία πρέπει να ξαναγίνει σήμερα δύναμη και οδηγός της Ελλάδας. Ας είναι λοιπόν η φετινή επέτειος της 25ης Μαρτίου ο «Ευαγγελισμός» της εθνικής και ευρωπαϊκής μας αναγέννησης.

Continue Reading

Η ξεχασμένη περιφέρεια, «ατμομηχανή» για την αναγέννηση της Καλαμάτας

(Πρώτη Δημοσίευση: Εφημερίδα Ελευθερία, Ιανουάριος 2017)

Στη χώρα μας επισημαίνεται συχνά η ανάγκη αποκέντρωσης και η έλλειψη ολοκληρωμένης στρατηγικής για την επίτευξή της, η οποία οδηγεί σε διαπιστώσεις και διαμαρτυρίες ότι η Πολιτεία νοιάζεται μόνο για το κέντρο και όχι για την περιφέρεια. Η περίπτωση της Καλαμάτας δεν αποτελεί, δυστυχώς, εξαίρεση στον κανόνα. Επισημαίνεται διαρκώς η πολλαπλάσια χρηματοδότηση και υλοποίηση έργων σε περιοχές του κέντρου της πόλης σε αντίθεση με τις γειτονιές αλλά και τα χωριά του δήμου. Κι όμως, οι περιοχές που ανήκουν στις Δημοτικές Ενότητες Αριος, Αρφαρών και Θουρίας κρύβουν αναξιοποίητους «θησαυρούς» που θα μπορούσαν να απογειώσουν την ανάπτυξη του τόπου μας.

Στις περιοχές αυτές δεσπόζει ο ποταμός Πάμισος, πηγή ζωής αλλά και ευημερίας ήδη από την αρχαιότητα. Η διαδρομή του ποταμού εντός του Δήμου Καλαμάτας, από τον Αγιο Φλώρο έως το φράγμα στον Αρι και τις εκβολές του στα όρια με το Δήμο Μεσσήνης προσφέρεται για την ανάπτυξη αγροτουρισμού, περιβαλλοντικών διαδρομών και δραστηριοτήτων ήπιας αναψυχής. Για τη συντονισμένη και αποδοτική αξιοποίηση της περιοχής προς όφελος κατοίκων και δημοτών, καταλυτική θα ήταν η ίδρυση, με πρωτοβουλία του δήμου, ενός φορέα διαχείρισης με την επωνυμία «Περιβαλλοντικό Πάρκο Παμίσου», με μη κερδοσκοπικό σκοπό και ανεξάρτητη διοίκηση. Η δημιουργία του φορέα σε συνδυασμό με την υλοποίηση κατάλληλων πολεοδομικών προσαρμογών, με γνώμονα τόσο την προστασία του φυσικού κάλλους της περιοχής όσο και την παραγωγική της αξιοποίηση, θα προσελκύσει βιώσιμες επενδυτικές πρωτοβουλίες και θα φέρει την αναγέννηση ενός μεγάλου τμήματος του μεσσηνιακού κάμπου δημιουργώντας θέσεις εργασίας. Ετσι, η εύφορη «Μακαρία Γη» θα αποτελέσει ξανά πηγή πλούτου για την Καλαμάτα.

Περαιτέρω, στην Ανθεια βρίσκεται και αποκαλύπτεται σταδιακά ένα κρυμμένο «διαμάντι»: ο αρχαιολογικός χώρος της Αρχαίας Θουρίας. Η άμεση ανάδειξη του χώρου ως επισκέψιμου, με την υλοποίηση των απαραίτητων υποδομών, σε συνδυασμό με τη θεσμοθέτηση της συνεργασίας δημοσίων φορέων όπως το υπουργείο Πολιτισμού, το Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, η «Φάρις», και ιδιωτικών φορέων με σχετική πολιτιστική αναφορά, θα αποφέρει προστιθέμενη αξία στην Καλαμάτα με ανάπτυξη συνεδριακού τουρισμού, οργανωμένων περιβαλλοντικών και πολιτιστικών περιηγήσεων στην ευρύτερη περιοχή καθώς και ερευνητικών και εκπαιδευτικών δράσεων που θα προσελκύσουν ειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό. Και σε αυτό το εγχείρημα ο Δήμος επιβάλλεται να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο, αναδεικνύοντας την Αρχαία Θουρία σε προτεραιότητα της αναπτυξιακής στρατηγικής του.

Είναι προφανές ότι η στρατηγική αξιοποίησης της περιφέρειας του Δήμου Καλαμάτας, προϋποθέτει μια θεμελιακή, «επαναστατική» αλλαγή στην αντίληψη άσκησης της εξουσίας: τη μετάβαση από τη βραχυπρόθεσμη, ρουσφετολογική διαχείριση, στη μεσοπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη αναπτυξιακή δράση. Με οδηγό την αποκέντρωση και πίστη στην παραγωγική ανασυγκρότηση, η Καλαμάτα μπορεί να αναδειχθεί σε πόλη-πρότυπο, με την ξεχασμένη της περιφέρεια να πρωταγωνιστεί στην ευημερία του τόπου μας. Και η επιστροφή στις ρίζες δείχνει το δρόμο που πρέπει να ακολουθήσουμε.

Continue Reading

Μια νέα «Συμφωνία για την ανάπτυξη της Καλαμάτας»

(Πρώτη Δημοσίευση, Εφημερίδα Ελευθερία, Δεκέμβριος 2016)

Οι τρέχουσες, επώδυνες εξελίξεις στην ελληνική οικονομία, φέρνουν ξανά επιτακτικά στο προσκήνιο το στοίχημα της ανάπτυξης. Τόσο στην πατρίδα μας όσο και στον τόπο μας προέχει η διαμόρφωση αλλά κυρίως η υλοποίηση μιας συνεκτικής και οραματικής αναπτυξιακής στρατηγικής με έμφαση στα βασικά μας προτερήματα: τα ποιοτικά μας προϊόντα, τη γεωπολιτική μας αξία και πάνω απ’ όλα το ανθρώπινο κεφάλαιο.

Για την Καλαμάτα, η στρατηγική αυτή μπορεί να αναπτυχθεί με επίκεντρο την «παρθένα» περιοχή δυτικά των Ακοβιτίκων και νότια του υφιστάμενου δρόμου Καλαμάτας-Μεσσήνης. Η περιοχή αυτή, ευρισκόμενη δίπλα στο Μεσσηνιακό Κόλπο και σε απόσταση αναπνοής από το Διεθνή Αερολιμένα, το Λιμάνι, τη Μαρίνα, τον αυτοκινητόδρομο αλλά και τη νέα Περιμετρική της Καλαμάτας παρουσιάζει σημαντικά πλεονεκτήματα. Στο υφιστάμενο Γ.Π.Σ Καλαμάτας έχει άλλωστε προβλεφθεί για τη μεν παράκτια περιοχή η ανάπτυξη τουριστικών δραστηριοτήτων με προστατευτική ζώνη υψηλού πρασίνου, ενώ η περιοχή βόρεια της παραπάνω είναι χαρακτηρισμένη ως «γη υψηλής παραγωγικότητας» και προτείνεται η αναδιάρθρωση των καλλιεργειών της. Ακόμα, νότια της υφιστάμενης ΒΙΠΕ, προβλέπεται οργανωμένη ανάπτυξη μεταποιητικών δραστηριοτήτων μέσης και χαμηλής όχλησης.

Για τη στρατηγική αξιοποίηση της περιοχής, θα μπορούσε να ιδρυθεί με πρωτοβουλία του Δήμου, και κατάλληλη μόχλευση ιδιωτικών και δημοσίων επενδύσεων, ένα «Διεθνές Κέντρο Καινοτομίας και Ανάπτυξης». Αποστολή του φορέα αυτού, που θα διοικείται και θα λειτουργεί με διαφανείς κανόνες εταιρικής διακυβέρνησης, θα είναι ο συντονισμός παραγωγικών δραστηριοτήτων με δύο άξονες: αφενός τη δημιουργία μιας Περιοχής Ολοκληρωμένης Τουριστικής Ανάπτυξης (Π.Ο.Τ.Α) με σχεδιασμό φιλικό προς το περιβάλλον και με σύγχρονες αθλητικές εγκαταστάσεις και αφετέρου τη λειτουργία μιας Ζώνης Ερευνας, Καινοτομίας και Επιχειρηματικότητας με ειδίκευση στην ανάπτυξη πρότυπων καλλιεργειών, στην παραγωγή αγροτικών προϊόντων υψηλής διατροφικής αξίας και στη δημιουργία πρότυπων τεχνολογικών εφαρμογών που προορίζονται για σημαντικούς κλάδους της οικονομίας στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.

Η λειτουργία του Κέντρου θα έχει, συνεπώς, πολλαπλή προστιθέμενη αξία: Από τη μια θα εντάξει την Καλαμάτα στον παγκόσμιο τουριστικό χάρτη, αξιοποιώντας και τις υφιστάμενες υποδομές της περιοχής. Η συναφής δημιουργία ποιοτικών αθλητικών εγκαταστάσεων θα συμβάλει στην ανάδειξη της πόλης ως διεθνούς προπονητικού και αγωνιστικού κέντρου με προφανή οφέλη για την πόλη. Από την άλλη, η ζώνη καινοτομίας θα προσελκύσει ειδικευμένο επιστημονικό και εργατικό δυναμικό και επενδύσεις, δίνοντας ευκαιρίες για δημιουργία και ανοίγοντας το δρόμο της επιστροφής στους νέους, ειδικά στους Καλαματιανούς και τους Μεσσήνιους.

Το εγχείρημα απαιτεί κατάλληλους χειρισμούς, ώστε να συνδυαστεί αρμονικά η παρουσία στρατηγικού επενδυτή με την ενεργό συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας και κυρίως καταξιωμένων φορέων (Πανεπιστήμιο, ΤΕΙ, Ινστιτούτο Ελαιολάδου, Επιμελητήριο, κοινωφελή ιδρύματα) αλλά και κάθε δημόσιου και ιδιωτικού φορέα που αποδεδειγμένα μοιράζεται το κοινό όραμα. Θα μπορούσε μάλιστα να διεκδικηθεί με αξιώσεις και η ίδρυση παραρτήματος του Κοινού Κέντρου Ερευνών (JRC) της Ευρωπαϊκής Ενωσης με ειδίκευση σε συναφή αντικείμενα. Για όλα τα παραπάνω απαιτείται, πέραν της λειτουργίας του Κέντρου, και η εγγυητική και συντονιστική λειτουργία ενός Δήμου με νέα αντίληψη για τον τόπο μας και τους ανθρώπους του.

Σε προηγούμενη παρέμβασή μας, υποστηρίξαμε πως, για να κερδίσει το μέλλον της, η Καλαμάτα χρειάζεται επανάσταση. Και η επανάσταση αυτή θα προέλθει προπάντων με την επωφελή αξιοποίηση δημιουργικών ιδεών μέσα από την κατάλληλη θεσμική έκφραση. Εδαφος για την ανάπτυξη του τόπου μας υπάρχει. Αρκεί να το καλλιεργήσουμε.Φόρτωση…

Continue Reading

Ένα άλλο «ΚΑΛΑΜΑΤΑ 21»

k21logo

(Πρώτη Δημοσίευση, Εφημερίδα Ελευθερία, Νοέμβριος 2016)

Τις περασμένες μέρες, ένα γεγονός «σημάδεψε» την τοπική επικαιρότητα: Η Καλαμάτα δεν κατάφερε ν’ αναδειχτεί Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης για το 2021.

Η υπόθεση της ανάληψης του θεσμού της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας είχε υποστηρικτές αλλά και αντιπάλους. Σίγουρα όμως ανέδειξε κάτι αναμφισβήτητο: ότι η Καλαμάτα, με ορίζοντα το 2021, στα 200 χρόνια από το ιστορικό ορόσημο του 1821, αλλά και πέρα από αυτό, χρειάζεται επειγόντως ένα νέο όραμα, μια νέα στρατηγική με την οποία θα κερδίσει ξανά το μέλλον της. Και στη στρατηγική αυτή πρέπει να πρωταγωνιστούν ο πολιτισμός και η παιδεία, ως κινητήριες δυνάμεις για την παραγωγική ανασυγκρότηση και την ευημερία του τόπου μας.

Με άλλα λόγια: χρειάζεται επανάσταση. Μια επανάσταση διαφορετική από τις άλλες. Μια επανάσταση με σκοπό ειρηνικό και αναγεννητικό: τη δημιουργία μιας πόλης-πρότυπο, σε εθνικό αλλά και διεθνές επίπεδο, με έμφαση στα στρατηγικά της πλεονεκτήματα: τα ποιοτικά της προϊόντα, τη γεωπολιτική της αξία και πάνω απ’ όλα το ανθρώπινο κεφάλαιο. Τους άξιους και μορφωμένους Καλαματιανούς, κυρίως τους νέους, στην Ελλάδα και το εξωτερικό, που, χωρίς τις εξαρτήσεις και τις παθογένειες του υφιστάμενου, αποτυχημένου συστήματος, θέλουν να προσφέρουν, να δημιουργήσουν στην Καλαμάτα και να θυσιάσουν το «εγώ» για το «εμείς».

Μια επανάσταση με σχέδιο και πρόγραμμα: τη μετά από συντεταγμένο διάλογο διαμόρφωση και αποτελεσματική εφαρμογή ενός συνεκτικού και σταδιακού αλλά ολοκληρωμένου μοντέλου ανάπτυξης που θα ωφελήσει όλους, και ειδικά τους πιο ευάλωτους συμπατριώτες μας. Με διοικητική και πολεοδομική ανασυγκρότηση, ώστε να δημιουργηθούν άμεσα βιώσιμες και καινοτόμες παραγωγικές επενδύσεις σε περιοχές της Καλαμάτας που μπορούν να τις υποδεχτούν και τις χρειάζονται, ειδικά στους τομείς του πολιτισμού και της παιδείας, του ποιοτικού τουρισμού, καθώς και της οργανωμένης τυποποίησης και εξαγωγής υψηλής ποιότητας αγροτικών προϊόντων.

Μια επανάσταση με ηγεσία συλλογική: με πίστη στην προστιθέμενη αξία της συλλογικότητας, με τους πολιτικούς θεσμούς ενισχυμένους και λειτουργικούς, αλλά και με αξιοκρατική αξιοποίηση των απανταχού Καλαματιανών, ώστε να ενισχυθεί παντού το «brand name» της Καλαμάτας ως πρωτεύουσας της ποιότητας ζωής, της καινοτομίας και της δημιουργίας.

Πολλοί διερωτώνται τι είναι αυτό που μας λείπει και δεν μπορούμε, ως πόλη αλλά και ως χώρα, να ορθοποδήσουμε και να πρωταγωνιστήσουμε ξανά. Η απάντηση είναι απλή: η έμπνευση. Η έμπνευση ενός «νέου πατριωτισμού», που θα μας ενώσει και θα αναδείξει τι μπορούμε να κάνουμε όλοι μαζί, αν έχουμε όραμα και σχέδιο. Αυτόν χρειάστηκαν και οι πρόγονοί μας για να κάνουν την Επανάσταση του ’21. Και τον βρήκαν στην αρχαία ελληνική γραμματεία, στους Θούριους του Ρήγα, στις αρχές της Γαλλικής Επανάστασης, μα πάνω απ’ όλα στη δική τους «εσωτερική επανάσταση»: στο ξύπνημα του ασίγαστου ανθρώπινου πόθου για την ελευθερία.

Συμπέρασμα: με μπροστάρη τον πολιτισμό και την παιδεία μπορούμε να αναγεννηθούμε. Ας μην αποποιηθούμε τουλάχιστον αυτήν την κληρονομιά της διεκδίκησης του θεσμού της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας. Έχουμε υποδομή και ανθρώπους για να κάνουμε την Καλαμάτα την πρωτεύουσα πόλη που θέλουμε. Την Καλαμάτα της επανάστασης. Ας ξεκινήσουμε.

Continue Reading