Αυτοδιοικητικές εκλογές 2019: η επόμενη μέρα για την Καλαμάτα και τη Μεσσηνία

Μέσα σε κλίμα πόλωσης, η Ελλάδα οδεύει προς τετραπλές κάλπες στις 26 Μαΐου. Αναπόφευκτα οι πολίτες θα βρεθούν σε καθεστώς σύγχυσης και μάλλον θα επιλέξουν συνδυασμό είτε ενστικτωδώς είτε βάσει προσωπικών γνωριμιών και συμφερόντων. Στην περίπτωση της Περιφέρειας Πελοποννήσου, η μάχη των βασικών διεκδικητών θα κριθεί κυρίως με κριτήρια πολιτικά και αναγνωρισιμότητας. Αντίθετα, στην περίπτωση του Δήμου Καλαμάτας καθοριστικό ρόλο θα παίξουν η σύνθεση των ψηφοδελτίων και το πρόσωπο των υποψηφίων δημάρχων. Ανησυχία και προβληματισμό προκαλεί βέβαια το γεγονός ότι δεν διεξάγεται ουσιαστικός διάλογος για το μέλλον και τα προβλήματα της πόλης, παρότι ορισμένοι υποψήφιοι έχουν εκφράσει θετικές επιμέρους προτάσεις. Καθώς δεν αναμένονται μάλλον προεκλογικές συγκλίσεις, επείγει η διαμόρφωση ενός σχεδίου αποτελεσματικής διακυβέρνησης για την επόμενη μέρα, ώστε με καθαρούς όρους να υλοποιηθούν οι σημαντικές πρωτοβουλίες που έχει ανάγκη η Καλαμάτα, να επιτευχθεί θεσμική ενδομεσσηνιακή συνεννόηση και συσπείρωση για τα προβλήματα του τόπου μας και να καθιερωθεί δομημένη συνεργασία με τη νέα περιφερειακή αρχή, ώστε να προωθηθούν τα συμφέροντά μας στο νέο Περιφερειακό Συμβούλιο.

Δήμος Καλαμάτας: προτάσεις για ανοικτή και αποτελεσματική διακυβέρνηση

Ανεξαρτήτως αποτελέσματος, η νέα δημοτική αρχή Καλαμάτας θα είναι πολυσυλλεκτική, με 3, 4 ή και περισσότερους συνδυασμούς να την απαρτίζουν. Εύλογα λοιπόν ελλοχεύει ο κίνδυνος ακυβερνησίας, αθέμιτων συναλλαγών και αδυναμίας υλοποίησης δράσεων. Το σίγουρο είναι πως χρειάζεται δήμαρχος με ικανότητα, γνώση και δυνατότητα δημιουργικής σύνθεσης απόψεων αλλά και αταλάντευτη βούληση.

Σε κάθε περίπτωση, για να επιτευχθούν οι στόχοι, απαιτείται η σύνταξη και υπογραφή μιας Σύμβασης Κυβερνητικής Συνεργασίας μεταξύ των παρατάξεων που θα αποτελέσουν τη δημοτική πλειοψηφία. Μια δημόσια δέσμευση όλων ότι θα υπηρετήσουν συγκεκριμένες προγραμματικές δεσμεύσεις σε όλους τους τομείς πολιτικής, στις οποίες θα συμφωνήσουν αμέσως μετά τις εκλογές και πάντως πριν από την ορκωμοσία του νέου Δημοτικού Συμβουλίου. Μια ανοικτή συμφωνία τιμής με τον Καλαματιανό λαό, που θα αποτελεί οδηγό δράσης για την επίλυση των προβλημάτων, περιορίζοντας δραστικά τις προσωπικές στρατηγικές. Η πρωτοβουλία σύναψης συμφωνίας πρέπει να ανήκει στη νικήτρια παράταξη.

Συνεργασία φορέων της Μεσσηνίας: ένα δυνατό Παμμεσσηνιακό Συμβούλιο

Σε επίπεδο νομού, απαιτείται άμεση θεσμική συστράτευση. Πρώτο βήμα πρέπει να είναι η σύσταση μόνιμου Συμβουλίου Μεσσηνίων Δημάρχων με έδρα την Καλαμάτα, που θα συνεδριάζει σε μηνιαία βάση με συγκεκριμένη ατζέντα και θα αναλαμβάνει συντονισμένες ενέργειες για την κοινή εκπροσώπηση των Μεσσηνίων δημοτών και την επίλυση των κορυφαίων ζητημάτων κοινού ενδιαφέροντος (ανάπτυξη, τουρισμός, υποδομές, απορρίμματα). Σε επόμενη φάση, η σύσταση ενός Παμμεσσηνιακού Συμβουλίου με συμμετοχή των εκλεγμένων βουλευτών, δημάρχων, περιφερειακών συμβούλων, και με εκπροσώπων θεσμικών φορέων, πρέπει να αποτελέσει στρατηγική επιλογή για την προώθηση των μεσσηνιακών συμφερόντων σε περιφέρεια και κεντρική διοίκηση. Με μόνιμη γραμματεία, μηνιαίες συνεδριάσεις και δεσμευτικές αποφάσεις, ανοικτό στις προτάσεις και τις πρωτοβουλίες της κοινωνίας των πολιτών.

Συνεργασία Δήμων – Περιφέρειας: μια αναγκαία προγραμματική σύμπραξη

Τέλος, η αναγκαία συνεργασία των αυτοδιοικητικών φορέων α’ και β’ βαθμού πρέπει να τεθεί σε μια νέα βάση ισότιμης συναλληλίας. Για να επιτευχθεί αυτό, χρειάζεται να καταρτιστεί και να υπογραφεί μια Προγραμματική Σύμβαση διαρθρωμένης συνεργασίας μεταξύ Δήμων της Μεσσηνίας και της Περιφέρειας Πελοποννήσου. Με ανάληψη συγκεκριμένων δεσμεύσεων και ανάθεση αρμοδιοτήτων στο πλαίσιο του νόμου, ώστε να εκκινήσει η αποτελεσματική επίτευξη των στόχων σε όλους τους τομείς δράσης (υποδομές, περιβάλλον, ανάπτυξη, επενδύσεις, τουριστική προβολή, εκπαίδευση, κοινωνική πολιτική) για κάθε δήμο χωριστά και για το νομό μας συνολικά. Ο νέος αντιπεριφερειάρχης Μεσσηνίας να συμμετέχει επίσης στις συνεδριάσεις του Συμβουλίου των Μεσσηνίων Δημάρχων, για να συντονίζονται οι ενέργειες και να υπάρχει παραγωγικότερη συνεργασία. Ευχής έργο θα ήταν την πρωτοβουλία αυτή να την αναλάβει η νέα δημοτική αρχή Καλαμάτας.

Συμπερασματικά, με την αναγκαία θεσμική θωράκιση των άνω πολιτικών πρωτοβουλιών, η Μεσσηνία και οι επιμέρους δήμοι μπορούν να επιτύχουν στις μεγάλες προτεραιότητες της νέας περιόδου για ένα καλύτερο μέλλον με σχέδιο και αισιοδοξία. Η διαφανής και ανοικτή διακυβέρνηση θα ενισχύσει την αξιοπιστία των αυτοδιοικητικών θεσμών αλλά και τη λογοδοσία τους ενώπιον των πολιτών, που πρέπει να συνδιαμορφώνουν ενεργά τις εξελίξεις. Ας ελπίσουμε λοιπόν ότι για την ανάσταση του τόπου μας δεν θα χρειαστεί να προηγηθεί σταύρωση.

Δημοσιεύτηκε στις 27/4/2019 από την  ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ Online

Continue Reading

Μάρτιαι Ειδοί: η νέα ελληνική «Προειδοποίησις εις τας ευρωπαϊκάς αυλάς»

…τότε κυρίως πρόσεξε σα βγεις στον δρόμον έξω,

εξουσιαστής περίβλεπτος με συνοδεία,

αν τύχει και πλησιάσει από τον όχλο κανένας Αρτεμίδωρος,

που φέρνει γράμμα, και λέγει βιαστικά

«Διάβασε αμέσως τούτα, είναι μεγάλα πράγματα που σ’ ενδιαφέρουν»

Κ.Π. Καβάφη, Μάρτιαι Ειδοί

Ο φετινός Μάρτιος είναι για την Ευρώπη και τον κόσμο ένας μήνας γεμάτος αντιφατικές εξελίξεις: από την επιβεβαίωση του μεγάλου ενεργειακού κοιτάσματος στο τεμάχιο 10 της κυπριακής ΑΟΖ, που αλλάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες στην περιοχή μας, έως την επικείμενη(;) αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ε.Ε., είναι προφανές ότι η Ευρώπη οδεύει προς τις επερχόμενες ευρωεκλογές χωρίς πυξίδα και με διαρκώς ογκούμενη εθνική εσωστρέφεια. Κι ενώ ο τρομαγμένος από το κίνημα των κίτρινων γιλέκων και το δημοσκοπικό προβάδισμα Λεπέν Γάλλος Πρόεδρος Μακρόν διατύπωσε πρόσφατα κάποιες θετικές προτάσεις για την «Αναγέννηση της Ευρώπης», αυτές απορρίφθηκαν, άμεσα αν και διπλωματικά, από τη νεοεκλεγείσα «κλώνο» της Α. Μέρκελ στην ηγεσία του γερμανικού Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος. Την ίδια στιγμή, οι αντιευρωπαϊστές «σαρώνουν» εκλογικά σε Ιταλία, Πολωνία και Ουγγαρία και διαμορφώνουν ένα ευρύ μέτωπο που θα εκπροσωπηθεί με πρωτοφανή ισχύ στο νέο Ευρωκοινοβούλιο μετά τις 26 Μαΐου.

2009-2019: μια ταραγμένη δεκαετία για την Ευρώπη

Τα χρόνια που πέρασαν, η Ευρωπαϊκή Ενωση βίωσε μια πρωτόγνωρη, υπαρξιακή κρίση: η Ευρωζώνη δοκιμάστηκε σκληρά με την ελληνική περίπτωση να πρωταγωνιστεί αρνητικά, οι ανεξέλεγκτες μεταναστευτικές ροές κλόνισαν σοβαρά τη συνοχή των εταίρων, ενώ για πρώτη φορά κράτος-μέλος βρίσκεται στα πρόθυρα αποχώρησής του από μια Ενωση που έδειχνε -μέχρι πρότινος- μη αναστρέψιμη. Κοινή συνισταμένη σε όλα τα παραπάνω; Η αναδειχθείσα γερμανική ηγεμονία της Ευρώπης υπό το δίδυμο Μέρκελ-Σόιμπλε, η οποία αντικατέστησε τον ουσιαστικά ανύπαρκτο πλέον γαλλογερμανικό άξονα ως «ατμομηχανή» της Ενωσης. Ταυτόχρονα, τα κράτη-μέλη της ανατολικής και πρώην σοβιετοκρατούμενης Ευρώπης μετατράπηκαν σε προκλητικούς απολογητές της γερμανικής δημοσιονομικής ορθοδοξίας, την ίδια στιγμή που παραβιάζουν πρόδηλα το κράτος δικαίου και την υποχρέωση αλληλεγγύης τους απέναντι σε όσους δοκιμάζονται.

Ελλάδα: η μεγάλη χαμένη της κρίσης και η ανάγκη για μια νέα «Επανάσταση»

Κι αν η Ευρώπη πέρασε δύσκολα, για την Ελλάδα η περασμένη δεκαετία υπήρξε σχεδόν καταστροφική. Οι δημοκρατικοί θεσμοί και το πολιτικό σύστημα κλονίστηκαν χωρίς να μεταρρυθμιστούν ουσιαστικά. Η χώρα εξαναγκάστηκε σε βίαιη ύφεση της οικονομίας και σημαντική συρρίκνωση του εθνικού εισοδήματος, ενώ οδηγήθηκε σε δημογραφική αιμορραγία, χάνοντας πολύτιμο, ειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό. Ταυτόχρονα βιώνει με ασύντακτο τρόπο τις επιπτώσεις του μεταναστευτικού κύματος ως χώρα υποδοχής χωρίς την απαραίτητη στήριξη, ενώ αναπόφευκτα απομειώθηκε και η γεωπολιτική της ισχύ με την ανάδειξη μακροπρόθεσμων κινδύνων για την εδαφική της ακεραιότητα. Παράλληλα, η ήδη προβληματική της δημόσια διοίκηση απογυμνώθηκε περαιτέρω, με αποτέλεσμα να έχουμε φτάσει στα όρια ενός ευρωπαϊκού «failed state».

Ολα αυτά θα ήταν αντιμετωπίσιμα, αν δεν υπήρχε το πιο επικίνδυνο στοιχείο: μια συλλογική ψυχολογία και νοοτροπία παραίτησης χωρίς αίσθημα ελπίδας και προοπτικής για το αύριο, ακόμα και στους νέους ανθρώπους. Οι περισσότεροι θεωρούν ότι, ακόμα και με κυβερνητική μεταβολή, τίποτε ουσιαστικό δεν πρόκειται να αλλάξει στη ζωή τους και στη θέση της Ελλάδας τα επόμενα αρκετά χρόνια. Την ίδια στιγμή, το πολιτικό προσωπικό, στην πλειοψηφία του, φαίνεται απρόθυμο και αδύναμο να προωθήσει τις αναγκαίες θεσμικές τομές στο κράτος, την οικονομία και την κοινωνία, ενώ κυριαρχούν η αναξιοκρατία και η οικογενειοκρατία.

Μπορούν άραγε η Ελλάδα και η Ευρώπη να τα καταφέρουν; Ισως, με μια τρέλα που βασίζεται σε πειστικό και ελκυστικό όραμα και σχέδιο. Μια τέτοια «τρέλα» ήταν και η 23η Μαρτίου του 1821, όταν μερικές εκατοντάδες χριστιανοί υπήκοοι του Σουλτάνου αποκήρυξαν το ραγιαδισμό τετρακοσίων ετών και, ξεκινώντας από την Καλαμάτα, βγήκαν μπροστά ως απόγονοι των αρχαίων Ελλήνων και τάραξαν την κοιμωμένη Ευρώπη, απευθύνοντας προς τους αδιάφορους Δυτικούς την «Προειδοποίησιν εις τας ευρωπαϊκάς αυλάς». Ετσι, σε λιγότερο από μια δεκαετία, με θυσίες αλλά και αρκετή τύχη, η Ελλάδα ήταν ξανά ζωντανή και ελεύθερη. Η ιστορία όμως επαναλαμβάνεται θετικά μόνο από πρωταγωνιστές και όχι από κομπάρσους. Το ραντεβού μας με τα 200 χρόνια από την Επανάσταση του ’21 πλησιάζει. Αν ξυπνήσουμε τώρα, προλαβαίνουμε.

Δημοσιεύτηκε στις 25/3/2019 από την ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ Online

Continue Reading

Καθ’ οδόν για την Καλαμάτα της παιδείας: η προστιθέμενη αξία της ανάδειξης της πόλης σε διεθνές εκπαιδευτικό και ερευνητικό κέντρο.

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ Online – eleftheriaonline.gr, Κυριακή, 03 Φεβρουαρίου 2019 18:12

«μόνη δε κτημάτων η αρετή αναφαίρετον, και ζώντι και τελευτήσαντι παραμένουσα»

Μέγας Βασίλειος, Προς τους νέους, όπως αν εξ ελληνικών ωφελοίντο λόγων, 5.

Μέσα στην τρέχουσα προεκλογική ατμόσφαιρα, ελάχιστη σημασία αποδίδεται από το επίσημο κράτος στην 30ή Ιανουαρίου, την Ημέρα της Παιδείας και των Γραμμάτων που συνδυάζεται με τη θρησκευτική εορτή των Τριών Ιεραρχών. Πρόκειται μάλλον για διαχρονική και όχι για συγκυριακή επιλογή. Στην Ελλάδα της κρίσης, αλλά και σε αυτήν που οδήγησε στην κρίση, η παιδεία κατέληξε να συνιστά ακριβό προνόμιο και όχι στρατηγική προτεραιότητα για το μέλλον της χώρας.

Σε τοπικό επίπεδο, η πρόσφατη δρομολόγηση της συγχώνευσης του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου με το ΤΕΙ ελάχιστα απασχόλησε τους δημόσιους φορείς και τον δημόσιο διάλογο, λες και πρόκειται για υπόθεση τρίτων. Για τους περισσότερους δημόσιους άρχοντες στη Μεσσηνία, η παιδεία συνιστά προφανώς ρητορική προσέγγιση, χωρίς πρακτικό αντίκρισμα.

Κι όμως: Η παιδεία μπορεί να αποτελέσει τη λυδία λίθο για την απογείωση της τοπικής οικονομίας και την αναδιάρθρωση της τοπικής κοινωνίας, με επίκεντρο το Δήμο Καλαμάτας. Ας δούμε αναλυτικά πώς:

Παιδεία και ανάπτυξη: βίοι παράλληλοι

Ο γράφων έχει από διετίας αναδείξει δημόσια την ανάγκη δημιουργίας, με συνεργασία δήμου, τοπικών φορέων και ιδιωτών, ενός «Διεθνούς Κέντρου Καινοτομίας και Ανάπτυξης» στην περιοχή της δυτικής παραλίας. Αποστολή του φορέα αυτού, που θα διοικείται και θα λειτουργεί με διαφανείς κανόνες, θα είναι η λειτουργία μιας Ζώνης Ερευνας, Καινοτομίας και Επιχειρηματικότητας με ειδίκευση στην ανάπτυξη πρότυπων καλλιεργειών, στην παραγωγή αγροτικών προϊόντων υψηλής διατροφικής αξίας και στη δημιουργία πρότυπων τεχνολογικών εφαρμογών που προορίζονται για σημαντικούς κλάδους της οικονομίας στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.

Στόχος του Κέντρου θα είναι προσελκύσει ειδικευμένο επιστημονικό και εργατικό δυναμικό και επενδύσεις, δίνοντας ευκαιρίες για δημιουργία και ανοίγοντας το δρόμο της επιστροφής στους νέους, ειδικά στους Καλαματιανούς και τους Μεσσήνιους. Θα μπορούσε μάλιστα να διεκδικηθεί με αξιώσεις και η εντός του Κέντρου ίδρυση παραρτήματος του Κοινού Κέντρου Ερευνών (JRC) της Ευρωπαϊκής Ενωσης με ειδίκευση σε συναφή αντικείμενα.

Η λειτουργία του Κέντρου θα έχει, συνεπώς, πολλαπλή προστιθέμενη αξία, συνδυαζόμενη και με τη δημιουργία, στην ίδια τοποθεσία, μιας Περιοχής Ολοκληρωμένης Τουριστικής Ανάπτυξης (ΠΟΤΑ) με σχεδιασμό φιλικό προς το περιβάλλον και με σύγχρονες αθλητικές εγκαταστάσεις, η οποία θα εντάξει την Καλαμάτα στον παγκόσμιο τουριστικό χάρτη.

Είναι προφανές ότι το εγχείρημα απαιτεί κατάλληλους χειρισμούς, ώστε να συνδυαστεί αρμονικά η παρουσία επενδυτών με την ενεργό συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας και κυρίως καταξιωμένων φορέων (Πανεπιστήμιο – ΤΕΙ, Ινστιτούτο Ελαιολάδου, Επιμελητήριο, κοινωφελή ιδρύματα) αλλά και κάθε δημόσιου και ιδιωτικού φορέα που αποδεδειγμένα μοιράζεται το κοινό όραμα.

Πρωταγωνιστές ή κομπάρσοι του μέλλοντος;

Σε κάθε περίπτωση, πρωταγωνιστές του εγχειρήματος πρέπει να είναι το νέο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου και ο Δήμος Καλαμάτας. Το πρώτο αναδεικνύοντας το Κέντρο σε πεδίο εφαρμογής της γνώσης και κατάρτισης που θα παρέχουν οι σχολές του και ο δεύτερος με τον ηγετικό και συντονιστικό του ρόλο προς όφελος της τοπικής κοινωνίας. Σημαντικά στοιχεία θα είναι η λειτουργία εντός του Κέντρου ξενόγλωσσων ακαδημαϊκών προγραμμάτων και πολυεθνικών ερευνητικών projects, τα οποία θα προσελκύσουν στην Καλαμάτα και τη Μεσσηνία εκλεκτό δυναμικό νέων ανθρώπων από το εξωτερικό.

Περαιτέρω, με τη διεύρυνση των εγκαταστάσεων του Κέντρου, μπορούν να αξιοποιηθούν επωφελώς και οι χώροι του υπό αναστολή λειτουργίας Στρατοπέδου Παπαφλέσσα, που διαφορετικά οδεύει προς αχρησία χωρίς σχέδιο.

Όλες οι παραπάνω πρωτοβουλίες θα αναδείξουν την πατρίδα μας σε διεθνές εκπαιδευτικό κέντρο με προφανή οφέλη για την τοπική μας οικονομία. Με αποτελεσματική συνέργεια των δράσεων σε παιδεία, πολιτισμό, τουρισμό και αγροτική ανάπτυξη, η Μεσσηνία, με κέντρο την Καλαμάτα, μπορεί να αναδειχθεί σε πρότυπο ενός αναπτυξιακού και κοινωνικού εγχειρήματος με έμφαση στο ποιοτικό ανθρώπινο δυναμικό και την καινοτομία. Για να γίνουν όμως πράξη τα σχέδια αυτά, απαιτείται, πρωτίστως, η ανάδειξη των προσώπων που πιστεύουν σε αυτά και θα εγγυηθούν την επιτυχή εφαρμογή τους. Εκεί λοιπόν πρέπει όλοι να αναλάβουμε τις ευθύνες μας. Και το 2019 θα έχουμε τις ευκαιρίες να το αποδείξουμε.

Continue Reading

Η ανάπτυξη άργησε ένα χρόνο: απολογισμός του έτους 2018 για τη Μεσσηνία

(Πρώτη Δημοσίευση: Εφημερίδα Ελευθερία, Δεκέμβριος 2018)

Με διπλή παρέμβασή μας στην αρχή του τρέχοντος έτους, αναδείξαμε δεκαοκτώ στρατηγικές προτεραιότητες με καθοριστική σημασία για τον τόπο μας και τους ανθρώπους του, καθώς και την ενδεδειγμένη κατεύθυνση για την υλοποίησή της. Ωστόσο, με ανησυχία διαπιστώνει κανείς, λίγες μέρες πριν από την εκπνοή του 2018, ότι ελάχιστες έχουν προχωρήσει. Ας δούμε αναλυτικά την εξέλιξή τους:

1. Δρόμος Σουληνάρι – Κορυφάσιο.

Το μοναδικό έργο υποδομής που ολοκληρώνεται, παρά τις ελλείψεις του που θα απαιτήσουν πρόσθετη εργολαβία. Θα συμβάλει θετικά στη σύνδεση της Πυλίας με την Τριφυλία και το Costa Navarino.

2. Δρόμος Τζάνε – Καλαμάκι.

Όπως αναμενόταν, η Περιφέρεια έχασε το στοίχημα της ολοκλήρωσής του εντός του 2018. Το έργο, που θα βελτιώσει σημαντικά την πρόσβαση από και προς την ανατολική Πυλία, ίσως ολοκληρωθεί πριν από τις εκλογές του ερχόμενου Μαΐου.

3. Δρόμος Καλαμάτα – Ριζόμυλος.

Καμία ουσιαστική πρόοδος δεν σημειώθηκε στο έργο-σύμβολο της ανάπτυξης της δυτικής Μεσσηνίας, που καρκινοβατεί ανάμεσα στις προεκλογικές σκοπιμότητες και την έλλειψη διασφαλισμένων πόρων. Αναμένεται η έναρξη των σχετικών διαδικασιών εντός του 2019.

4. Οδικός άξονας Καλό Νερό – Τσακώνα.

Μια ακόμα χαμένη χρονιά για το νότιο τμήμα της Ιόνιας Οδού, χωρίς να διαφαίνονται άμεσες εξελίξεις. Όλα μεταφέρονται για το «εκλογικό» 2019, με ό,τι αυτό σημαίνει.

5. Δρόμος Καλαμάτα – Αρεόπολη.

Το σημαντικό αυτό έργο παραμένει στην αφάνεια χωρίς να προωθούνται οι μελέτες της Περιφέρειας για την αναβάθμισή του, ώστε να ξεκινήσουν να υλοποιούνται ώριμα τμήματα.

6. Οδική πρόσβαση προς την Αρχαία Μεσσήνη.

Το έργο παραμένει ακόμα σε επίπεδο εξαγγελιών, καθιστώντας προβληματική την πρόσβαση στο σημαντικό αυτό πολιτιστικό χώρο. Θα αποτελέσει ξανά αντικείμενο προεκλογικών υποσχέσεων το 2019.

7. Αρδευτικά δίκτυα Φιλιατρινού φράγματος.

Καμία εξέλιξη δε σημειώθηκε και στο έργο με το οποίο θα απογειωθεί η παραγωγικότητα στον κάμπο της Τριφυλίας.

8. Αναβάθμιση του λιμανιού της Καλαμάτας.

Η δραματική καθυστέρηση στο έργο, εξαιτίας λαθών του Δήμου και του αρμοδίου υπουργείου, συνεχίζεται και το καλοκαίρι του 2019 προοιωνίζεται-ξανά-χαμένο για την Καλαμάτα. Ας ελπίσουμε να είναι το τελευταίο.

9. Ανάπλαση των εκβολών του ποταμού Παμίσου.

Παρ’ ότι εξαγγέλθηκε μετά βαΐων και κλάδων, δεν σημειώθηκε ουσιαστική πρόοδος για την υλοποίησή του. Απαιτείται συντονισμός των Δήμων Καλαμάτας και Μεσσήνης με την Περιφέρεια ώστε να προχωρήσει.

10. Αναβάθμιση του Αεροδρομίου της Καλαμάτας.

Το έργο παρέμεινε σε επίπεδο εξαγγελιών και το 2018. Παρ’ ότι υπάρχει-θεωρητικά-συναίνεση για τη σύμπραξη δημοσίου και ιδιωτικού τομέα, οι αποσπασματικές προσεγγίσεις κυβέρνησης και αυτοδιοίκησης διαφέρουν, ενώ ενδεχόμενη κυβερνητική αλλαγή το 2019 θα επιτείνει την καθυστέρηση στη λήψη των αναγκαίων αποφάσεων. Το πιθανότερο είναι να μην ξεκινήσουν εργασίες ούτε την επόμενη χρονιά.

11. Παραμονή και αναβάθμιση των στρατιωτικών μονάδων.

Το στοίχημα της παραμονή του Στρατοπέδου της Καλαμάτας ως ενεργής μονάδας χάθηκε οριστικά και αυτό οδεύει προς αναστολή λειτουργίας ως το καλοκαίρι. Αντί να συστρατευτούν για την παραμονή του, οι τοπικοί φορείς επιδόθηκαν σε αντικρουόμενες εξαγγελίες για την επόμενη μέρα, ενώ τίποτα δεν έχει ουσιαστικά σχεδιαστεί ή αποφασιστεί. Σε επίπεδο εξαγγελιών παρέμεινε και η λειτουργία του Διεθνούς Κέντρου Αεροπορικής Εκπαίδευσης στην 120 Π.Ε.Α.

12. Έργο «Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης» στην Καλαμάτα.

Το έργο που φιλοδοξούσε ν’ αφήσει το στίγμα του στην παραλία και το ιστορικό κέντρο αποτέλεσε «θύμα» της προεκλογικής αντιπαράθεσης του νυν Περιφερειάρχη με το Δήμαρχο Καλαμάτας και υποψήφιο αντικαταστάτη του. Το «μπαλάκι» μεταφέρεται, εκ των πραγμάτων, στις αυτοδιοικητικές αρχές που θα προκύψουν από τις επόμενες εκλογές.

13. Κεντρική διαχείριση απορριμμάτων.

Κυβέρνηση και Περιφέρεια έχασαν το στοίχημα έναρξης του έργου το 2018. Αναμένεται επιτέλους να ξεκινήσει προεκλογικά, την άνοιξη του 2019, και να βελτιώσει την ποιότητα του περιβάλλοντος στην Πελοπόννησο, παρά τις εύλογες ανησυχίες για ανετοιμότητα και επικείμενη αύξηση των δημοτικών τελών καθαριότητας.

14. Επέκταση της Costa Navarino.

Η προώθηση των έργων για την επόμενη φάση της επένδυσης αποτελεί «φωτεινή» εξαίρεση στη στασιμότητα που επικράτησε στη Μεσσηνία το 2018. Χρειάζεται όμως στήριξη και σχέδιο ώστε να υπάρξει ανάλογη συνέχεια και προστιθέμενη αξία για την τοπική κοινωνία.

15. Αρχαία Θουρία

Παρά τις άοκνες προσπάθειες της ομάδας της Ξένης Αραπογιάννη, οι οποίες, με περιορισμένη στήριξη αυτοδιοίκησης και ιδιωτών, έχουν αποφέρει θαυμαστά αποτελέσματα, το 2018 δεν σηματοδότησε την έναρξης της επισκεψιμότητας του σημαντικότερου αρχαιολογικού χώρου της ανατολικής Μεσσηνίας.

16. Νοσοκομεία Καλαμάτας και Κυπαρισσίας.

Μια ακόμα θετική έκπληξη της χρονιάς που πέρασε. Με στρατηγική και σκληρή δουλειά, η διοίκηση προώθησε την περαιτέρω στελέχωση των μονάδων με καταρτισμένο και έμπειρο προσωπικό και τη βελτίωση των υποδομών σε όλα τα επίπεδα, η οποία είναι διαρκής και απαραίτητη για την ποιοτική υγειονομική περίθαλψη των Μεσσηνίων.

17. Ιδιωτικοποίηση της Μαρίνας της Πύλου.

Οι αλλεπάλληλες καθυστερήσεις στην υπόθεση αυτή συνεχίζονται, παρά τη δεδομένη σημασία της για τον τουρισμό της δυτικής Μεσσηνίας. Το 2019 αναμένεται να ολοκληρωθεί ο διαγωνισμός και να ξεκινήσει η θετική του απόδοση.

18. Αυτοδιοικητική μεταρρύθμιση.

Υπό τη βαρύγδουπη ονομασία «Κλεισθένης», η νομοθετική παρέμβαση της κυβέρνησης περιορίστηκε σε δευτερεύουσες διευθετήσεις, αντί για ουσιαστικές τομές. Ξεχώρισε και αναδείχτηκε η θεσμοθέτηση του εκλογικού συστήματος της απλής αναλογικής και στους δύο βαθμούς αυτοδιοίκησης, η οποία αναπόφευκτα δημιουργεί νέο τοπίο για τις επερχόμενες εκλογές και τα συμβούλια που θα προκύψουν από αυτές. Η αποτελεσματικότητά του θα κριθεί στην πράξη και μάλλον θα καταργηθεί από την επόμενη κυβέρνηση.

Η «χρονιά του σκύλου» φεύγει μέσα σε ταραγμένο πολιτικό κλίμα για την Ελλάδα και σε περιβάλλον στασιμότητας για τη Μεσσηνία. Το εκλογικό 2019 που ακολουθεί, είναι η «χρονιά του χοίρου», κατά το κινέζικο ωροσκόπιο. Και απαιτείται μια δημιουργική επανεκκίνηση των θεσμών τόσο της κεντρικής και όσο της τοπικής εξουσίας με νέους ανθρώπους, όραμα και σχέδιο ώστε να αποφύγουμε την παραμονή μας στη «λάσπη» του λαϊκισμού και της μετριότητας. Αρκεί να αναλάβουμε όλοι τις ευθύνες μας και να μην περιοριστούμε στις γνωστές, εύπεπτες ευχές για μια «καλή χρονιά».

Continue Reading

«Ουδέν νεότερο από το δυτικό μέτωπο»: η Ευρώπη σε αναμέτρηση με την ιστορία της.

(Πρώτη Δημοσίευση: Εφημερίδα Θάρρος, Δεκέμβριος 2018) 


Το πρωινό της 11ης Νοεμβρίου στην Αψίδα του Θριάμβου στο Παρίσι, μέσα σε κλίμα συγκίνησης, δεκάδες ηγέτες κρατών απέτισαν φόρο τιμής στα εκατομμύρια θυμάτων του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, με αφορμή τη συμπλήρωση 100 ετών από την κήρυξη της εκεχειρίας. Ίδιο κλίμα και στο Λονδίνο, με σύσσωμη την εκεί ηγεσία, αλλά και τον Πρόεδρο της Γερμανίας, να συμμετέχουν στην τελετή μνήμης.
Κι όμως, η σημερινή πολιτική ηγεσία στις δύο νικήτριες χώρες του πολέμου, αλλά και σε όλη την Ευρώπη, δεν δείχνει να έχει διδαχθεί επί της ουσίας από την τραγικότητα των ενδοευρωπαϊκών συγκρούσεων του παρελθόντος. Έτσι, η Βρετανία βυθίζεται σε βαθιά πολιτική κρίση επιχειρώντας να διαχειριστεί το Brexit, την απόφαση αποχώρησής της από την Ευρωπαϊκή Ένωση μετά το οριακό αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος του 2016. Την ίδια ώρα, οι διακηρύξεις του Προέδρου Μακρόν περί μεταρρύθμισης του ευρωπαϊκού οικοδομήματος και η απόπειρα ανάδειξής του σε ηγέτη της προοδευτικής Ευρώπης «πνίγονται» στα δακρυγόνα των αστυνομικών που επιχειρούν να κατευνάσουν την έκρηξη οργής των Γάλλων που συσπειρώθηκαν στο κίνημα των «κίτρινων γιλέκων».
Μόνη ωφελημένη της κατάστασης; Μα, φυσικά η Γερμανία της Α. Μέρκελ, η οποία, παρά τις αναταράξεις, εξακολουθεί να επιβάλλει πλήρως την ατζέντα και τις απαιτήσεις της σε επίπεδο Ε.Ε. και να κρατά το τιμόνι, οδηγώντας την Ευρώπη από αδιέξοδο σε αδιέξοδο. Έτσι, το 2019 είναι, χωρίς αμφιβολία, καθοριστικό και ίσως αποδειχθεί μοιραίο για την επιβίωση της ενωμένης Ευρώπης. Θα καταφέρει η γηραιά ήπειρος να αναγεννηθεί ξανά από τις στάχτες της;
Η Ευρωπαϊκή Ένωση σε κρίσιμο σταυροδρόμι
Το 2019 η Ευρώπη θα βρεθεί αντιμέτωπη με τις ακόλουθες ιστορικές προκλήσεις:

  1. Brexit: βρίσκεται «στον αέρα», με ανοικτά τα ενδεχόμενα μιας άτακτης εξόδου ή ακόμα και μιας παράτασης της παραμονής του Ηνωμένου Βασιλείου στην Ένωση. Σε κάθε περίπτωση, αναδεικνύεται με δραματικό τρόπο η έλλειψη ηγεσίας και στις δύο πλευρές της Μάγχης. Από ενδεχόμενη αποχώρηση, και τα δύο μέρη θα βγουν χαμένα και με μειωμένη γεωπολιτική επιρροή.
  2. Ευρωεκλογές 2019: Το αποτέλεσμα των επικείμενων Ευρωεκλογών προδιαγράφεται εξόχως αρνητικό για την ευρωπαϊκή ενοποίηση. Αναμένεται ευρεία ενίσχυση των ευρωσκεπτικιστικών και ακραίων δυνάμεων σε πολλές ιστορικές χώρες της Ένωσης και επιβεβαίωση της ισχύος των αντιευρωπαϊκών κυβερνήσεων στην ανατολική Ευρώπη (Ουγγαρία, Πολωνία). Η ανοχή της ηγεσίας της Ε.Ε. σε καθεστώτα που περιφρονούν τις ευρωπαϊκές αξίες με πρόσχημα τη μεταναστευτική κρίση (η οποία πλήττει κυρίως τα κράτη-μέλη του ευρωπαϊκού νότου) και επιλέγουν μια Ευρώπη αλά καρτ είναι εξοργιστική. Σε κάθε περίπτωση, η γερμανικής έμπνευσης διαχείριση της μεταναστευτικής κρίσης από το 2015 μάλλον κατέληξε ως «βόμβα» στα θεμέλια της Ε.Ε.
  3. Οικονομική και Νομισματική Ένωση: η φιλόδοξη μεταρρύθμιση της Ευρωζώνης ώστε να γίνει μια πιο δίκαιη και αναπτυξιακή περιοχή με συγκλίνουσες οικονομίες παραπέμπεται διαρκώς στις ελληνικές καλένδες. Οι χώρες του ευρωπαϊκού βορρά αρνούνται να συνεισφέρουν στην περαιτέρω χρηματοδότηση δράσεων στα νότια κράτη-μέλη, ενώ ήδη-ελέω Brexit-προωθείται μεγάλη μείωση των κονδυλίων των Ταμείων Συνοχής και Περιφερειακής Ανάπτυξης καθώς και της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής. Το χάσμα ανάμεσα στον πλούσιο και ανταγωνιστικό βορρά και στον ασθμαίνοντα νότο διευρύνεται επικίνδυνα, ενώ οι πολίτες της Ευρωζώνης «πνίγονται» από τα φορολογικά βάρη. Ωφελημένες παραμένουν μόνο οι ισχυρές βιομηχανικές χώρες (Γερμανία, Ολλανδία) και κράτη που λειτουργούν ως φορολογικοί παράδεισοι (Λουξεμβούργο, Ιρλανδία).
    Η «αρπαγή της Ευρώπης» και ο ρόλος της Ελλάδας
    Μέσα σε εκρηκτική ατμόσφαιρα και διαρκώς επιδεινούμενες προκλήσεις, το ερώτημα προβάλλει επιτακτικό: ποιος θα σώσει την Ευρώπη; Όπως φαίνεται, η Δύση αδυνατεί να δώσει λύσεις και να τραβήξει μπροστά, απορροφημένη στην εσωστρέφειά της, ενώ η γερμανική ηγεμονία της τελευταίας δεκαετίας οδηγεί σε έξαρση των αδικιών και της αντιπαραγωγικής εσωστρέφειας. Και η Ελλάδα, ως διαχρονική πηγή έμπνευσης της Ευρώπης των αξιών; Ακροβατεί ανάμεσα στον προεκλογικό λαϊκισμό του εύθραυστου μεταμνημονιακού τοπίου και τις οξυμένες απειλές προκλητικών γειτόνων. Κι όμως, με κατάλληλη ηγεσία, όραμα και σχέδιο η Ελλάδα μπορεί να είναι η θετική έκπληξη του δύσκολου 2019, να αναγεννηθεί και να πρωταγωνιστήσει στην αναγέννηση του ευρωπαϊκού εγχειρήματος. Κι αν αυτό φαντάζει mission impossible, ο μύθος της αρπαγής της Ευρώπης μας δείχνει το δρόμο: για να πετύχουμε το στόχο μας χρειάζεται πρώτα να μεταμορφωθούμε.

Continue Reading

Δέκα βήματα για μια νέα Επόκ στο Δήμο Καλαμάτας. Από την θεωρία στην πράξη (μέρος Β’)

(Πρώτη Δημοσίευση: Εφημερίδα Ελευθερία, Νοέμβριος 2018)

Στην αφετηρία της προεκλογικής περιόδου για τις επικείμενες αυτοδιοικητικές εκλογές, με ανησυχία διαπιστώνει κανείς την επανάληψη ελαττωμάτων που οδήγησαν σε απαξίωση του πολιτικού συστήματος της χώρας και στη βαθιά θεσμική και αξιακή μας κρίση. Στην επικαιρότητα κυριαρχούν δηλωμένες ή επίδοξες υποψηφιότητες είτε με γενικολογίες είτε χωρίς ουσιαστικές θέσεις για το μέλλον του Δήμου Καλαμάτας. Σε πείσμα των καιρών και με αποκλειστικό γνώμονα το δημόσιο συμφέρον, η παρούσα παρέμβαση ολοκληρώνει την παρουσίαση συγκεκριμένων στρατηγικών προτεραιοτήτων και επεξεργασμένων θέσεων για το αύριο της πόλης μας, που ξεκίνησε τις προηγούμενες ημέρες.

Η Καλαμάτα σήμερα, κατά τη γνώμη μας, χρειάζεται επιπλέον:

6. ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΤΙΣ ΓΕΙΤΟΝΙΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΧΩΡΙΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ

-Με άμεση, σημαντική αύξηση των δαπανών του δημοτικού προϋπολογισμού για έργα και επενδύσεις στα χωριά και τις γειτονιές σε σχέση με το κέντρο το Δήμου (διάθεση τουλάχιστον του 50% των σχετικών δαπανών).

-Με την ίδρυση του Περιβαλλοντικού Πάρκου Φράγματος Παμίσου, για την αξιοποίηση και ανάδειξη της διαδρομής του ποταμού (από Άγιο Φλώρο ως Άρι) με δράσεις αγροτουρισμού και ήπιας αναψυχής.

-Με τη λειτουργία Συνοικιακών Συμβουλίων για την καταγραφή και αντιμετώπιση καθημερινών προβλημάτων στις γειτονιές της πόλης.

-Με τη διαμόρφωση ολοκληρωμένης στρατηγικής για την αναγέννηση και ανάδειξη των χωριών του Ταϋγέτου (προπονητικό κέντρο, χειμερινός τουρισμός, μονοπάτια πεζοπορίας).

-Με σύνταξη και εφαρμογή στρατηγικών σχεδίων ανάπτυξης ανά γειτονιά και κοινότητα με συνεργασία Δημοτικού Συμβουλίου και τοπικών εκπροσώπων, σε συμβατότητα με το αντίστοιχο συνολικό σχέδιο του Δήμου και με κάλυψη όλων των κρίσιμων τομέων (παραγωγή, παιδεία, υγεία, πολιτισμός, δημογραφική και περιβαλλοντική αειφορία).

7. ΕΝΑ ΔΗΜΟ ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΩΝ

– Με επέκταση του δωρεάν ασύρματου δικτύου (wi-fi) σε όλη τη δημοτική επικράτεια.

-Με αναβάθμιση των ηλεκτρονικών υπηρεσιών, ώστε να εξυπηρετούνται διαδικτυακά όλες οι βασικές συναλλαγές με το Δήμο μέσω της ιστοσελίδας του.

– Με τη δημιουργία πληροφοριακής εφαρμογής για τα δρομολόγια των τοπικών συγκοινωνιών κάθε είδους (λεωφορείων, ακτοπλοϊκών, αεροπορικών, σιδηροδρομικών) και την επέκταση της τηλεματικής στις στάσεις των λεωφορείων.

– Με την αξιοποίηση της σύγχρονης τεχνολογίας για τη στοχευμένη επιτήρηση ευάλωτων περιοχών σε κρούσματα εγκληματικότητας και κρίσιμων σημείων για την οδική ασφάλεια και τη δημιουργία μηχανισμού ετοιμότητας και προειδοποίησης για την έγκαιρη αντιμετώπιση των φυσικών καταστροφών.

-Με την ίδρυση ΚΕΠ στον Ταϋγετο (Αρτεμισία).

8. ΜΙΑ ΝΕΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ, ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑ

-Με τη συγχρηματοδότηση της δημιουργίας φωτοβολταϊκού πάρκου στην επικράτεια του Δήμου, ώστε να εξασφαλίζεται πλήρης αυτονομία από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την καθιέρωση του Δήμου ως παραγωγού ενέργειας προς όφελος των Δημοτών.

-Με την εφαρμογή ενός φιλόδοξου προγράμματος σταδιακής απεξάρτησης της Καλαμάτας (νοικοκυριά, οχήματα και επιχειρήσεις) από τις παραδοσιακές μορφές ενέργειας και την ανάδειξη των ανανεώσιμων πηγών μέσω επιδοτούμενων δράσεων (ηλεκτρικά οχήματα, βιοκλιματικές κατασκευές).

-Με την ανάδειξη της ελιάς και του ελαιολάδου σε πυλώνα της αναπτυξιακής στρατηγικής του Δήμου σε συνεργασία με το Επιμελητήριο και την Ε.Α.Σ Μεσσηνίας (υποχρεωτική χρήση από τοπικές επιχειρήσεις και φορείς, συντονισμένη τυποποίηση, εξαγωγή και εμπορία).

-Με την εκτεταμένη εισαγωγή της οικιακής και συνοικιακής κομποστοποίησης (τουλάχιστον 1000 νέοι κομποστοποιητές) για τη μείωση του όγκου των προς διαχείριση απορριμμάτων.

-Με τη δημιουργία περιαστικού-περιβαλλοντικού πάρκου στο Νέδοντα.

9. ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ, ΤΙΣ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΕΣ, ΤΗ ΣΤΑΘΜΕΥΣΗ, ΤΟ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ

-Με την εφαρμογή ολοκληρωμένης πολιτικής για την πρόληψη της παραβατικότητας και τη λειτουργία Δημοτικού Συμβουλίου Ασφαλείας που θα εκπονεί και θα υλοποιεί συγκεκριμένες δράσεις από κοινού με την Αστυνομία, την Εισαγγελία, τους κοινοτικούς εκπροσώπους και τα συνοικιακά συμβούλια.

-Με την αναβάθμιση και διαλειτουργικότητα των δημοσίων συγκοινωνιών (αστικών και υπεραστικών) και την προώθηση άμεσης επαναλειτουργίας του προαστιακού σιδηροδρόμου προς αεροδρόμιο-Μεσσήνη και προς Ασπρόχωμα-ΤΕΙ-Θουρία-Άρι-Πλατύ.

-Με εφαρμογή ολοκληρωμένης στρατηγικής για την οδική ασφάλεια και τον περιορισμό των τροχαίων ατυχημάτων.

-Με επέκταση και αναβάθμιση λειτουργίας της ελεγχόμενης στάθμευσης στο κέντρο και την παραλιακή ζώνη, δημιουργώντας παράλληλα σταθερές θέσεις μονίμων κατοίκων.

-Με την αναβάθμιση της λειτουργίας του Συντονιστικού Οργάνου για την πολιτική προστασία και μια ολοκληρωμένη πολιτική πρόληψης φυσικών καταστροφών σε συνεργασία με τις κοινότητες και τον επιστημονικό κόσμο.

10. ΜΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ

-Με τη δημιουργία ειδικού δημοτικού λογαριασμού στοχευμένης στήριξης οικογενειών δημοτών με χαμηλό εισόδημα, με έσοδα από την επωφελέστερη αξιοποίηση της δημοτικής περιουσίας.

-Με δημιουργία νέων παιδικών και βρεφονηπιακών σταθμών και Κ.Δ.Α.Π , ώστε όλα τα παιδιά να καλύπτονται από τις διαθέσιμες θέσεις.

-Με κατασκευή παιδικών χαρών σε όλα τα μεγάλα χωριά και τις γειτονιές του Δήμου.

-Με επέκταση των χρηματικών βραβείων επίδοσης «Νικολάου Πολίτη» σε περισσότερους διακριθέντες μαθητές όλων των σχολείων του Δήμου και τη δωρεάν χορήγηση τάμπλετ με εκπαιδευτικές εφαρμογές.

-Με την εφαρμογή ολοκληρωμένων προγραμμάτων υποτροφιών για δωρεάν φοίτηση διακριθέντων μαθητών στις δημοτικές σχολές της ΦΑΡΙΣ (Ωδείο, Χορός, Εικαστικά).

Στόχος της παρούσας παρέμβασης

είναι όχι μόνο να συμβάλει δημιουργικά στην ανάπτυξη γόνιμου και υγιούς διαλόγου με βάση τις προτάσεις και τις θέσεις για το αύριο της Καλαμάτας αλλά και να αφυπνίσει τη συλλογική μας συνείδηση σε σχέση με την ουσία της πραγματικής πολιτικής, που πρέπει να δίνει λύσεις και να βελτιώνει τη ζωή των πολλών, ιδίως όσων έχουν ανάγκη. Με όραμα, σχέδιο και πρόταση μπορούμε να αισιοδοξούμε πως μια νέα «επόκ» θα ξεκινήσει με πρωταγωνιστές τους πολίτες. Η κρίσιμη ώρα πλησιάζει. Οι καιροί ου μενετοί.

Continue Reading

Η χώρα της «επικρατούσας ανευθυνότητας»: σκέψεις για την επικείμενη αναθεώρηση του Συντάγματος

(Πρώτη Δημοσίευση: Εφημερίδα Θάρρος, Νοέμβριος 2018) 


Μέσα σε ταραγμένο, λόγω άτυπης προεκλογικής περιόδου, πολιτικό κλίμα, η χώρα μας οδεύει, με πρωτοβουλία της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας, σε διαδικασία αναθεώρησης του Συντάγματος. Ο ελληνικός Καταστατικός Χάρτης, προϊόν της πικρής εμπειρίας της μεταπολεμικής περιόδου ως το 1974, συνιστά ένα ισορροπημένο και πλήρες συνταγματικό κείμενο, που εξυπηρέτησε τη σταθερότητα των πολιτειακών θεσμών έως σήμερα. Υπέστη δε ατυχείς αναθεωρήσεις, όπως αυτή του 1986, η οποία εγκαθίδρυσε μοντέλο πρωθυπουργικής παντοδυναμίας, ανατρέποντας τις ισορροπίες εξουσίας με τον έως τότε ισχυρό Πρόεδρο της Δημοκρατίας, με δυσμενή αποτελέσματα. Αλλά και οι προτάσεις αναθεώρησης των κοινοβουλευτικών κομμάτων για την τρέχουσα αναθεώρηση, κινούνται, στην πλειοψηφία τους, σε ιδεοληπτική ή καιροσκοπική κατεύθυνση, παρά τα επιμέρους θετικά στοιχεία. Δύο όμως σημεία πρέπει να μας προβληματίσουν έντονα: οι αλλαγές της σχέσης κράτους-εκκλησίας και του τρόπου εκλογής του αρχηγού του κράτους.
Χωρισμός Κράτους- Εκκλησίας ή αλλοίωση της εθνικής ταυτότητας;
Όλα δείχνουν οργανωμένη μεθόδευση: στην αρχή, η κοινοβουλευτική πλειοψηφία παρουσιάζει πρόταση αναθεώρησης του άρθρου 3 του Συντάγματος, μιλώντας για «θρησκευτική ουδετερότητα» του κράτους και απαλείφοντας το Χριστό ως κεφαλή της Εκκλησίας από το προτεινόμενο κείμενο. Λίγες μέρες μετά, προς πλήρη αιφνιδιασμό της κοινής γνώμης, Πρωθυπουργός και Αρχιεπίσκοπος ανακοινώνουν «συμφωνία» για ρύθμιση των σχέσεων των δύο θεσμών με αντικατάσταση της πληρωμής των κληρικών από ισόποση κρατική επιδότηση της Εκκλησίας, ενώ η αντιπολίτευση αντιδρά, επιεικώς, χλιαρά. Πέραν των πρόσθετων προβλημάτων που δημιουργεί αυτή η «συμφωνία», γεννά προφανή ερωτήματα: Επέρχεται επί της ουσίας χωρισμός Κράτους-Εκκλησίας; Εξοικονομεί χρήματα το κράτος; Η απάντηση είναι κατηγορηματικά αρνητική. Ποιον εξυπηρετεί λοιπόν η εικόνα ενός αδύναμου Αρχιεπισκόπου να συμπράττει στην πολιτική μεθόδευση;
Κατά τη γνώμη μας, η θρησκευτική ελευθερία στην Ελλάδα προστατεύεται συνταγματικά επαρκώς και οι ρόλοι κράτους-Εκκλησίας είναι ήδη διακριτοί. Όποιος όμως συγκρίνει τη χώρα μας με χώρες της κεντρικής ή βόρειας Ευρώπης στο θέμα αυτό διακρίνεται είτε από άγνοια είτε ιδεοληψία. Η Ελλάδα χρειάζεται μια ισχυρή εθνική ταυτότητα, ειδικά στη σημερινή εποχή που οι απειλές ενισχύονται και η πατρίδα μας συρρικνώνεται δημογραφικά, οικονομικά και πολιτικά εις βάρος των γειτόνων μας. Και η ορθοδοξία είναι, για τη μεγάλη πλειοψηφία των Ελλήνων και ανεξαρτήτως πίστης, αναπόσπαστο τμήμα της εθνικής μας ταυτότητας. Είναι επικρατούσα όχι μόνο αριθμητικά αλλά, κυρίως, συνειδησιακά και αξιακά. Συνεπώς, η σκοπούμενη πρόταση κινείται σε εσφαλμένη και επικίνδυνη κατεύθυνση, ενώ η ευθύνη της σημερινής εκκλησιαστικής ηγεσίας για συνέργεια στις αλλεπάλληλες ενέργειες αλλοίωσης της εθνικής μας φυσιογνωμίας (μνημονικά μέτρα, μακεδονικό, θρησκευτικά, συνταγματική αναθεώρηση) είναι, δυστυχώς, μεγάλη.
Ένας Πρόεδρος που ενώνει ή διχάζει το λαό;
Κατά τα λοιπά, οι προτάσεις κυβέρνησης και αξιωματικής αντιπολίτευσης, αντί να αποκαθιστούν τη θεσμική ισορροπία στην προ του 1986 κατάσταση, ομονοούν στην τελική εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας απευθείας από το λαό (αντί της αυξημένης πλειοψηφίας της Βουλής). Για κάποιους, μια ακόμα εκλογική διαδικασία ίσως είναι φαινομενικά θετική. Ας μιλήσουμε σοβαρά: Ο ιστορικός συντακτικός νομοθέτης επιφύλαξε στον αρχηγό του κράτους ρόλο ρυθμιστή του πολιτεύματος και συμβόλου εθνικής ενότητας. Γι’ αυτό και το πολίτευμά μας είναι Προεδρευόμενη Κοινοβουλευτική και όχι Προεδρική Δημοκρατία. Ο Πρόεδρος δεν είναι και δεν πρέπει να γίνει αντικείμενο διχασμού μεταξύ των πολιτών. Γι’ αυτό και το Σύνταγμα «υποχρεώνει», επί της ουσίας, τις κυρίαρχες πολιτικές δυνάμεις σε επιλογή προσώπου κοινής αποδοχής, που μπορεί να ενώσει. Αλλιώς, ο λαός με εκλογές αναδεικνύει την κοινοβουλευτική πλειοψηφία που εκλέγει το νέο Πρόεδρο. Και το μοντέλο αυτό λειτούργησε άψογα ως σήμερα με εξαίρεση, ίσως, την εκλογή Σαρτζετάκη το 1985. Αντίθετα, μια εμπλοκή του αρχηγού του κράτους σε εκλογικά παιχνίδια, ειδικά στη χώρα μας, κινδυνεύει να υπονομεύσει σοβαρά το κύρος του θεσμού και πρέπει να απορριφθεί.
Συμπερασματικά, η επικείμενη αναθεώρηση κινδυνεύει να εξελιχθεί σε φιάσκο τακτικισμών, τραυματίζοντας βαθύτερα το ήδη απαξιωμένο πολιτικό σύστημα. Το Σύνταγμά μας είναι ήδη προοδευτικό και λειτουργικό. Με εξαίρεση κάποιες αρνητικές προσεγγίσεις (ευθύνη Υπουργών, απαγόρευση μη κρατικών Α.Ε.Ι, υπερβολική βουλευτική ασυλία, διορισμός ηγεσίας της Δικαιοσύνης) δε χρειάζεται αναθεώρηση. Αναθεώρηση, και μάλιστα βαθιά, χρειάζονται οι σημερινοί εκπρόσωποι των πολιτειακών θεσμών καθώς και η λειτουργία της δημόσιας διοίκησης. Όμως και γι’ αυτά, το Σύνταγμά μας έχει την απάντηση: όλα επαφίενται στον πατριωτισμό των Ελλήνων. Ας αποδείξουμε, επιτέλους, έμπρακτα, ότι τον διαθέτουμε.

Continue Reading

Η «κληρονομιά» του Ναυαρίνου: ο εθνικός μας κανόνας και η διδακτική εξαίρεση του 1940


(Πρώτη Δημοσίευση: Εφημερίδα Θάρρος , Οκτώβριος 2018)


20 Οκτωβρίου 1827: οι ενωμένοι στόλοι των τριών ισχυρών δυνάμεων της εποχής (Μ. Βρετανία, Ρωσία, Γαλλία) αποδεκατίζουν μέσα σε μόλις τέσσερις ώρες τον αγκυροβολημένο τουρκοαιγυπτιακό στόλο του Ιμπραήμ Πασά στον όρμο του Ναυαρίνου. Η είδηση έρχεται ως «μάννα εξ ουρανού» στους αποδεκατισμένους από τις εμφύλιες συρράξεις Έλληνες, που έβλεπαν την πολλά υποσχόμενη Επανάσταση του 1821 να αργοσβήνει μετά τις αλλεπάλληλες ήττες τους την προηγούμενη διετία. Έτσι, ερήμην των επαναστατημένων, ο δρόμος για την ανεξαρτησία της Ελλάδας είχε διάπλατα ανοίξει. Η συνέχεια είναι γνωστή: Οι τρεις δυνάμεις αναγορεύτηκαν σε «προστάτιδες» του έθνους μας και καθόρισαν απόλυτα τη μορφή διακυβέρνησης και τον προσανατολισμό της Ελλάδας για πάνω από έναν αιώνα. Όποιος ήθελε να κυβερνήσει, έπρεπε να πάρει πρώτα την έγκρισή τους.
28 Οκτωβρίου 1940: η φασιστική ιταλική κυβέρνηση κηρύσσει απρόκλητα τον πόλεμο εναντίον της Ελλάδας. Οι Έλληνες, προετοιμασμένοι υπό την αυταρχική ηγεσία του καθεστώτος Μεταξά και σε κλίμα πρωτοφανούς ομοψυχίας και ενθουσιασμού, αντιμετωπίζουν με επιτυχία έναν υπέρτερο σε αριθμούς και εξοπλισμό στρατό, οδηγώντας τον σε ταπεινωτική υποχώρηση και προκαλώντας τον εύλογο θαυμασμό του ελεύθερου κόσμου για τη γενναιότητά τους.
28 Οκτωβρίου 2018: Μοιάζοντας να δικαιώνει τους θιασώτες της κυκλικής πορείας της ιστορίας, η πατρίδα μας πορεύεται σήμερα και πάλι υπό τις ασφυκτικές οδηγίες και επιθυμίες των δανειστών της, που κορυφώθηκαν δραματικά την προηγούμενη οκταετία. Τα σοβαρά λάθη της μεταπολιτευτικής περιόδου οδήγησαν στην κρίση του 2009 και στην έξωθεν παρέμβαση για τη «διάσωση» της χώρας, ερήμην του ελληνικού λαού. Έκτοτε οι Έλληνες ζούμε και θα ζούμε μάλλον για αρκετό καιρό ακόμα, όπως ορίζουν οι ισχυροί πιστωτές μας.
Φαίνεται λοιπόν πως η σύντομη ναυμαχία του Ναυαρίνου έχει αφήσει ανεξίτηλη τη σφραγίδα της στη διαδρομή του σύγχρονου ελληνικού κράτους. Έτσι, κατά κανόνα, αδυνατούμε να ορίσουμε αυτοδύναμα τη μοίρα μας, να συγκροτήσουμε ισχυρούς θεσμούς και βιώσιμες συμμαχίες, ενώ μας κυριεύει το σαράκι του αλληλοσπαραγμού και της αντιπαραγωγικής εσωστρέφειας. Αντίθετα, επιζητούμε διαρκώς την παρέμβαση των ξένων, εναποθέτοντας όλες τις ελπίδες μας στις πρωτοβουλίες, την καλή διάθεση ή το «φιλελληνισμό» τρίτων, παραγνωρίζοντας ότι κάποιοι θα αποφασίζουν για μας χωρίς εμάς και κατά τα δικά τους συμφέροντα.
Υπάρχει όμως και η εξαίρεση στον κανόνα: όταν οι Έλληνες είχαμε ισχυρή εθνική ηγεσία, αξιόπιστους και λειτουργούντες θεσμούς, συνεννόηση σε ένα μίνιμουμ αρχών, οργανωμένη αξιολόγηση και επωφελή αξιοποίηση των διεθνών εξελίξεων, αλλά, κυρίως, ακλόνητη πίστη σε ένα υψηλό, εθνικό όραμα τα καταφέραμε. Έτσι, επεκτείναμε εδαφικά τη χώρα μας, αυξήθηκε το βιοτικό επίπεδο του πληθυσμού και εκπληρώσαμε σημαντικούς συλλογικούς μας στόχους μέχρι σήμερα.
Η εποποιία του 1940 ανέδειξε μεν τις εθνικές μας αρετές, εξανεμίστηκε όμως γρήγορα εξαιτίας της γερμανικής κατοχής και του αιματηρού εμφυλίου που επακολούθησαν. Σήμερα, είναι ανάγκη, περισσότερο παρά ποτέ, να αποδεχθούμε και να αξιοποιήσουμε αυτήν την εξαιρετική κληρονομιά του ’40: ότι με όραμα, σχέδιο, ηγεσία και σωστές συμμαχίες, η Ελλάδα μπορεί ξανά να ευημερήσει και να πρωταγωνιστήσει. Ας μετατρέψουμε τη διδακτική αυτή εξαίρεση σε εθνικό μας κανόνα, καθιστώντας τη ναυμαχία του Ναυαρίνου μια χρήσιμη αλλά δευτερεύουσα εθνική μας παρακαταθήκη.

Continue Reading

Δέκα βήματα για μια νέα Επόκ στο Δήμο Καλαμάτας. Από την θεωρία στην πράξη (μέρος Α’)

(Πρώτη Δημοσίευση: Εφημερίδα Ελευθερία, Οκτώβριος 2018)

Οι αυτοδιοικητικές εκλογές του ερχόμενου Μαΐου είναι ίσως οι κρισιμότερες στην ιστορία της πατρίδας μας. Και τούτο διότι στο εύθραυστο μεταμνημονιακό τοπίο που ζούμε, μόνο η αυτοδιοίκηση, ως αυθεντικότερη εκπρόσωπος της λαϊκής βούλησης, μπορεί να διαμορφώσει και να υλοποιήσει ένα ρεαλιστικό και αξιόπιστο όραμα για το αύριο, δίνοντας προοπτική και διέξοδο ειδικά στους νέους ανθρώπους, που αποτελούν το παραγωγικό δυναμικό της κοινωνίας μας. Για να συμβεί όμως αυτό χρειάζονται υπερβάσεις από όλους μας: Η αποσύνδεση των τοπικών θεσμών από την αντιπαραγωγική κομματική εξάρτηση, η ενίσχυση της συμμετοχής των άξιων και ικανών πολιτών στα κοινά αλλά και η διεξαγωγή ενός ευρύτατου κοινωνικού διαλόγου για το στρατηγικό σχεδιασμό που θα υλοποιήσουν οι νέες δημοτικές και περιφερειακές αρχές, βασισμένο σε αρχές και προγραμματικές δεσμεύσεις, μελετημένες και μακρόπνοες. Ωστόσο, για μια ακόμα φορά, η συζήτηση τείνει να περιστραφεί σε μια ανούσια ονοματολογία ενδιαφερόμενων μνηστήρων για τις θέσεις και τα χρίσματα, μακριά από το πραγματικό συμφέρον και τις ανάγκες της συντριπτικής πλειοψηφίας των πολιτών. Και η Καλαμάτα, δεν αποτελεί, δυστυχώς, εξαίρεση. Για να γυρίσουν όμως σελίδα οι γειτονιές και τα χωριά μας, απαιτείται η κατάθεση συγκεκριμένων προτάσεων για τις μεγάλες προκλήσεις της επόμενης περιόδου.

Κατά τη γνώμη μας, η Καλαμάτα σήμερα χρειάζεται:

1. ΜΙΑ ΝΕΑ ΣΕΛΙΔΑ ΣΤΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ

-Με νέα αντίληψη Δημάρχου, με συλλογική διακυβέρνηση και αναβάθμιση της λειτουργίας των θεσμικών οργάνων του Δήμου (Δημοτικό Συμβούλιο, Εκτελεστική Επιτροπή, Επιτροπή Διαβούλευσης), ώστε να εκπροσωπούνται αποτελεσματικά οι γειτονιές, τα χωριά, οι οικονομικοί, κοινωνικοί και πολιτιστικοί φορείς του Δήμου.

-Με μείωση των αμοιβών αιρετών και συγχώνευση νομικών προσώπων και υπηρεσιακών μονάδων του Δήμου, εξασφαλίζοντας πλήρως τις θέσεις εργασίας.

-Με θεσμοθέτηση μόνιμης, προγραμματικής συνεργασίας με τους Δήμους της Μεσσηνίας και την Περιφέρεια για την αποφασιστική προώθηση των υποθέσεων του τόπου μας.

-Με την καθιέρωση ενεργού συμμετοχής και αποφασιστικής ψήφου των εκπροσώπων των κοινοτήτων στη λήψη αποφάσεων στο Δημοτικό Συμβούλιο.

-Με ενίσχυση της διεθνούς παρουσίας του Δήμου και ίδρυση Γραφείου Αντιπροσωπείας στις Βρυξέλλες, για καλύτερη πρόσβαση στην πηγή των ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων.

2. ΕΝΑ ΝΕΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΟΠΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΚΑΙ ΜΟΡΦΩΜΕΝΩΝ ΚΑΛΑΜΑΤΙΑΝΩΝ

-Με την ίδρυση του Διεθνούς Κέντρου Καινοτομίας και Ανάπτυξης στη δυτική παραλία και την προσέλκυση επενδύσεων και ανθρώπινου δυναμικού για εφαρμοσμένη έρευνα σε στρατηγικούς τομείς για την Καλαμάτα (αγροτική ανάπτυξη, πολιτισμός).

– Με την καθιέρωση μιας ετήσιας Διεθνούς Αγροτικής Έκθεσης (στα πρότυπα της Δ.Ε.Θ) για την ανάδειξη της πρωτογενούς παραγωγής ως στοιχείου ευημερίας των δημοτών.

-Με την υλοποίηση του master plan στο Λιμάνι για τη λειτουργία του ως αφετηρίας κρουαζιεροπλοίων και την αναβάθμιση του Διεθνούς Αεροδρομίου για προσέλκυση νέων τουριστικών αγορών.

-Με την αξιοποίηση της πολιτιστικής διπλωματίας και της διπλωματίας των πόλεων (συνεργασία με κινεζική Σιάν) για προώθηση επενδύσεων σε παραγωγικούς τομείς και τη δημιουργία μόνιμων και ποιοτικών θέσεων εργασίας για τους δημότες.

-Με την επέκταση του προγράμματος χορήγησης υποτροφιών σε νέους επιστήμονες και ερευνητές με μόχλευση των πόρων από κληροδοτήματα, δωρεές και λοιπές δημόσιες δαπάνες.

3. ΜΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΩΝ ΣΥΜΠΟΛΙΤΩΝ ΜΑΣ

-Με καλύτερο συντονισμό και αναβάθμιση των υφιστάμενων δομών κοινωνικής προστασίας του Δήμου (Παντοπωλείο, Ιατρείο, Φαρμακείο, ΚΑΠΗ, Κέντρο Κοινότητας κλπ) υπό μια Αντιδημαρχία Κοινωνικής Αλληλεγγύης.

-Με τη λειτουργία του θεσμού του οικογενειακού γιατρού σε όλα τα χωριά του Δήμου, για δωρεάν πρωτοβάθμια περίθαλψη (συντονισμός δράσεων).

-Με τη βελτίωση της προσβασιμότητας των ΑΜΕΑ σε όλα τα βασικά πεζοδρόμια του δήμου και τη δημιουργία γραφείου-Κ.Ε.Π ΑΜΕΑ στο Δήμο

-Με την αναβάθμιση της λειτουργίας του υφιστάμενου Κέντρου Επαγγελματικής Κατάρτισης για την αποτελεσματικότερη εκπαίδευση και ένταξη των δημοτών στην αγορά εργασίας.

-Με την ίδρυση Δημοτικού Συμβουλίου Κοινωνικής Αλληλεγγύης, με τη συμμετοχή των αντιπροσωπευτικών κοινωνικών φορέων του Δήμου.

4. ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΩΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ

-Με την ανάπλαση όλων των σχολικών προαυλίων (πράσινο, δαπεδόστρωση γηπέδων) και ολοήμερα ανοιχτά σχολεία (απογευματινή ελεγχόμενη λειτουργία).

-Με άμεση δρομολόγηση αναβάθμισης των βασικών αθλητικών εγκαταστάσεων (Στάδιο, Κολυμβητήριο, Κλειστά Γυμναστήρια, ιστιοπλοΐα).

-Με την προώθηση της δημιουργίας Διεθνούς Αθλητικού και Προπονητικού Κέντρου στη Δυτική Παραλία, σε συνδυασμό με την τουριστική αξιοποίηση της περιοχής αυτής.

-Με την άμεση λειτουργία του Μεγάρου Χορού ως Συνεδριακού Κέντρου και χώρου πολλαπλών πολιτιστικών δράσεων (εκθέσεις, παραστάσεις).

-Με τη διασύνδεση και την ολοκληρωμένη ανάδειξη των μουσείων και των αρχαιολογικών χώρων του Δήμου, ειδικά της Αρχαίας Θουρίας.

5. ΜΙΑ ΣΥΝΕΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

-Με την προώθηση λειτουργίας περιοχής ολοκληρωμένης τουριστικής ανάπτυξης (Π.Ο.Τ.Α) στη Δυτική παραλία, ώστε η Καλαμάτα να γίνει ορόσημο στον παγκόσμιο τουριστικό χάρτη.

-Με επιτάχυνση της αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας του Δήμου για τουριστικούς σκοπούς και εξασφάλιση των εσόδων του Δήμου για τη στήριξη των αδύναμων συμπολιτών της και των σχολείων.

-Με την άμεση λειτουργία διαδραστικού, τουριστικού portal του Δήμου στις βασικές ξένες γλώσσες.

-Με την προώθηση χρηματοδοτήσεων για την ίδρυση και την αναβάθμιση ξενοδοχειακών μονάδων στην ανατολική παραλία, τη Βέργα και τη Μαντίνεια.

-Με διαλειτουργικότητα της Μαρίνας και του λιμανιού για την προσέλκυση τουρισμού κρουαζιέρας και με αξιοποίηση όλων των επωφελών μορφών τουρισμού (θρησκευτικός, ιατρικός, γαστρονομικός, αγροτουρισμός).

Με προσήλωση στα βήματα που αναπτύχθηκαν παραπάνω,

και σε όσα θα αναπτυχθούν σε επόμενη παρέμβασή μας, μια νέα «επόκ» μπορεί να ανατείλει στην πατρίδα μας. Με συστράτευση των δημιουργικών δυνάμεων της τοπικής κοινωνίας μπορούμε να περάσουμε από τη θεωρία στην πράξη. Να φτιάξουμε μαζί ένα καλύτερο μέλλον. Για όλες και για όλους.

Continue Reading

Η «κληρονομιά» του Ναυαρίνου: ο εθνικός μας κανόνας και η διδακτική εξαίρεση του 1940

(Πρώτη Δημοσίευση: Εφημερίδα ΘΑΡΡΟΣ, Οκτώβριος 2018)

20 Οκτωβρίου 1827

Οι ενωμένοι στόλοι των τριών ισχυρών δυνάμεων της εποχής (Μ. Βρετανία, Ρωσία, Γαλλία) αποδεκατίζουν μέσα σε μόλις τέσσερις ώρες τον αγκυροβολημένο τουρκοαιγυπτιακό στόλο του Ιμπραήμ Πασά στον όρμο του Ναυαρίνου. Η είδηση έρχεται ως «μάννα εξ ουρανού» στους αποδεκατισμένους από τις εμφύλιες συρράξεις Έλληνες, που έβλεπαν την πολλά υποσχόμενη Επανάσταση του 1821 να αργοσβήνει μετά τις αλλεπάλληλες ήττες τους την προηγούμενη διετία. Έτσι, ερήμην των επαναστατημένων, ο δρόμος για την ανεξαρτησία της Ελλάδας είχε διάπλατα ανοίξει. Η συνέχεια είναι γνωστή: Οι τρεις δυνάμεις αναγορεύτηκαν σε «προστάτιδες» του έθνους μας και καθόρισαν απόλυτα τη μορφή διακυβέρνησης και τον προσανατολισμό της Ελλάδας για πάνω από έναν αιώνα. Όποιος ήθελε να κυβερνήσει, έπρεπε να πάρει πρώτα την έγκρισή τους.

28 Οκτωβρίου 1940

Η φασιστική ιταλική κυβέρνηση κηρύσσει απρόκλητα τον πόλεμο εναντίον της Ελλάδας. Οι Έλληνες, προετοιμασμένοι υπό την αυταρχική ηγεσία του καθεστώτος Μεταξά και σε κλίμα πρωτοφανούς ομοψυχίας και ενθουσιασμού, αντιμετωπίζουν με επιτυχία έναν υπέρτερο σε αριθμούς και εξοπλισμό στρατό, οδηγώντας τον σε ταπεινωτική υποχώρηση και προκαλώντας τον εύλογο θαυμασμό του ελεύθερου κόσμου για τη γενναιότητά τους.

28 Οκτωβρίου 2018

Μοιάζοντας να δικαιώνει τους θιασώτες της κυκλικής πορείας της ιστορίας, η πατρίδα μας πορεύεται σήμερα και πάλι υπό τις ασφυκτικές οδηγίες και επιθυμίες των δανειστών της, που κορυφώθηκαν δραματικά την προηγούμενη οκταετία. Τα σοβαρά λάθη της μεταπολιτευτικής περιόδου οδήγησαν στην κρίση του 2009 και στην έξωθεν παρέμβαση για τη «διάσωση» της χώρας, ερήμην του ελληνικού λαού. Έκτοτε οι Έλληνες ζούμε και θα ζούμε μάλλον για αρκετό καιρό ακόμα, όπως ορίζουν οι ισχυροί πιστωτές μας.

Φαίνεται λοιπόν πως η σύντομη ναυμαχία του Ναυαρίνου έχει αφήσει ανεξίτηλη τη σφραγίδα της στη διαδρομή του σύγχρονου ελληνικού κράτους. Έτσι, κατά κανόνα, αδυνατούμε να ορίσουμε αυτοδύναμα τη μοίρα μας, να συγκροτήσουμε ισχυρούς θεσμούς και βιώσιμες συμμαχίες, ενώ μας κυριεύει το σαράκι του αλληλοσπαραγμού και της αντιπαραγωγικής εσωστρέφειας. Αντίθετα, επιζητούμε διαρκώς την παρέμβαση των ξένων, εναποθέτοντας όλες τις ελπίδες μας στις πρωτοβουλίες, την καλή διάθεση ή το «φιλελληνισμό» τρίτων, παραγνωρίζοντας ότι κάποιοι θα αποφασίζουν για μας χωρίς εμάς και κατά τα δικά τους συμφέροντα.

Υπάρχει όμως και η εξαίρεση στον κανόνα: όταν οι Έλληνες είχαμε ισχυρή εθνική ηγεσία, αξιόπιστους και λειτουργούντες θεσμούς, συνεννόηση σε ένα μίνιμουμ αρχών, οργανωμένη αξιολόγηση και επωφελή αξιοποίηση των διεθνών εξελίξεων, αλλά, κυρίως, ακλόνητη πίστη σε ένα υψηλό, εθνικό όραμα τα καταφέραμε. Έτσι, επεκτείναμε εδαφικά τη χώρα μας, αυξήθηκε το βιοτικό επίπεδο του πληθυσμού και εκπληρώσαμε σημαντικούς συλλογικούς μας στόχους μέχρι σήμερα.

Η εποποιία του 1940 ανέδειξε μεν τις εθνικές μας αρετές, εξανεμίστηκε όμως γρήγορα εξαιτίας της γερμανικής κατοχής και του αιματηρού εμφυλίου που επακολούθησαν. Σήμερα, είναι ανάγκη, περισσότερο παρά ποτέ, να αποδεχθούμε και να αξιοποιήσουμε αυτήν την εξαιρετική κληρονομιά του ’40: ότι με όραμα, σχέδιο, ηγεσία και σωστές συμμαχίες, η Ελλάδα μπορεί ξανά να ευημερήσει και να πρωταγωνιστήσει. Ας μετατρέψουμε τη διδακτική αυτή εξαίρεση σε εθνικό μας κανόνα, καθιστώντας τη ναυμαχία του Ναυαρίνου μια χρήσιμη αλλά δευτερεύουσα εθνική μας παρακαταθήκη.

Continue Reading