Η Μεσσηνία με το βλέμμα στο «σωτήριον» έτος 2027: η επιστροφή στο Ναυαρίνο ως ασφαλής δρόμος προς την ανάπτυξη;

(Πρώτη Δημοσίευση, Εφημερίδα «Ελευθερία», Ιούνιος 2021)

Όλοι γνωρίζουμε πως η Ελλάδα είναι συνήθως, στη δημόσια σφαίρα της,  η χώρα της τελευταίας στιγμής και των ανέξοδων υποσχέσεων χωρίς αντίκρισμα. Για να υλοποιηθούν λοιπόν με σιγουριά συγκεκριμένα έργα στον τόπο μας,  πρέπει να πληρούνται δύο βασικές προϋποθέσεις: η διαμόρφωση ενός συγκεκριμένου αφηγήματος με οριοθετημένο χρονικό ορίζοντα και η διαρκής άσκηση αποτελεσματικής πίεσης για  να εκπληρωθούν όσα απαιτούνται για την ευόδωσή του, υπό την απειλή της έκθεσής μας διεθνώς.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα της κατάστασης που περιγράφηκε ανωτέρω είναι οι Ολυμπιακοί Αγώνες του 2004 στην Αθήνα. Τότε, υπό την πίεση της ΔΟΕ και των πολύφερνων χορηγών της, η αργοκίνητη ελληνική πολιτική τάξη και η δημόσια διοίκηση έκαναν ένα αξιοθαύμαστο «σπριντ» και η χώρα κατάφερε, έστω και στο παρά ένα, να ολοκληρώσει μεγάλες αθλητικές εγκαταστάσεις και σημαντικά έργα υποδομής στο Λεκανοπέδιο Αττικής ώστε να διοργανωθούν χωρίς προβλήματα οι αγώνες. Παρά τις υπερκοστολογήσεις που επέφεραν οι προηγούμενες καθυστερήσεις, οι περισσότεροι Έλληνες αναγνωρίζουν ότι πολλά από τα έργα που έγιναν τότε (Αττική Οδός, μετρό, τραμ  κλπ) ενόψει της Ολυμπιάδας δεν θα είχαν γίνει ποτέ, αν δεν υπήρχε η τεράστια πρόκληση του εθνικού διακυβεύματος. 

Και ερχόμαστε στη Μεσσηνία του 2021. Όλοι αντιλαμβανόμαστε ότι τα μεγάλα έργα υποδομής του τόπου μας είναι ακόμα μετέωρα χωρίς ξεκάθαρο ορίζοντα υλοποίησης. Ακόμα και όσα έχουν εξαγγελθεί (δρόμος Καλαμάτα-Ριζόμυλος-Πύλος-Μεθώνη, αναβάθμιση αεροδρομίου Καλαμάτας, Κορυφάσιο-Ρωμανού) είναι αβέβαιο πότε θα ξεκινήσουν και κυρίως πότε θα ολοκληρωθούν.

Χρειαζόμαστε λοιπόν ένα πειστικό Μεσσηνιακό αφήγημα με εθνική διάσταση και συγκεκριμένο χρονικό ορίζοντα καθώς και πίεση ώστε να  προχωρήσουν όσα θα επιτρέψουν να γίνει πραγματικότητα. Υπάρχει άραγε αυτός ο καταλύτης της γρήγορης προόδου για την πατρίδα μας;

Το «σωτήριον» έτος 2027

Για μια ακόμα φορά, η πλούσια ελληνική και τοπική μας ιστορία μπορεί να λειτουργήσει ως «σανίδα σωτηρίας» για το μέλλον μας. Σε έξι χρόνια λοιπόν, το 2027, συμπληρώνονται 200 χρόνια από τη Ναυμαχία του Ναυαρίνου, του ιστορικού γεγονότος που καθόρισε την πορεία προς την ίδρυση του σύγχρονου Ελληνικού Κράτος. Φαινομενικά αυτό μπορεί να μην σημαίνει και τίποτα για τη σημερινή Μεσσηνία. Κι όμως: σημαίνει πολλά αν συνδυαστεί με ένα σίγουρο, μελλοντικό γεγονός:  το δεύτερο εξάμηνο του 2027 η Ελλάδα θα αναλάβει την Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όπως είναι γνωστό, οι χώρες που αναλαμβάνουν την Προεδρία διοργανώνουν Συνόδους Κορυφής, υπουργικές διασκέψεις και διεθνείς συναντήσεις με ακτινοβολία στο έδαφός τους. Καιρός λοιπόν η Μεσσηνία να βγει μπροστά, προτείνοντας από τώρα στην κυβέρνηση την διοργάνωση μιας Συνόδου Κορυφής ΕΕ-Μεσογειακών Κρατών, και χωριστών Συνόδων της Ε.Ε. με το Ηνωμένο Βασίλειο,  τη Ρωσία και, ενδεχομένως, τις Η.Π.Α και την Κίνα,  με τόπο διεξαγωγής το Costa Navarino, τον Οκτώβριο του 2027, σε συνδυασμό με αναβαθμισμένες εκδηλώσεις για την επέτειο των 200 ετών από τη Ναυμαχία του Ναυαρίνου. Αυτό προϋποθέτει βέβαια την ταχύτατη κατάρτιση ενός υψηλού επιπέδου φακέλλου υποψηφιότητας και τη διαμόρφωσης κοινής στρατηγικής βουλευτών, αυτοδιοίκησης,  φορέων και απανταχού Μεσσηνίων για την αποδοχή της πρότασης και την υλοποίηση του εγχειρήματος. Ποια είναι όμως τα οφέλη μιας τέτοιας πρότασης;

Η ιστορία ως «θρυαλλίδα» εξελίξεων για το μέλλον της Μεσσηνίας: μια στρατηγική με πολλαπλά οφέλη

Με την υιοθέτηση της πρότασης αυτής επιτυγχάνονται ταυτόχρονα πολλοί στρατηγικοί στόχοι. Κατ’ αρχάς,  η Μεσσηνία θα προβληθεί διεθνώς με εκτεταμένες αναφορές στα διεθνή ΜΜΕ. Επιπλέον, η συγκέντρωση δεκάδων ξένων ηγετών στο Ναυαρίνο επ’ αφορμή των Συνόδων και της επετείου της Ναυμαχίας θα προσδώσει ιστορικό συμβολισμό στην επέτειο στέλνοντας μήνυμα προς πάσα κατεύθυνση ότι οι ισχυροί του κόσμου στηρίζουν την ανεξαρτησία και την ακεραιότητα της Ελλάδας τον επόμενο αιώνα. Κυρίως όμως,  η ευνοϊκή αυτή συγκυρία θα αποτελέσει «θρυαλλίδα» θετικών εξελίξεων για την ολοκλήρωση μεγάλων στρατηγικών έργων υποδομής που είναι προς υλοποίηση. Ο άξονας Καλαμάτα-Ριζόμυλος-Πύλος-Μεθώνη, η αναβάθμιση του αεροδρομίου Καλαμάτας και ο δρόμος Κορυφάσιο-Ρωμανού θα ολοκληρωθούν σίγουρα εξ ανάγκης μέχρι το πρώτο εξάμηνο του 2027 ενόψει του γεγονότος αυτού. Με κατάλληλη διεκδίκηση, στο πακέτο έργων μπορούν να περιληφθούν και  η αναβάθμιση του λιμανιού της Καλαμάτας και της μαρίνας της Πύλου, καθώς και η παράκαμψη της Γιάλοβας. Έτσι και ο τόπος μας θα προβληθεί και κρίσιμα, μεγάλα  έργα θα γίνουν.

Για την εξασφάλιση του όλου εγχειρήματος, μετά την αποδοχή της υποψηφιότητας πρέπει να υπάρξει σχετική νομοθετική ρύθμιση με διακομματική στήριξη που εγγυάται την υλοποίησή του. Και εδώ ξεκινούν τα δύσκολα. Το εγχείρημα θα απαιτήσει ενότητα και επαγγελματισμό αλλά και διαρκή πολιτική στήριξη. Τόσο στην προετοιμασία  του φακέλλου όσο και στην υλοποίηση των ενεργειών πρέπει να εμπλακούν έμπειροι τεχνοκράτες με γνώση της Μεσσηνίας και να συμμετέχουν με κατάλληλους εκπροσώπους όλοι οι τοπικοί φορείς και τα ιδρύματα. Το σχήμα πρέπει να είναι ένας ανεξάρτητος φορέας διεκδίκησης και, ακολούθως, συντονισμού του έργου με εμπλοκή και των συναρμοδίων υπουργείων αλλά και την απαραίτητη λειτουργική ανεξαρτησία, κατά τα πρότυπα της οργανωτικής επιτροπής των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004.

Με προηγμένη προσέγγιση και αντίληψη, η Μεσσηνία μπορεί μέσα στα επόμενα έξι χρόνια να αναπτυχθεί εγγυημένα και μακρόπνοα, αναδεικνυόμενη σε πρωτεύουσα της εθνικής ανάκαμψης,  προβάλλοντας το ρόλο της ως πεδίου εφαρμογής της Ευρωπαϊκής και εθνικής εξωτερικής και μεσογειακής πολιτικής, αλλά και εξασφαλίζοντας ένα καλύτερο μέλλον για τους κατοίκους της και τους νέους που επιθυμούν να επιστρέψουν. Λύσεις υπάρχουν και με βούληση όλα είναι δυνατά. Το 1827 στο Ναυαρίνο συνέβη το απίστευτο: μέσα σε 4 ώρες, σώθηκε η Ελληνική Επανάσταση και ιδρύθηκε, ουσιαστικά,  το ανεξάρτητο ελληνικό κράτος. Είναι στο χέρι όλων μας να επαναληφθεί θετικά η ιστορία. 

Continue Reading

Ο «Γολγοθάς» και η «Ανάσταση» ενός Ταμείου: ανάκαμψη και ανθεκτικότητα ή χαμένη ευκαιρία για την Πελοπόννησο;

(Πρώτη Δημοσίευση, Εφημερίδα «Ελευθερία», Απρίλιος 2021)

Τις περασμένες εβδομάδες, η είδηση της παρουσίασης του λεγόμενου «Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας» ή «Σχεδίου Ελλάδα 2.0» μάλλον πέρασε στα «ψιλά» της επικαιρότητας. Κι όμως, παρά τις αδυναμίες και τις ελλείψεις του, το σχέδιο αυτό προσφέρει σίγουρα σημαντικές ευκαιρίες προς την κατεύθυνση της παραγωγικής ανασυγκρότησης της ελληνικής οικονομίας τα επόμενα χρόνια, αξιοποιώντας τα 32 δις που θα λάβει η Ελλάδα από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάκαμψης. Αρκεί αυτά να κατανεμηθούν με διαφάνεια μεταξύ όλων των Περιφερειών της χώρας. Όμως, με μια πρώτη ανάγνωση των αξόνων του Σχεδίου, τούτο δεν φαίνεται να ισχύει στην περίπτωση της Πελοποννήσου, μιας Περιφέρειας που εξακολουθεί να δοκιμάζεται από την ύφεση, τη δημογραφική συρρίκνωση και την απουσία συγκροτημένου αναπτυξιακού σχεδιασμού. Μπορεί λοιπόν το Σχέδιο να αναστήσει την παλαιότερη περιοχή του ελληνικού κράτους και πώς;

Οι άξονες του Ταμείου Ανάκαμψης

Το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας περιλαμβάνει δράσεις κατανεμημένες σε τέσσερις πυλώνες: (1) Πράσινη Ανάπτυξη, (2) Ψηφιακό Μετασχηματισμό, (3) Απασχόληση, δεξιότητες και κοινωνική συνοχή, (4) Ιδιωτικές επενδύσεις και οικονομικός και θεσμικός μετασχηματισμός. Με τη χρήση σύγχρονων εργαλείων όπως οι Συμπράξεις Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα, για την πραγματοποίηση δημοσίων επενδύσεων, οι Εταιρείες Παροχής Ενεργειακών Υπηρεσιών, για την πραγματοποίηση έργων ενεργειακής απόδοσης στον δημόσιο τομέα, και οι συγχρηματοδοτήσεις έργων, το νέο Ταμείο επιδιώκει να τροφοδοτήσει κεφάλαια ύψους 32 δις Ευρώ από δάνεια και επιδοτήσεις στους παραπάνω τομείς. Προτεραιότητα δίδεται στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, στην ηλεκτροκίνηση, στη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων, σε φιλοπεριβαλλοντικά Πολεοδομικά Σχέδια και Αστικές Αναπλάσεις, στην Έρευνα και την Καινοτομία, στην Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση και στον εκσυγχρονισμό των ψηφιακών δομών της δημόσιας διοίκησης.

Η «απούσα» Πελοπόννησος

Παρ’ ότι οι περισσότερες δράσεις του Σχεδίου έχουν οριζόντιο χαρακτήρα, υπάρχουν σημαντικές παρεμβάσεις που αφορούν συγκεκριμένες μόνο Περιφέρειες. Δυστυχώς, η Πελοπόννησος είναι μάλλον απούσα από πολλά κονδύλια. Έτσι, δεν χρηματοδοτείται σ’ αυτήν κανένα στρατηγικό έργο υποδομής (οδικός άξονας, σιδηρόδρομος, λιμάνι ή αεροδρόμιο), παρά τις προηγούμενες διακηρύξεις (ανακοινώθηκε πρόσφατα μόνο η μελλοντική ένταξη του τοπικού άξονα Αρφαρά-Λάμπαινα). Για τους συντάκτες του Σχεδίου φαίνεται πως μόνον η Κρήτη, η Αττική και η Θεσσαλία αξίζουν σχετικά έργα! Επιπλέον, η Περιφέρεια δεν λαμβάνει πόρους από το νέο Ταμείο για την αποκατάσταση των λιγνιτωρυχείων της Μεγαλόπολης μετά το επικείμενο, βεβιασμένο κλείσιμο των εργοστασίων της ΔΕΗ, σε αντίθεση με τη Δυτική Μακεδονία που παίρνει 220 εκ. Ευρώ. Είναι προφανές λοιπόν ότι η μεγάλη αυτή ευκαιρία κινδυνεύει να χαθεί για τον τόπο μας και απαιτείται άμεση αναστροφή πολιτικής για να αποτραπεί αυτή η εξέλιξη.

Η αναγκαιότητα ενός Περιφερειακού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας

Για να αντισταθμιστούν οι ανωτέρω προβλεπόμενες απώλειες από το Ταμείο, η Πελοπόννησος επιβάλλεται να κινηθεί γρήγορα, έξυπνα και αποτελεσματικά, διαμορφώνοντας ένα ολοκληρωμένο «Περιφερειακό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας», στο πλαίσιο του Εθνικού, και να διεκδικήσει τη μερίδα του λέοντος για τη χρηματοδότηση δράσεων με ιδιαίτερη σημασία στην περιφερειακή οικονομία και ειδικότερα για:

1) την καταπολέμηση της ενεργειακής φτώχειας των νοικοκυριών, μέσω του νέου προγράμματος «Εξοικονομώ κατ’ οίκον» (1 δις Ευρώ)

2) το μετασχηματισμό της περιφερειακής αγροτικής παραγωγής, με στήριξη των γεωργικών επιχειρήσεων και των νέων καλλιεργειών (520 εκ. Ευρώ) και τη χρηματοδότηση νέων αρδευτικών δικτύων (200 εκ. Ευρώ-ανακοινώθηκε πρόσφατα η μελλοντική ένταξη του Μιναγιώτικου Φράγματος).

3) την ενίσχυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας μέσω της πλήρους ηλεκτροκίνησης των οχημάτων και των συγκοινωνιών (220 εκ. Ευρώ) και της δημιουργίας νέων αιολικών και φωτοβολταϊκών πάρκων σε όλες τις περιφερειακές ενότητες, σε συνεργασία με τους Δήμους.

4) τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας στο προβληματικό της οδικό δίκτυο (450 εκ. Ευρώ)

5) τη διαμόρφωση μιας Περιφέρειας καινοτομίας, με διεκδίκηση στέγασης στην Καλαμάτα του Εθνικού Κέντρου Ψηφιακής Καινοτομίας (375 εκ. Ευρώ)

6) την αναβάθμιση της ποιότητας ζωής στις πόλεις, με ποιοτικές επεκτάσεις των υφιστάμενων πολεοδομικών σχεδίων (250 εκ. Ευρώ) και την πραγματοποίηση αστικών αναπλάσεων με βιοκλιματικά χαρακτηριστικά (475 εκ. Ευρώ)

7) την προώθηση της αντιπλημμυρικής προστασίας (107 εκ. Ευρώ) και την αναγέννηση των δασών της περιφέρειας, ιδίως του Ταϋγέτου, με αναδασώσεις (224 εκ. Ευρώ)

8) την ανάδειξή της σε Περιφέρεια διαφοροποιημένων και εναλλακτικών μορφών τουρισμού, όπως ο ιατρικός και ο ιαματικός (260 εκ. Ευρώ.)

Για να αντιμετωπίσει με επιτυχία η Πελοπόννησος το «Γολγοθά» των επιπτώσεων της νέας κρίσης του κορωνοϊού στην οικονομία και την κοινωνία της, ένας δρόμος υπάρχει, αυτός του σχεδίου και της υπευθυνότητας. Με την άμεση συγκρότηση μιας ειδικής περιφερειακής ομάδας δράσης και τη συμμετοχή πεπειραμένων τεχνοκρατών σε ζητήματα σχετικών έργων και δράσεων αλλά και εκπροσώπων της αυτοδιοίκησης και των επιστημονικών φορέων της Περιφέρειας με σχετική γνώση και αντίληψη, μπορούν να καθοριστούν οι απαιτούμενες παρεμβάσεις και να ωριμάσουν ταχύτατα οι μελέτες τους με ισόρροπη αντίληψη και πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα για την ανάπτυξη της Πελοποννήσου. Με ενότητα και ανεξάρτητη προσέγγιση, η Περιφέρειά μας μπορεί να ελπίζει ακόμη στην «ανάστασή» της μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης. Γι’ αυτό όσοι έχουν την ευθύνη, ας κινηθούν επιτέλους γενναία και ταχύτατα, αντί να τρέχουν πίσω από τις εξελίξεις. Η σωστή στιγμή είναι τώρα.

Continue Reading

«Εν ενί λόγω όλοι απεφασίσαμε ή να ελευθερωθώμεν ή να αποθάνωμεν»: 21 μικρές «Επαναστάσεις» για την Καλαμάτα του μέλλοντός μας

(Πρώτη Δημοσίευση Εφημερίδα «Ελευθερία» Μάρτιος 2021)

Εν μέσω της πρωτοφανούς υγειονομικής, οικονομικής και κοινωνικής κρίσης, η Ελλάδα και πρωτίστως η Καλαμάτα, ως πρώτη πόλη της χώρας που απελευθερώθηκε από τον οθωμανικό ζυγό, γιορτάζουν-ή, για να ακριβολογούμε, προσπαθούν να γιορτάσουν- την επέτειο των 200 ετών από την καθοριστικότερη στιγμή της νεότερης ελληνικής Ιστορίας το Μάρτιο του 1821.

Ίσως γι’ αυτό, εκείνο που προέχει σήμερα, ως έμπρακτη τιμή στην εθνική μας κληρονομιά, είναι κυρίως η διαμόρφωση ενός νέου στρατηγικού οράματος για την πατρίδα μας, με συγκεκριμένους, ρεαλιστικούς στόχους για το άμεσο μέλλον και τους πολίτες στο προσκήνιο. Και είναι αυτές οι 21 μικρές «Επαναστάσεις» που μπορούν να καταστήσουν την Καλαμάτα πρωτοπόρο στο διαρκή αγώνα για μια νέα, καλύτερη Ελλάδα από εδώ και στο εξής:

1. Πόλη της Επανάστασης: περισσότερο ώριμη από ποτέ προβάλλει η υλοποίηση της πρότασης Ενεπεκίδη για ίδρυση Διεθνούς Ινστιτούτου Επαναστάσεων στην Καλαμάτα, ως ανεξάρτητου φορέα με διεθνή ακτινοβολία που θα καταστήσει την πόλη μας επίκεντρο πνευματικών και πολιτιστικών δράσεων με τη συνεργασία Δήμου, Πανεπιστημίου Πελοποννήσου και ιδρυμάτων με πνευματική αναφορά.

2. Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ελλάδος: με συντονισμένη αξιοποίηση των υφιστάμενων εγκαταστάσεων (ιδίως του Μεγάρου Χορού), των νέων που ετοιμάζονται (Ανοικτό Θέατρο, «Ηλέκτρα» κλπ) αλλά ιδίως του πολύτιμου ανθρώπινου κεφαλαίου της, προετοιμάζοντας ταυτόχρονα και την επιτυχή διεκδίκηση του ρόλου της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης, όταν ο θεσμός ανατεθεί εκ νέου στην Ελλάδα.

3. Πόλη της Ελιάς: το εμβληματικό και ευλογημένο δέντρο της μεσσηνιακής γης, μπορεί να καταστεί ξανά πηγή πλούτου για το Δήμο, με ίδρυση ενός νέου φορέα τυποποίησης και εκμετάλλευσής του και την αποτελεσματική προστασία του ΠΟΠ σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο.

4. Πρωτεύουσα της Καινοτομίας και της Ανάπτυξης: με την ίδρυση ενός Διεθνούς Κέντρου στην περιοχή της Δυτικής Παραλίας, που θα αλλάξει την πορεία του τόπου μας για τις επόμενες δεκαετίες, ειδικά αν συνδυαστεί με τη δημιουργική σύμπραξη του υγιούς ιδιωτικού τομέα και τη λειτουργία παραρτήματος του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου Καινοτομίας και Τεχνολογίας (ΕΙΤ).

5. Πόλη Ολοκληρωμένης Τουριστικής Ανάπτυξης: η παράλληλη με το ανωτέρω Κέντρο ίδρυση και λειτουργία μιας νέας «Costa Navarino» στη Δυτική Παραλία, θα εντάξει δυναμικά την πόλη μας στον παγκόσμιο τουριστικό Χάρτη, αξιοποιώντας όλα μας τα πλεονεκτήματα.

6. Διεθνές Αθλητικό Κέντρο: με τη δημιουργία μέσω ΣΔΙΤ ενός Διεθνούς κέντρου φιλοξενίας και προετοιμασίας αθλητών με όλες τις αναγκαίες εγκαταστάσεις, που θα καθιερώσει την Καλαμάτα ως αγαπημένο προορισμό, με πολλαπλά οικονομικά οφέλη για την τοπική κοινωνία και τις σχετικές διοργανώσεις (Παπαφλέσσεια, ρυθμική γυμναστική, θαλάσσια σπορ κλπ.)

7. Πόλη της αειφορίας: με υιοθέτηση στρατηγικής ανάδειξης της πόλης σε εθνική πρωτοπόρο της ηλεκτροκίνησης και της καθολικής χρήσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, προσελκύοντας μεγάλες επενδύσεις (φωτοβολταϊκό πάρκο κλπ).

8. Πόλη του πρασίνου: με τη δημιουργία του περιαστικού πάρκου Νέδοντα και αυτού του Φράγματος Παμίσου και άλλων μικρότερων καθώς και με βιοκλιματικές αναπλάσεις στον αστικό ιστό.

9. Πρωτεύουσα της δημογραφικής ανανέωσης: με τη σύσταση ενός ταμείου για τη στήριξη των Καλαματιανών οικογενειών με κριτήρια αυστηρής αιρεσιμότητας σε μηνιαία βάση αλλά και την υλοποίηση ολοκληρωμένου σχεδίου για την επιστροφή των άξιων μορφωμένων Καλαματιανών από το εξωτερικό, προκειμένου να ζήσουν και δημιουργήσουν στην πατρίδα τους.

10. Πρωτοπόρος του ποδηλάτου και των μέσων μαζικής μεταφοράς: με την επέκταση του δικτύου ποδηλατοδρόμων σε όλη την πόλη καθώς και με την συγκρότηση νέου δικτύου αστικών συγκοινωνιών, περιλαμβανομένης της λειτουργίας προαστιακού σιδηροδρόμου.

11. Πρότυπο Προσβασιμότητας: με την επέκταση των υποδομών προσβασιμότητας των ΑΜΕΑ σε όλη την πόλη και τα χωριά, όπως προσφάτως εξαγγέλθηκε από το Δήμο.

12. Πρωτεύουσα της κυκλικής οικονομίας: με λειτουργία χιλιάδων οικιακών και συνοικιακών κομποστοποιητών σε κατοικίες και επιχειρήσεις καθώς αξιοποίηση των εγκαταστάσεων της ΜΟΛΑΚ, μειώνοντας το κόστος διαχείρισης απορριμμάτων για τους δημότες.

13. Πόλη της «γαλάζιας ανάπτυξης»: με παραχώρηση του απαξιωμένου Λιμανιού και της Μαρίνας σε στρατηγικό επενδυτή που θα φέρει νέα πνοή στην οικονομία της παραλιακής ζώνης, από κοινού με στοχευμένες παρεμβάσεις στο ανατολικό παραλιακό μέτωπο.

14. Πόλη των «ανοικτών αιθέρων»: με αρμονική ανάπτυξη του πολιτικού και στρατιωτικού αεροδρομίου, κατόπιν παραχώρησης σε στρατηγικό επενδυτή σε συνδυασμό με τη δρομολογημένη επένδυση της ELBIT.

15. Πρωτεύουσα της εξωστρέφειας: με διεκδίκηση μιας μόνιμης Διεθνούς Έκθεσης Αγροτικών Προϊόντων και Τροφίμων σε κατάλληλο χώρο που μπορεί να προσελκύσει επενδύσεις και τουρισμό σε εποχιακό επίπεδο εκτός καλοκαιριού.

16. Κοινωνική Πρωτοπορία: με την υπαγωγή όλων των κοινωνικών δομών σε μια Αντιδημαρχία Κοινωνικής Αλληλεγγύης και την καθολική αξιοποίηση της περιουσίας του Δήμου για την άσκηση στοχευμένης και αποτελεσματικής κοινωνικής πολιτικής.

17. Πρωτεύουσα της Μεσογειακής Πολιτικής: με αναβίωση των «Δρόμων της Ελιάς» με νέο περιεχόμενο και ίδρυση Ινστιτούτου Μεσογειακής Ιστορίας στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Στρατηγικής για τη Μεσόγειο, αλλά και τη διεκδίκηση της διοργάνωσης στην πόλη Συνόδου Κορυφής Ε.Ε-Μεσογειακών χωρών το 2027 επί Ελληνικής Προεδρίας.

18. Πνευματική Πρωτεύουσα: με τη δημιουργία μιας ενιαίας, μεγάλης Βιβλιοθήκης ως παραρτήματος της Εθνικής με κατάλληλη υποδομή και ψηφιακή τεκμηρίωση και τη διεύρυνση των υποτροφιών σε νέους φοιτητές και μαθητές.

19. Ψηφιακή Επανάσταση: με υλοποίηση του δικτύου 5G και καθολική πρόσβαση σε ποιοτικό ασύρματο δίκτυο για όλους τους πολίτες, σε συνδυασμό με την πλήρη ψηφιοποίηση των υπηρεσιών του Δήμου.

20. Πρωτεύουσα της ασφάλειας και της ένταξης: με τη μετεξέλιξη του υπό λειτουργία Συντονιστικού Κέντρου σε πραγματικό Δημοτικό Συμβούλιο Ασφαλείας και την εφαρμογή ολοκληρωμένης, προληπτικής αντεγκληματικής πολιτικής σε όλη τη δημοτική επικράτεια.

21. Θεσμική επανάσταση: με την αναβάθμιση του ρόλου του Δημοτικού Συμβουλίου, την ίδρυση Συνοικιακών Συμβουλίων και την πλήρη ενεργοποίηση των υφιστάμενων θεσμικών δημοτικών οργάνων.

Continue Reading

Επέτειος στην ανάρρωση ή στην εντατική; 21 στρατηγικές προτεραιότητες για τη Μεσσηνία το 2021

(Μέρος Β’-οι συντελεστές οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης)

(Πρώτη Δημοσίευση Εφημερίδα «Ελευθερία»- Ιανουάριος 2021)

Η χρονιά της πανδημίας που έφυγε, μάλλον με ανακούφιση, από τη ζωή μας πριν από λίγες μέρες, ανέτρεψε παραδοσιακές αντιλήψεις για την κοινωνία μας. Τούτο δεν μπορούσε παρά να αφήσει και το ισχυρό αποτύπωμά του στα επιμέρους ζητήματα της Μεσσηνίας, με την παρακαταθήκη για τη νέα χρονιά να μοιάζει άκρως απαιτητική:

12. Νοσοκομεία Καλαμάτας και Κυπαρισσίας.

Ήταν η χρονιά που υγεία επανήλθε ως πρώτη προτεραιότητα εξ αιτίας της πανδημίας. Εν μέσω των οδυνηρών συνεπειών της υποχρηματοδότησης και του brain drain που μας «κληροδότησε» η οικονομική κρίση, η ανάγκη ουσιαστικής στήριξης του ΕΣΥ με έμπειρο προσωπικό είναι πλέον ζωτική. Το 2020 σηματοδότησε την ολοκλήρωση της θητείας της διοίκησης Μπέζου στο νοσηλευτικό ίδρυμα της Καλαμάτας, με τον απολογισμό αναμφίβολα θετικό και τον πήχη για νέα διοίκηση του Νοσοκομείου να έχει τεθεί πολύ ψηλά. Οι προκλήσεις παραμένουν σοβαρές και θα απαιτήσουν γενναίες και γρήγορες αποφάσεις ώστε να θωρακιστούν οι νοσηλευτικές μονάδες της Μεσσηνίας.

13. Η ανάδειξη της Μεσσηνίας σε ενεργειακό κόμβο

Το 2020 η συζήτηση για την επικείμενη απολιγνιτοποίηση και την επόμενη μέρα της Μεγαλόπολης επισκίασαν κάθε άλλη εξέλιξη στον ενεργειακό τομέα της περιοχής μας. Περαιτέρω, η Περιφέρεια επιδιώκει την υλοποίηση εκ μέρους της ΔΕΔΑ της μελλοντικής και πάντως αβέβαιης επέκτασης των δικτύων διανομής του φυσικού αερίου και στη Μεσσηνία, ενώ οι Δήμοι έχουν τεθεί στο περιθώριο. Είναι όμως η συγκρότηση ενός ολοκληρωμένου περιφερειακού ενεργειακού σχεδιασμού με έμφαση στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την ηλεκτροκίνηση που θα έπρεπε να αποτελεί προτεραιότητα από κοινού με την αξιοποίηση πόρων από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάκαμψης. Η μη αξιοποίηση των κρίσιμων ευκαιριών που παρουσιάζονται θα έχει ολέθρια αποτελέσματα για τις τοπικές κοινωνίες.

14. Αντιπλημμυρική θωράκιση της περιφέρειας Καλαμάτας

Έργο που εξαγγέλθηκε ήδη επανειλημμένα μετά τις φονικές πλημμύρες του φθινοπώρου του 2016. Το 2020 αναγγέλθηκε επίσημα η πρόθεση ανάθεσης των έργων ύψους 80 εκατομμυρίων Ευρώ στην κοινοπραξία «Μορέας» με επέκταση της υφιστάμενης σύμβασης παραχώρησης. Το ζήτημα της ολοκλήρωσης των μελετών απαιτεί όμως ιδιαίτερη προσοχή και χρήζει ουσιαστικής εμπλοκής του Δήμου Καλαμάτας ώστε να ληφθούν υπόψη οι ιδιαιτερότητες της περιοχής. Ελπίδα όλων το 2021 να φέρει ένα δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα υλοποίησης των έργων, αν όχι και την εκκίνησή τους.

15. Κεντρική διαχείριση απορριμμάτων.

Παρά το χαμένο χρόνο και τις εύλογες ανησυχίες για ανετοιμότητα και επικείμενη αύξηση των δημοτικών τελών καθαριότητας, το 2021 θα είναι η χρονιά που, επιτέλους, θα ξεκινήσει τουλάχιστον η προσωρινή διαχείριση από την ανάδοχο εταιρία και θα σταματήσει σταδιακά η απαράδεκτη κατάσταση με τις χωματερές σε όλη την Πελοπόννησο.

16. Επέκταση της Costa Navarino.

Η εμβληματική επένδυση της οικογένειας Κωνσταντακόπουλου έχει ήδη προχωρήσει σημαντικά, με νέες μονάδες στην περιοχή της Πύλου να ενισχύουν το μεσσηνιακό τουριστικό brandname το 2021, παρ’ ότι απαιτούνται σίγουρα πρόσθετες προσπάθειες για την τουριστική ανάπτυξη του τόπου μας.

17. Αρχαία Θουρία

Ούτε το 2020 σηματοδότησε την έναρξη της επισκεψιμότητας του σημαντικότερου αρχαιολογικού χώρου της ανατολικής Μεσσηνίας, παρά την εντυπωσιακή προσπάθεια της ομάδας της Ξένης Αραπογιάννη. Η στήριξη του Δήμου Καλαμάτας και της Περιφέρειας παραμένει αλλά είναι σίγουρα ανεπαρκής, δεδομένης της αναπτυξιακής σημασίας του αρχαιολογικού χώρου για την ευρύτερη περιοχή.

18. Ανάπλαση των εκβολών του ποταμού Παμίσου και ανάδειξη του παραλιακού μετώπου Καλαμάτας-Μεσσήνης.

Δυστυχώς δεν σημειώθηκε ουσιαστική πρόοδος για την υλοποίηση του έργου το 2020. Οι δημοτικές αρχές Καλαμάτας και Μεσσήνης έχουν μεν επιδείξει ενδιαφέρον για τη διασύνδεση των όμορων περιοχών με νέα γέφυρα, υπόθεση που φαίνεται να προχωρεί έστω και αργά, αλλά συνεκτικό σχέδιο για την αξιοποίηση της περιοχής δεν φαίνεται να υπάρχει επί
του παρόντος.

19. Αναγέννηση του αγροτικού τομέα

Με τη συζήτηση να περιορίζεται δυστυχώς μόνο στην υγειονομική ασφάλεια των αλλοδαπών εργατικών χεριών για την ελαιοσυγκομιδή, η άμεση ανάγκη υλοποίησης μιας ολοκληρωμένης πολιτικής αναγέννησης του αγροτικού κόσμου στη Μεσσηνία παρέμεινε, δυστυχώς σε δεύτερο πλάνο και το 2020. Το ίδιο ισχύει και με την υπόθεση του «ΠΟΠ Ελιά Καλαμάτας», όπου απαιτούνται άμεσα διορθωτικές αποφάσεις και συντονισμένη κινητοποίηση των τοπικών φορέων ώστε να υπάρξει θετικό αποτέλεσμα. Δεδομένης της αδράνειας που επικρατεί, η αγροτική παραγωγή αδυνατεί να μετατραπεί από κοινού με τον ποιοτικό τουρισμό, την εκπαίδευση και την υψηλή τεχνολογία σε «ατμομηχανή» της τοπικής οικονομίας.

20. Δημογραφική Αναστροφή

Στη χώρα που η καταβολή αναδρομικών στους συνταξιούχους είναι, δυστυχώς, πρώτο θέμα συζήτησης, η ανάληψη ουσιαστικών πρωτοβουλιών για την αναστροφή της διαρκούς μείωσης του πληθυσμού και της ερήμωσης της υπαίθρου φαντάζει άπιαστο όνειρο και η χρονιά που πέρασε, δυστυχώς, δεν ήταν εξαίρεση. Τα αποτελέσματα της διαρκούς αβελτηρίας των αρμοδίων τα βλέπουμε όμως διαρκώς μπροστά μας. Ως πότε θα αδρανούμε;

21. Το πολιτιστικό και ιστορικό μας αποτύπωμα

Με την πανδημία να κυριαρχεί, η πολιτιστική δραστηριότητα στη Μεσσηνία πέρασε σε δεύτερη μοίρα το 2020. Γι’ αυτό, το 2021 θα είναι μια μοναδική ευκαιρία να επανέλθει στο προσκήνιο. Με τα εγκαίνια έργων όπως το ανοικτό θέατρο Καλαμάτας, με ενίσχυση της Αρχαίας Μεσσήνης και του Κάστρου της Κορώνης αλλά και με όχημα τις εκδηλώσεις για τον εορτασμό της 200ης επετείου από την Επανάσταση του ’21, όπου η πατρίδα μας πρέπει να αναδείξει την καθοριστική της συνεισφορά να δώσει το στίγμα της με αφετηρία το παρελθόν και το βλέμμα στο μέλλον. Είναι όμως αμφίβολο αν η προετοιμασία που έχει γίνει από τους τοπικούς φορείς και η ποιότητα των εκδηλώσεων που προγραμματίζονται θα εξυπηρετήσουν το σκοπό αυτό.

Το 2021 έκανε ήδη μια παράξενη, σιωπηρή είσοδο στη ζωή μας εν μέσω πρωτοφανούς κρίσης και αβεβαιότητας. Ευχή όλων να ξεμπλέξουμε κατ’ αρχάς το συντομότερο από το βραχνά του κορωνοϊού. Τούτο όμως δεν μπορεί να αποτελεί πλέον δικαιολογία για τις διαρκείς αστοχίες και παραλείψεις των αρμοδίων εκπροσώπων μας που ναρκοθετούν το μέλλον της Μεσσηνίας. Στην επέτειο των 200 ετών από την ανεξαρτησία της πατρίδας μας, απαιτείται γνώση, εμπειρία, τόλμη, αποφασιστικότητα και αξιοκρατία για να πάμε μπροστά. Και μόνο εμπνεόμενοι από την ηρωική θυσία των προγόνων μας και τις διαχρονικές αξίες του ελληνισμού μπορούμε να τα καταφέρουμε.

Continue Reading

Επέτειος στην ανάρρωση ή στην εντατική; 21 στρατηγικές προτεραιότητες για τη Μεσσηνία το 2021

(Μέρος Α’-οι στρατηγικές υποδομές)

(Πρώτη δημοσίευση Εφημερίδα «Ελευθερία» , Δεκέμβριος 2020)

Το 2020 θα μείνει για πάντα χαραγμένο στη μνήμη μας ως μια χρονιά πρωτόγνωρων για τα μεταπολεμικά χρονικά προκλήσεων. Ο COVID-19 δοκίμασε και δοκιμάζει σοβαρά τα υγειονομικά μας συστήματα, την οικονομία μας αλλά τις ψυχολογικές αντοχές μας. Για τη Μεσσηνία ήταν πάντως μια χρονιά με ανάμεικτα συναισθήματα και αποτελέσματα. Έτσι, το 2021, στην επέτειο των 200 ετών από την Ελληνική Επανάσταση, η πατρίδα μας διατηρεί, ευτυχώς, το δικαίωμα να ελπίζει. Για πόσο ακόμα όμως χωρίς συνολικό σχέδιο και πραγματοποιήσιμο όραμα; Ας δούμε την πρόοδο στα επιμέρους έργα:

1. Δρόμος Καλαμάτα – Ριζόμυλος-Πύλος-Μεθώνη

Το έργο-σύμβολο της ανάπτυξης της δυτικής Μεσσηνίας, αλλά και της πολιτικής μας κακοδαιμονίας, κυριάρχησε στην τοπική επικαιρότητα. Εν μέσω δημοσίων αντιπαραθέσεων ακόμα και μεταξύ βουλευτών της κυβερνητικής πλειοψηφίας για τη χάραξη που θα επιλεγεί, τα Δημοτικά Συμβούλια Καλαμάτας και Μεσσήνης στάθηκαν κατώτερα των περιστάσεων, το Περιφερειακό συμβούλιο έκανε απλώς την ανάγκη φιλοτιμία, παραμερίζοντας τις προσωπικές αντιρρήσεις του Περιφερειάρχη για την επιλεγείσα χάραξη, ενώ η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Υποδομών παρακολουθεί τα τεκταινόμενα διστακτική και άτολμη. Αποτέλεσμα: η διαδικασία προχωρεί μεν αλλά με αργά βήματα, ναρκοθετώντας την ανάπτυξη της περιοχής μας. Έτσι, σοβαρές εξελίξεις αναμένονται μάλλον από το 2022. Απαιτείται λοιπόν υπεύθυνη συστράτευση και συλλογικότητα έστω και την ύστατη ώρα.

2. Οδικός άξονας Καλό Νερό – Τσακώνα

Μια ακόμα χαμένη χρονιά για το νότιο τμήμα της Ιόνιας και της Αδριατικής Οδού, χωρίς να διαφαίνονται άμεσες εξελίξεις, παρά το γεγονός ότι η ιδέα υλοποίησης του έργου από το «Μορέα» με επέκταση της υφιστάμενης σύμβασης παραχώρησης κερδίζει, ευτυχώς, έδαφος. Κι εδώ η κινητοποίηση των αρμοδίων είναι δυστυχώς αναιμική και αμιγώς επικοινωνιακή, με τα γνωστά αποτελέσματα.

3. Δρόμος Τζάνε – Καλαμάκι

Η νέα περιφερειακή αρχή έχασε το στοίχημα της ολοκλήρωσης του αναγκαίου αυτού έργου για την ανατολική Πυλία, καθώς επιτεύχθηκε μόνο η παράδοση μικρών και ασύνδετων τμημάτων. Ευχή όλων να τηρηθεί πλέον το αναθεωρημένο χρονοδιάγραμμα παράδοσης για το τέλος του 2021.

4. Δρόμος Καλαμάτα – Αρεόπολη

Στα καλά νέα της χρονιάς ανήκει η ένταξη του μελετητικά πιο ώριμου τμήματος της παράκαμψης Κάμπου-Σταυροπηγίου στο ΕΣΠΑ, που γεννά ελπίδες για δημοπράτηση και εκκίνηση των εργασιών εντός του 2021.

5. Δρόμος Φιλιατρά-Γαργαλιάνοι

Σημαντική πρόοδος σημειώθηκε και για το τμήμα Φιλιατρά-Γαργαλιάνοι, το οποίο δημοπρατήθηκε, ενώ προηγουμένως προχώρησαν και οι διαδικασίες των απαλλοτριώσεων.

6. Οδική πρόσβαση προς την Αρχαία Μεσσήνη

Θετική εξέλιξη σημειώθηκε στο έργο αυτό, καθώς μετά την ένταξή του στο ΕΣΠΑ και την κήρυξη των απαλλοτριώσεων, ακολούθησε η δημοπράτηση από την Περιφέρεια του ευκολότερου τμήματος Μεσσήνη-Λάμπαινα. Υπάρχει όμως ακόμα μακρύς δρόμος μέχρι να τερματιστεί η προβληματική πρόσβαση στον εμβληματικό αυτό πολιτιστικό χώρο.

7. Έργο «Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης» στην Καλαμάτα

Η περασμένη χρονιά σηματοδότησε την ολοκλήρωση των διαγωνιστικών διαδικασιών και την υπογραφή των συμβάσεων εκ μέρους του Δήμου Καλαμάτας για τις επιμέρους αναπλάσεις στην παραλία και το ιστορικό κέντρο της πόλης. Έτσι, τα έργα αναμένεται να ξεκινήσουν, επιτέλους, μέσα στο 2021.

8. Αρδευτικά δίκτυα Φιλιατρινού φράγματος

Οι σοβαρές καθυστερήσεις και η αβελτηρία του αρμοδίου Υπουργείου συνεχίζονται για το έργο, με το οποίο θα απογειωθεί η παραγωγικότητα στον κάμπο της Τριφυλίας. Η τελευταία ενημέρωση κάνει λόγο για δημοπράτησή του το πρώτο τρίμηνο του 2021.

9. Αναβάθμιση του λιμανιού της Καλαμάτας

Καμία ουσιαστική εξέλιξη δεν σημειώθηκε στο συγκεκριμένο έργο, ενώ το master plan του λιμανιού φαίνεται να προχωρεί αργά και η συζήτηση να επικεντρώνεται, δυστυχώς, στη δόμηση τμήματος της χερσαίας ζώνης του λιμανιού. Δεδομένων των περιορισμένων πόρων, η ανεύρεση στρατηγικού επενδυτή είναι μονόδρομος για την αναγκαία επιτάχυνση της αξιοποίησης του καθοριστικού αυτού αναπτυξιακού πυλώνα για την πόλη της Καλαμάτας.

10. Αναβάθμιση του Αεροδρομίου της Καλαμάτας

Παρ’ ότι πρωθυπουργός δεσμεύτηκε πριν από ένα χρόνο από την Καλαμάτα για άμεση προώθηση της ιδιωτικοποίησής του, η πανδημία και η παρεπόμενη κρίση στον κλάδο των αερομεταφορών «πάγωσαν» τις σχετικές διαδικασίες. Μόνη θετική εξέλιξη η τοιχοκόλληση της αίτησης για την απαλλοτρίωση των 50 στρεμμάτων προς επέκταση της εγκατάστασης τον περασμένο Οκτώβριο με τη συζήτηση να έχει προσδιοριστεί για τον τρέχοντα μήνα. Την ίδια στιγμή, η σύγχυση για το αν προκρίνεται η αξιοποίηση του αεροδρομίου ή η υλοποίηση της πρότασης για Διεθνές Κέντρο εκπαίδευσης πιλότων πολεμικών αεροσκαφών συνεχίζεται. Οι τοπικοί εκπρόσωποι πρέπει να πάρουν άμεσα καθαρή θέση και να αγωνιστούν για την επιτάχυνση της αξιοποίησης.

11. Επαναλειτουργία σιδηρόδρομου

Στον τομέα αυτό, η Περιφέρεια επέδειξε επιτέλους κάποια κινητικότητα, δίνοντας προτεραιότητα στην επαναλειτουργία της γραμμής Κορίνθου-Ναυπλίου και σε δεύτερη φάση ως την Τρίπολη. Απαιτείται όμως μια συνολική πολιτική βιώσιμων μεταφορών σε περιφερειακό επίπεδο και η εξέταση λύσεων ΣΔΙΤ με ενεργοποίηση κοινοτικών πόρων και προτεραιότητα σε προαστιακές γραμμές και τουριστικές διαδρομές για την επαναλειτουργία του απαξιωμένου σιδηροδρομικού δικτύου της Πελοποννήσου, που εξακολουθεί, δυστυχώς, να ρημάζει έρμαιο στις ορέξεις των επιτήδειων.
Η χρονιά της πανδημίας, που μας αφήνει σε λίγες μέρες, απέδειξε πως τίποτα δεν θεωρείται δεδομένο στη ζωή και στην κοινωνία μας. Μόνο με διαρκή εγρήγορση, θεσμική συστράτευση, ενεργοποίηση των άξιων και ικανών προσώπων χωρίς κομματικές εξαρτήσεις και εκπόνηση μακρόπνοου, συνεκτικού σχεδίου μπορούμε να ελπίζουμε σε ένα καλύτερο αύριο. Ας κάνουμε λοιπόν το 2021 τουλάχιστον αυτήν την «Επανάσταση», τιμώντας την παρακαταθήκη των προγόνων μας.

Continue Reading

Το τέλος του «Κράτους-Πολύφημου»: η ανάγκη υιοθέτησης μιας συνεκτικής πολιτικής δημόσιας ασφάλειας στη Μεσσηνία

(Πρώτη Δημοσίευση-Εφημερίδα «Ελευθερία» Νοέμβριος 2020)

Τις περασμένες εβδομάδες, η κοινωνία της Μεσσηνίας συγκλονίστηκε από το τραγικό γεγονός στην Πιπερίτσα αλλά κυρίως από τα επακόλουθά του τα οποία έλαβαν πανελλήνια διάσταση και προβολή. Παρ’ ότι η ενεργοποίηση των μηχανισμών του οργανωμένου κράτους για τη σύλληψη και δίωξη του δράστη υπήρξε άμεση και αποτελεσματική, η πολιτεία απέτυχε να αντιμετωπίσει ταυτόχρονα τη δράση οργανωμένων ομάδων που με επίκληση του γεγονότος αυτού διέπραξαν πληθώρα εγκληματικών πράξεων, από παρακώλυση συγκοινωνιών μέχρι επικίνδυνες σωματικές βλάβες και φθορές ξένης ιδιοκτησίας, περιφρονώντας τη νομιμότητα και προκαλώντας σοβαρό κλονισμό στο ήδη αδύναμο αίσθημα ασφαλείας του απλού πολίτη στην περιοχή μας.
Την ίδια στιγμή, οι υπεύθυνοι εκπρόσωποι τόσο σε κεντρικό όσο και σε αυτοδιοικητικό επίπεδο, περιορίστηκαν, στη μεγάλη τους πλειοψηφία, σε δηλώσεις κατευνασμού και σε γενικόλογες διαπιστώσεις και παραινέσεις, επιδεικνύοντας μάλλον την απροθυμία τους για ουσιαστική επίλυση του προβλήματος της παραβατικότητας που έχει καταστήσει πλέον σχεδόν αφόρητη τη διαβίωση όχι μόνο σε πολλά χωρία του κάμπου της Μεσσηνίας αλλά ακόμα και σε γειτονιές μια ανάσα από το κέντρο της Καλαμάτας.
Είναι προφανές το ζήτημα της απόκλισης πολλών μελών μιας κοινωνικής ομάδας απαιτεί συνολική αντιμετώπιση και συνδυαστικά μέτρα, με έμφαση στην πρόληψη. Ταυτόχρονα όμως, είναι υποχρέωση του κράτους και της αυτοδιοίκησης να εξασφαλίσουν επιτέλους την ακεραιότητα και την περιουσία των πολιτών σε όλη την επικράτεια, αντιστρέφοντας την τάση ερημοποίησης της μεσσηνιακής υπαίθρου. Ας ξεκινήσουμε τουλάχιστον από τα βασικά.

Μια ολοκληρωμένη στρατηγική ασφάλειας με θεσμικό και κοινωνικό υπόβαθρο

Ο γράφων έχει ήδη από ετών προτείνει δημόσια τη μετεξέλιξη και πλήρη ενεργοποίηση υφιστάμενων θεσμικών εργαλείων αλλά και την υλοποίηση νέων, τολμηρών πρωτοβουλιών εκ μέρους του κράτους και της αυτοδιοίκησης στην κατεύθυνση αυτή. Ειδικότερα, τα προτεινόμενα μέτρα συνίστανται:
– στη μετατροπή του υφιστάμενου σε κάθε Δήμο Συμβουλίου Πρόληψης Παραβατικότητας σε πραγματικό Δημοτικό Συμβούλιο Ασφαλείας με τη συμμετοχή, στο υψηλότερο επίπεδο, εκπροσώπων της εισαγγελικής αρχής (πλην της δημοτικής και της αστυνομικής) αλλά και των συναφών επιστημονικών και κοινωνικών φορέων. Εντός του Συμβουλίου θα λειτουργεί συντονιστική επιτροπή με μέλη το Δήμαρχο, τον Αστυνομικό Διευθυντή και τον Εισαγγελέα Πρωτοδικών, που θα εποπτεύουν σε εβδομαδιαία βάση την εφαρμογή των αποφάσεών του. Στην περίπτωση των Δήμων Καλαμάτας και Μεσσήνης, χρήσιμη και σκόπιμη θα ήταν η λειτουργία Διαδημοτικού Συμβούλιου Ασφαλείας με συμμετοχή και των δύο Δημάρχων, δεδομένων των κοινών προκλήσεων στον τομέα της εγκληματικότητας, ώστε να επιτυγχάνεται καλύτερος συντονισμός. Στο πλαίσιο του Συμβουλίου αυτού πρέπει να ενταχθεί και να λειτουργήσει άμεσα και το εξαγγελθέν Συντονιστικό Κέντρο μεταξύ Δημοτικής και Ελληνικής Αστυνομίας στην Καλαμάτα, που δυστυχώς δεν έχει ακόμα ενεργοποιηθεί. Σημαντική είναι εν προκειμένω και η στελέχωση του Συμβουλίου με το κατάλληλο επιχειρησιακό και επιστημονικό προσωπικό.
– στη διαμόρφωση, κατόπιν ευρύτατης διαβούλευσης στο πλαίσιο του Συμβουλίου Ασφαλείας, ενός ολοκληρωμένου Σχεδίου Πρόληψης και Αντιμετώπισης Παραβατικότητας με κατάλληλη επιστημονική τεκμηρίωση, συγκεκριμένους, μετρήσιμους στόχους (ετήσιους, τριμηνιαίους και μηνιαίους) υπό διαρκή αξιολόγηση και έμφαση σε δράσεις πρόληψης.
– στην προμήθεια και λειτουργία ενός ολοκληρωμένου συστήματος ηλεκτρονικής επιτήρησης και έγκαιρης προειδοποίησης σε πολλά καίρια σημεία όπου εντοπίζεται οξυμένη παραβατικότητα.
– στον ορισμό, με απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας, ενός υπεύθυνου Συντονιστή σε κάθε γειτονιά και χωριό, που θα εποπτεύει σε διαρκή βάση την εφαρμογή των δράσεων αντεγκληματικής πολιτικής.
– στην υιοθέτηση έξυπνων μορφών αστυνόμευσης και πρόληψης παραβατικότητας, με αξιοποίηση της σύγχρονης τεχνολογίας αλλά και ενίσχυση της ΟΠΚΕ και της ομάδας ΔΙΑΣ. Η πρόσφατη εξαγγελία για προσωρινή ενίσχυση της ΟΠΚΕ με 30 άτομα, είναι μεν θετική αλλά μοιάζει περισσότερο επικοινωνιακή και αποσπασματική.
– στην εξέταση του ενδεχομένου της κατά περίπτωση σύστασης στα χωριά και τις γειτονιές Ομάδων Πολιτών για την Πρόληψη της Εγκληματικότητας, με κατάλληλη εκπαίδευση και πάντοτε υπό τις οδηγίες της Ελληνικής Αστυνομίας και του τοπικού Συντονιστή, οι οποίες θα τη βοηθούν, με κάθε πρόσφορο τρόπο, στο έργο της.
– σε εκπαιδευτικές και ενημερωτικές δράσεις με προτεραιότητα στις γνωστές προβληματικές περιοχές και κοινωνικές ομάδες, σε συνεργασία με φορείς της κοινωνίας των πολιτών.

Κράτος με ανοιχτά μάτια ή με ευαισθησίες à la carte;

Στη δύσκολη εποχή που όλοι μας βιώνουμε, το αίσθημα ασφάλειας παίζει καθοριστικό ρόλο για τη διατήρηση της ευαίσθητης κοινωνικής μας ισορροπίας. Το κράτος δικαίου δεν μπορεί να λειτουργεί πλέον ως μονόφθαλμος Κύκλωπας που από τη μια κουνάει επιδεικτικά το δάχτυλο σε ατομικούς παραβάτες «της μάσκας» και από την άλλη ανέχεται είτε αυτόκλητους «εκδικητές» με οποιοδήποτε πρόσχημα είτε μαζικές συγκεντρώσεις εκατοντάδων ή χιλιάδων ανθρώπων που παρανομούν και συνιστούν υγειονομική βόμβα. Εργαλεία πρόληψης και καταστολής υπάρχουν και είναι πανίσχυρα, αν υπάρχει όμως βούληση. Και αυτό έχει επανειλημμένα αποδειχθεί. Ήρθε λοιπόν η στιγμή της αλήθειας για όλους τους εκλεγμένους και υπεύθυνους εκπροσώπους της τοπικής μας κοινωνίας: η στιγμή που θα αποδείξουν αν έχουν το αίσθημα ευθύνης και κυρίως το σθένος να περάσουν- ενωμένοι θεσμικά και όχι αυτενεργώντας αντιπαραγωγικά- από τις διαπιστώσεις στις αποφάσεις και από τη θεωρία στην πράξη. Ας ελπίσουμε, για το καλό όλων μας, ότι κάποιοι τα διαθέτουν.

Continue Reading

Πόλη «του ύψους ή του βάθους»;: η ανάγκη υιοθέτησης νέας προσέγγισης για τη βιώσιμη αστική ανάπτυξη στην Καλαμάτα

ρώτη Δημοσίευση: Εφημερίδα «Ελευθερία», Σεπτέμβριος 2020)

Την τελευταία περίοδο κυριαρχεί στην τοπική επικαιρότητα της Καλαμάτας το ζήτημα της ανάδειξης ή μη των αρχαιοτήτων στην πλατεία Υπαπαντής, ενόψει της επικείμενης ανάπλασης του χώρου. Πρόκειται για ένα αμφιλεγόμενο έργο που κληρονόμησε ατυχώς η σημερινή δημοτική αρχή από την προκάτοχό της, με πρωτοβουλίες της οποίας αυτό εντάχθηκε από την Περιφέρεια Πελοποννήσου στο πρόγραμμα «Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης», το οποίο χρηματοδοτείται από κοινοτικούς πόρους.
Η ιστορία της συγκεκριμένης παρέμβασης, όπως και αυτή της πολύπαθης οδού Ιατροπούλου, με τις παροιμιώδεις καθυστερήσεις της, αναδεικνύουν περίτρανα τις παθογένειες τόσο της φιλοσοφίας, όσο και του σχεδιασμού και της υλοποίησης πολλών έργων και στην Καλαμάτα τα περασμένα χρόνια. Πλημμελείς μελέτες, υπερβολικές εργολαβικές εκπτώσεις, σημαντικές καθυστερήσεις και αμφίβολο αισθητικό αλλά κυρίως αναπτυξιακό αποτέλεσμα συνθέτουν, κατά κανόνα, την εικόνα των άνω παρεμβάσεων.
Είναι προφανής λοιπόν η ανάγκη άμεσης αποστασιοποίησης του Δήμου από τις αρνητικές πρακτικές του παρελθόντος και υιοθέτησης μιας νέας, σύγχρονης προσέγγισης για τη μελέτη και εκτέλεση παρεμβάσεων αστικής ανάπλασης με αναπτυξιακή διάσταση για την κοινωνία και τους πολίτες.

Ο «Πύργος του Πειραιά» ως φωτεινό παράδειγμα

Την ίδια περίοδο, εν μέσω θερινής ραστώνης, μια θετική είδηση ήρθε να ταράξει τα νερά, καθώς ανακοινώθηκε η υπογραφή της σύμβασης παραχώρησης για την αξιοποίηση, εκμετάλλευση και διαχείριση του Πύργου του Πειραιά. Η σύμβαση αυτή έχει διάρκεια 99 ετών και το αρχικό ετήσιο αντάλλαγμα είναι € 1.010.000, το οποίο θα καρπώνεται ο Δήμος Πειραιά ως ιδιοκτήτης του Πύργου, του δεύτερου υψηλότερου ακινήτου της Αττικής, επί της Ακτής Ποσειδώνος, στο κέντρο του μεγαλύτερου λιμανιού της χώρας. Το πλέον αξιοσημείωτο είναι όμως ότι στην παραχωρησιούχο ανώνυμη εταιρεία ειδικού σκοπού Piraeus Tower Α.Ε. συμμετέχουν από κοινού δύο εταιρίες, με τη δεύτερη μάλιστα αποτελεί κοινό επενδυτικό φορέα ενός ιδιωτικού ομίλου και ενός ευρωπαϊκού φορέα δημοσίου συμφέροντος, της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (EBRD), που συμμετέχει με ποσοστό 35%.
Το έργο προβλέπει την πλήρη ανακατασκευή του Πύργου ως σύγχρονου βιοκλιματικού κτιρίου γραφείων και καταστημάτων με προϋπολογισμό 50 εκατομμυρίων Ευρώ. Με τη δημιουργική σύμπραξη λοιπόν δήμου και ιδιωτικού τομέα, εξασφαλίστηκαν οι απαραίτητοι πόροι και υλοποιείται μια εμβληματική επένδυση με σημαντικό, απτό όφελος για την τοπική κοινωνία.

Οι Μύλοι του Λιμανιού και το παλιό Εργοστάσιο Καρέλια: δύο εμβληματικές ευκαιρίες για αναπτυξιακές επενδύσεις νέας γενιάς στην Καλαμάτα

Το άνω μοντέλο αποτελεί σίγουρα θετικό παράδειγμα προς μίμηση για δύο σπουδαία μεν αλλά αναξιοποίητα κτίρια του αστικού ιστού της Καλαμάτας, αυτά των Κυλινδρόμυλων στο Λιμάνι και του παλιού Εργοστασίου Καρέλια στο ιστορικό κέντρο της πόλης. Παρά τις κατά καιρούς δημοσιοποιημένες ή μη προθέσεις, τα κτίρια αυτά εξακολουθούν να εκτίθενται στη φθορά του χρόνου και να αποτελούν πηγές κινδύνου για την ανθρώπινη ζωή, ενώ θα μπορούσαν να συνεισφέρουν καθοριστικά στην ανάπτυξη της πόλης, ειδικά εν μέσω της επερχόμενης οικονομικής κρίσης.
Στο πλαίσιο αυτό, θα μπορούσε να συσταθεί με πρωτοβουλία του Δήμου μια ανώνυμη εταιρεία ειδικού σκοπού με αντικείμενο την αξιοποίηση και εκμετάλλευση των εν λόγω ακινήτων στο πλαίσιο ενός μεικτού σχήματος δημοσίων και ιδιωτικών επενδύσεων, το οποίο θα αναλάβει την αξιοποίησή τους. Παρ’ ότι οι ιδιοκτήτες των ακινήτων θα έχουν, προφανώς, βαρύνοντα ρόλο και λόγο στο πλάνο αξιοποίησης, η κινητοποίηση δημοσίων, και κυρίως ευρωπαϊκών πόρων, θα προσέδιδε καθοριστικό ρόλο και στο Δήμο ως συντονιστή της όλης προσπάθειας.
Αυτό που προέχει επίσης είναι η κατάρτιση, από την άνω εταιρία και με τη συμμετοχή εκπροσώπων των αρμοδίων θεσμικών φορέων (ΤΕΕ κλπ.), συγκεκριμένου και ρεαλιστικού master plan για τα δύο κτίρια, καθώς και η απαλλαγή των επενδυτών από γραφειοκρατικές αγκυλώσεις που θα φαλκίδευαν την πραγματοποίηση των επενδύσεων (λ.χ αποχαρακτηρισμός των κυλινδρόμυλων ως διατηρητέου κτιρίου). Τέλος, καθοριστική για την επιτυχή υλοποίηση του εγχειρήματος είναι η προσέλκυση πόρων ειδικά από ευρωπαϊκούς φορείς, όπως η EBRD και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, αλλά και το νέο Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάκαμψης με την προίκα των 32 δις που κατοχύρωσε η χώρα μας.
Για να συμβεί όμως αυτό, απαιτείται ο Δήμος να προτάξει σε συνεργασία με την πολιτεία τη διεκδίκηση στέγασης σε ένα από τα δύο κτίρια τουλάχιστον, ενός Ευρωπαϊκού Οργανισμού (Αgency), αξιοποιώντας τα στρατηγικά πλεονεκτήματα της Καλαμάτας (κλίμα, αεροπορική σύνδεση, λιμάνι, ανθρώπινο δυναμικό κλπ). Ιδανικό θα ήταν μάλιστα η ενέργεια αυτή να συνδυαστεί με τη δημιουργία του Διεθνούς Κέντρου Καινοτομίας και Ανάπτυξης και της Π.Ο.Τ.Α στη δυτική παραλία, ενέργειες με μακρόπνοο θετικό αποτύπωμα για την περιοχή μας, τις οποίες από ετών έχει προτείνει και αναλύσει δημόσια ο γράφων.
Εξ άλλου, η στέγαση του άνω Οργανισμού στα υπό αξιοποίηση κτίρια θα μπορούσε να συνδυαστεί δημιουργικά και με κατάλληλες εμπορικές χρήσεις (στο Εργοστάσιο Καρέλια) αλλά και χρήσεις τουριστικής υποδομής (στους Μύλους) που θα εξασφάλιζαν περαιτέρω τη βιωσιμότητα των επενδύσεων δημιουργώντας και πολλές θέσεις εργασίας στην τοπική κοινωνία, κατά τα πολλά επιτυχημένα παραδείγματα από το εξωτερικό.
Ακολουθώντας λοιπόν τις θετικές πρακτικές από το εσωτερικό και το εξωτερικό, υιοθετώντας σύγχρονη προσέγγιση, αξιοποιώντας τα νέα χρηματοδοτικά εργαλεία και ενεργοποιώντας τους Καλαματιανούς και Μεσσηνίους με επιρροή στην Ελλάδα και τον κόσμο, ο Δήμος Καλαμάτας μπορεί να αναδειχθεί σε πρωτοπόρο φορέα υλοποίησης αστικών παρεμβάσεων νέας γενιάς με πολλαπλά οφέλη για τους πολίτες. Αρκεί να κοιτάξουμε όλοι ψηλότερα και να συνεργαστούμε χωρίς αγκυλώσεις για το καλό της πατρίδας μας.

Continue Reading

Η Πελοπόννησος και η Μεσσηνία μπροστά στην πρόκληση της ενεργειακής μετάβασης: Πράσινη ενέργεια ή πράσσειν άλογα;

(Πρώτη Δημοσίευση Εφημερίδα «ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ» Μάϊος 2020)

Τις περασμένες ημέρες, η ελληνική Βουλή κύρωσε μια πολύ σημαντική διακρατική συμφωνία μεταξύ της Ελλάδας, της Κύπρου, και του Ισραήλ. Πρόκειται για την κατασκευή και εκμετάλλευση    ενός αγωγού φυσικού αερίου με την ονομασία «Eastmed».

Aγωγός φυσικού αερίου «Eastmed»
Ο διασυνδετήριος αυτός αγωγός έχει ως στόχο την απευθείας μεταφορά φυσικού αερίου από τα κοιτάσματα της Ανατολικής Μεσογείου στο Ευρωπαϊκό Σύστημα Φυσικού Αερίου, μέσω της Ελλάδας. Με αρχική δυναμικότητα 10 δισ. κυβ. μέτρων φυσικού αερίου ετησίως, ο αγωγός θα ακολουθεί υποθαλάσσια όδευση προς την Κύπρο, στη συνέχεια προς τις ακτές της Κρήτης και ακολούθως, μέσω των εδαφών των Περιφερειών Πελοποννήσου και Δυτικής Ελλάδας, ως τις ακτές της Θεσπρωτίας και με τελικό προορισμό την Ιταλία. 
Πρόκειται για ένα ενεργειακό project με μεγάλη γεωπολιτική σημασία που μπορεί να επιταχύνει την αξιοποίηση των ενεργειακών κοιτασμάτων στη νότια και δυτική Ελλάδα αλλά και στην κυπριακή ΑΟΖ και να λειτουργήσει ως αποτελεσματικό ανάχωμα στον τουρκικό επεκτατισμό στην περιοχή.

«Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία»
Την ίδια περίοδο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε το σχέδιό της για μια «Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία», η οποία φιλοδοξεί να υιοθετηθεί ένας ευρωπαϊκός «νόμος για το κλίμα» με στόχο την κλιματική ουδετερότητα της Ε.Ε για το 2050 και ένα σχέδιο για τη μείωση των εκπομπών αερίων σε ποσοστό τουλάχιστον 50% έως το 2030. Στο πλαίσιο αυτό, κατατίθενται σταδιακά προτάσεις της Κομισιόν για καθαρή, οικονομικά προσιτή και ασφαλή ενέργεια, ενεργειακή αναβάθμιση των κτιρίων, οικολογική διαχείριση των αποβλήτων, βιώσιμη και έξυπνη κινητικότητα με στήριξη της ανάπτυξης δημόσιων σημείων επαναφόρτισης και ανεφοδιασμού εναλλακτικών καυσίμων για τα αυτοκίνητα, συνδυασμένες μεταφορές και έναν αναπροσανατολισμό της κοινής γεωργικής πολιτικής σημαντική μείωση της χρήσης και των κινδύνων που συνδέονται με χημικά φυτοφάρμακα, λιπάσματα και αντιβιοτικά. 
Ευθυγραμμιζόμενη πλήρως με την πολιτική αυτή, η κυβέρνηση υιοθέτησε τον περασμένο Δεκέμβριο ένα «Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα», με ρητό στόχο την πλήρη απολιγνιτοποίηση της χώρας έως το 2028, ενώ ο ρόλος του φυσικού αερίου για την εγχώρια αγορά προτείνεται να περιοριστεί ως το 2030 προς όφελος των ΑΠΕ, που προβλέπεται να αντιπροσωπεύουν άνω του 60% της ημερήσιας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στο σύστημα.

Η ενεργειακή μετάβαση στην Πελοπόννησο 
Είναι προφανές ότι την περίοδο αυτή συντελούνται κοσμογονικές αλλαγές στον ενεργειακό τομέα με γεωγραφικό επίκεντρο την Πελοπόννησο. Θα προκύψουν όμως σοβαρές και δύσκολες προκλήσεις για τις τοπικές κοινωνίες, ειδικά για την περιοχή της Μεγαλόπολης, αν δεν υιοθετηθεί άμεσα ένας ολιστικός Περιφερειακός Ενεργειακός Σχεδιασμός κατόπιν ευρείας διαβούλευσης με τη συμμετοχή των αρμοδίων επιστημονικών και αυτοδιοικητικών φορέων της Περιφέρειας. Ο διάλογος μπορεί να λάβει χώρα θεσμικά εντός της υφιστάμενης Επιτροπής Διαβούλευσης της Περιφέρειας και επιβάλλεται να είναι ανοικτός και προσβάσιμος σε όλους μέσω διαδικτυακής πλατφόρμας. Βασικές επιδιώξεις αυτού του Περιφερειακού Σχεδιασμού, ο οποίος προφανώς πρέπει να κινείται στο πλαίσιο του αντίστοιχου Εθνικού, πρέπει να είναι:
– Η προτεραιοποίηση της παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές με δημιουργία τουλάχιστον ενός φωτοβολταϊκού ή/και αιολικού πάρκου ανά νομό. Ειδικά για τη Μεσσηνία, ο γράφων έχει από ετών προτείνει δημόσια τη χωροθέτησή του εντός του μεσσηνιακού κάμπου σε κατάλληλες θέσεις.
– Η υιοθέτηση και εξασφάλιση χρηματοδότησης ενός εκτεταμένου προγράμματος ενεργειακής αναβάθμισης των κτιρίων και ενός σχεδίου βιώσιμης κινητικότητας με ευρύτατη ανάπτυξη δημόσιων σημείων επαναφόρτισης και ανεφοδιασμού εναλλακτικών καυσίμων για τα αυτοκίνητα καθώς και η υιοθέτηση περιφερειακής πολιτικής συνδυασμένων μεταφορών (επαναλειτουργία προαστιακών γραμμών τρένου με οικολογικά καύσιμα σε όλους τους νομούς με σιδηροδρομική υποδομή) 
– Η μεταρρύθμιση της περιφερειακής αγροτικής πολιτικής και η εκτεταμένη ενίσχυση του αγροτουρισμού, για τη δημιιουργία νέων θέσεων εργασίας. 
– Ο στενός συντονισμός με τον Εθνικό και Περιφερειακό Σχεδιασμό Διαχείρισης Αποβλήτων, ώστε να επιτυγχάνεται και από αυτά η παραγωγή καθαρής ενέργειας 
-η ενεργότερη συμμετοχή των φορέων της Πελοποννήσου και ειδικά των θιγόμενων δήμων στη Συντονιστική Επιτροπή Δίκαιης Ενεργειακής Μετάβασης υπό τον πρώην υπουργό Κ. Μουσουρούλη που λειτουργεί από τον περασμένο Φεβρουάριο και σε αυτήν συμμετέχει ο Περιφερειάρχης. 
– Η διεκδίκηση των μεγαλύτερων δυνατών αντισταθμιστικών οφελών για τις τοπικές κοινωνίες της Πελοποννήσου από τη διέλευση του αγωγού Eastmed. Για το σκοπό αυτό επιβάλλεται να διεκδικηθεί η συμμετοχή εκπροσώπου της Περιφέρειας με ειδική επιστημονική κατάρτιση στη μικτή επιτροπή παρακολούθησης του έργου, που προβλέπεται στο άρθρο 13 της σχετικής Σύμβασης.    
– Δεδομένου ότι αγωγός αυτός δεν έχει οριστική χάραξη ακόμα, να γίνει ευρεία διαβούλευση σε περιφερειακό επίπεδο για τη βέλτιστη χάραξη εντός της Περιφέρειας καθώς και τη χωροθέτηση των προβλεπόμενων σταθμών απόληψης (off-take) ώστε να τροφοδοτείται επαρκώς με φυσικό αέριο η τοπική αγορά. 
– Η διερεύνηση της δυνατότητας κατασκευής και λειτουργίας σταθμού παραλαβής υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) κοντά στο λιμάνι της Καλαμάτας (σε κατάλληλη εγκατάσταση δυτικά αυτού) ώστε να ενισχυθεί η ενεργειακή πολυμέρεια και να προκύψουν χαμηλότερες τιμές για τους βιομηχανικούς και οικιακούς καταναλωτές μέσω του ανταγωνισμού. 
Βασική αρχή όλων των άνω παρεμβάσεων πρέπει να είναι η διατήρηση και δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, ειδικά για τους νέους της Περιφέρειας, με έμφαση στις ευκαιρίες που προκύπτουν από τις άνω εξελίξεις και γενναία κοινοτική και εθνική χρηματοδότηση. 
Μακριά λοιπόν από ανούσιες αντιπαραθέσεις και ανεδαφικές προτάσεις, η    Πελοπόννησος και Μεσσηνία χρειάζονται τώρα έναν συμμετοχικό, επιστημονικά τεκμηριωμένο και μακρόπνοο ενεργειακό σχεδιασμό, που θα τις καταστήσει ενεργειακούς κόμβους με πολλαπλά οφέλη για τις τοπικές κοινωνίες. Και σε αυτόν πρέπει να συμμετέχουν όλοι όσοι ξέρουν και μπορούν να προσφέρουν.

Continue Reading

2020: Έτος προκλήσεων ή αποκλίσεων για τη Μεσσηνία; Μέρος Β’

Μέρος Β’ – οι συντελεστές οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης

(Πρώτη Δημοσίευση Εφημερίδα «ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ» Ιανουάριος 2020)

Το νέο έτος ξεκινά μέσα σε κλίμα συγκρατημένων προσδοκιών για το μέλλον της πατρίδας μας. Εξίσου σημαντικές με τις δέκα στρατηγικές υποδομές, που ήδη αναλύσαμε στην προηγούμενη παρέμβασή μας, είναι και οι τοπικές ανάγκες στον κοινωνικό, περιβαλλοντικό και αναπτυξιακό τομέα. Η εικόνα στα ισάριθμα επιμέρους ζητήματα είναι μάλλον διφορούμενη:

11. Αναγέννηση του αγροτικού τομέα

Ισως το μεγαλύτερο πρόβλημα για τη Μεσσηνία το 2019 και η μεγαλύτερη πρόκληση για το 2020. Η απαράδεκτη κατάσταση με το ελαιόλαδο καταδεικνύει την άμεση ανάγκη υλοποίησης μιας ολοκληρωμένης πολιτικής αναγέννησης της αγροτικής παραγωγής ώστε να μετατραπεί από κοινού με τον ποιοτικό τουρισμό, την εκπαίδευση και την υψηλή τεχνολογία σε «ατμομηχανή» της τοπικής οικονομίας.

12. Δημογραφική αναστροφή

Η Μεσσηνία γηράσκει επικίνδυνα εδώ και δεκαετίες, με τα ερημωμένα χωριά να πληθαίνουν ανησυχητικά. Το πρόβλημα έχει εθνικά αλλά και τοπικά χαρακτηριστικά. Επείγει η διαμόρφωση ολοκληρωμένης πολιτικής με πρόσθετα κίνητρα από την αυτοδιοίκηση και των 2 βαθμών, παράλληλα με τις πρωτοβουλίες σε εθνικό επίπεδο. Ας ελπίσουμε το 2020 να υπάρξει η αναγκαία αφύπνιση των αρμοδίων.

13. Η ανάδειξη της Μεσσηνίας σε ενεργειακό κόμβο

Το 2019 έφερε την κύρωση των συμβάσεων εξόρυξης και εκμετάλλευσης των υδρογονανθράκων στη Δυτική Ελλάδα, με το κομμάτι ανοικτά του Κυπαρισσιακού Κόλπου να παρουσιάζει ειδικό ενδιαφέρον για την περιοχή μας. Πριν από λίγες μέρες υπογράφηκε όμως και η διακρατική συμφωνία για τον νέο αγωγό φυσικού αερίου EastMed. Δυστυχώς τα αρχικά σχέδια διαδρομής του αγωγού, που θα διέλθει από την Πελοπόννησο, δείχνουν να παρακάμπτουν τη Μεσσηνία, στερώντας την προοπτική ανάδειξής της σε ενεργειακό κόμβο. Υπάρχει ελπίδα αναστροφής; Σίγουρα, αρκεί να υπάρξει η αναγκαία ενεργοποίηση των τοπικών εκπροσώπων.

14. Ανάπλαση των εκβολών του ποταμού Παμίσου και ανάδειξη του παραλιακού μετώπου Καλαμάτας – Μεσσήνης

Παρότι εξαγγέλθηκε μετά βαΐων και κλάδων, δεν σημειώθηκε ουσιαστική πρόοδος για την υλοποίησή του τη χρονιά που πέρασε. Οι νέες δημοτικές αρχές Καλαμάτας και Μεσσήνης έχουν μεν επιδείξει δημόσια ισχυρό ενδιαφέρον για τη διασύνδεση των όμορων περιοχών με νέα γέφυρα αλλά και για αξιοποίηση της περιοχής. Απαιτείται όμως πολλή και συντονισμένη δουλειά ώστε να επέλθουν απτά αποτελέσματα.

15. Παραμονή και αναβάθμιση των στρατιωτικών μονάδων

Με δεδομένη την απόφαση του υπουργείου Εθνικής Αμυνας, το Στρατόπεδο της Καλαμάτας οδεύει δυστυχώς προς μερική αναστολή λειτουργίας. Και ενώ οι τοπικοί φορείς επιδόθηκαν και το 2019 σε αντικρουόμενες εξαγγελίες για την επόμενη μέρα, τίποτα δεν έχει ουσιαστικά σχεδιαστεί ή αποφασιστεί. Επιβάλλεται τουλάχιστον να αποφευχθεί, πάση θυσία, η μετατροπή του σε Κέντρο Κράτησης Μεταναστών και να ξεκινήσει οργανωμένος διάλογος για σχέδιο αξιοποίησής του προς όφελος της τοπικής οικονομίας και κοινωνίας. Σε επίπεδο εξαγγελιών παρέμεινε και η λειτουργία του Διεθνούς Κέντρου Αεροπορικής Εκπαίδευσης στην 120 ΠΕΑ.

16. Κεντρική διαχείριση απορριμμάτων

Κυβέρνηση και Περιφέρεια έχασαν δυστυχώς το στοίχημα έναρξης του έργου και το 2019. Παρά τις εύλογες ανησυχίες για ανετοιμότητα και επικείμενη αύξηση των δημοτικών τελών καθαριότητας, όλα δείχνουν ότι το 2020 θα είναι η χρονιά που θα ξεκινήσει τουλάχιστον η προσωρινή διαχείριση από την ανάδοχο εταιρεία και θα σταματήσει σταδιακά η απαράδεκτη κατάσταση με τις χωματερές σε όλη την Πελοπόννησο.

17. Επέκταση της Costa Navarino

Η ουσιαστική προώθηση των έργων για την επόμενη φάση της επένδυσης αποτελεί φωτεινή εξαίρεση στη γενικότερη στασιμότητα που επικράτησε στη Μεσσηνία το 2019. Η επένδυση της οικογένειας Κωνσταντακόπουλου έχει ήδη προχωρήσει με νέες μονάδες που θα ενισχύσουν το μεσσηνιακό τουριστικό brandname. Ας συνειδητοποιήσουμε πάντως όλοι πως απαιτούνται πρόσθετες προσπάθειες από τους τοπικούς άρχοντες για την ανάπτυξη του τόπου μας. Δεν μπορούμε να τα περιμένουμε όλα από την πολύτιμη αυτή επένδυση.

18. Αρχαία Θουρία

Παρά τις άοκνες προσπάθειες της ομάδας της Ξένης Αραπογιάννη, οι οποίες, με περιορισμένη στήριξη αυτοδιοίκησης και ιδιωτών, έχουν αποφέρει θαυμαστά αποτελέσματα, ούτε το 2019 σηματοδότησε την έναρξης της επισκεψιμότητας του σημαντικότερου αρχαιολογικού χώρου της ανατολικής Μεσσηνίας. Δήμος Καλαμάτας και Περιφέρεια καλούνται να αναλάβουν επιτέλους τις ευθύνες τους. Πρόσφατα εξαγγέλθηκε από την Περιφέρεια η στήριξη του ανασκαφικού έργου με προγραμματική σύμβαση.

19. Νοσοκομεία Καλαμάτας και Κυπαρισσίας

Το θετικό έργο στον τομέα αυτό συνεχίζεται με περαιτέρω στελέχωση των μονάδων με καταρτισμένο και έμπειρο προσωπικό και βελτίωση των υποδομών σε όλα τα επίπεδα. Χρειάζεται να δοθεί πάντως περισσότερη προσοχή στη δομή του Νοσοκομείου Κυπαρισσίας, ώστε να εξασφαλιστεί πλήρως η βιωσιμότητά του.

20. Αντιπλημμυρική θωράκιση της περιφέρειας Καλαμάτας

Εργο που εξαγγέλθηκε ήδη επανειλημμένα μετά τις φονικές πλημμύρες του φθινοπώρου του 2016. Το 2019 δεν σημειώθηκε ωστόσο κάποια ουσιαστική εξέλιξη. Ολοι αναμένουν τις εξαγγελίες και της νέας κυβέρνησης το προσεχές διάστημα. Ας ελπίσουμε ότι αυτή τη φορά θα περάσουμε επιτέλους από τα λόγια στα έργα. Γι’ αυτό όμως απαιτείται ισχυρότερη πολιτική κινητοποίηση.

Τη χρονιά που ήδη διανύουμε θα κριθούν πολλά για το μέλλον της Μεσσηνίας την επόμενη δεκαετία. Κυρίως αν θα συγκλίνουμε ή θα αποκλίνουμε από τους εθνικούς και ευρωπαϊκούς δείκτες αειφορίας και ευημερίας. Και αυτό θα εξαρτηθεί πρωτίστως από τη δράση του πολιτικού προσωπικού και την ανταπόκρισή του στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο τόπος μας. Ας ευχηθούμε λοιπόν να μην υπάρξουν, τουλάχιστον εκεί, περαιτέρω αποκλίσεις.

Continue Reading

2020: Έτος προκλήσεων ή αποκλίσεων για τη Μεσσηνία; Μέρος Α’

Μέρος Α’ – οι στρατηγικές υποδομές

(Πρώτη Δημοσίευση Εφημερίδα «ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ» Δεκέμβριος 2019)

Ηταν προφανώς μια μεταβατική και εκλογική χρονιά. Το 2019 σηματοδότησε ευρεία ανανέωση σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης για τη Μεσσηνία και οι όποιες προεκλογικές υποσχέσεις και δεσμεύσεις των νέων αρχόντων δοκιμάζονται ήδη για την αξιοπιστία τους. Το σίγουρο είναι πως τη χρονιά που φεύγει σημειώθηκε μάλλον ελάχιστη πρόοδος στον τομέα των στρατηγικών υποδομών του τόπου μας. Οι προοπτικές για το 2020 είναι πάντως οριακά θετικές. Ας δούμε τα επιμέρους έργα:

  1. Δρόμος Καλαμάτα – Ριζόμυλος – Πύλος – Μεθώνη

Το έργο-σύμβολο της ανάπτυξης της δυτικής Μεσσηνίας αποτελεί μάλλον την πιο αμφιλεγόμενη αλλά ταυτόχρονα και ελπιδοφόρα περίπτωση στον τομέα των στρατηγικών υποδομών. Ο νέος πρωθυπουργός εξήγγειλε πρόσφατα την προώθησή του, ενώ το αρμόδιο υπουργείο φαίνεται πως καταλήγει στην υλοποίησή του με βελτίωση του υφιστάμενου δρόμου, διαδικασία ΣΔΙΤ και στρατηγικό διάλογο, όπως είχε προωθήσει η προηγούμενη κυβέρνηση. Δυστυχώς, οι τοπικοί άρχοντες δεν έχουν διαμορφώσει ακόμα μια κοινή στρατηγική στο ζήτημα και ακολουθούνται προσωπικές πολιτικές που δυσκολεύουν τις όποιες αποφάσεις. Σε κάθε περίπτωση, φαίνεται πως οι σχετικές διαδικασίες θα ξεκινήσουν εντός του 2020, κυρίως λόγω της αποδοτικής πίεσης από πλευράς Κωνσταντακόπουλου.

2. Οδικός άξονας Καλό Νερό – Τσακώνα

Μια ακόμα χαμένη χρονιά για το νότιο τμήμα της Ιόνιας Οδού, χωρίς να διαφαίνονται άμεσες εξελίξεις, ενώ η πρόσφατη είδηση ότι θα κατασκευαστεί ως δημόσιο έργο όταν ολοκληρωθούν οι σχετικές μελέτες παραπέμπει, επί της ουσίας, το θέμα στις ελληνικές καλένδες.

3. Δρόμος Τζάνε – Καλαμάκι

Οπως αναμενόταν, η Περιφέρεια έχασε ξανά το στοίχημα της ολοκλήρωσής του αναγκαίου αυτού έργου για την ανατολική Πυλία. Αναμένεται η τμηματική του παράδοση εντός του 2020, εκτός από το σημείο που έχουν βρεθεί αρχαιότητες, το οποίο θα καθυστερήσει περαιτέρω.

4. Δρόμος Καλαμάτα – Αρεόπολη

Στο σημαντικό αυτό έργο φαίνεται πως υπάρχει κάποια κινητικότητα με την ένταξη του μελετητικά πιο ώριμου τμήματος της παράκαμψης Κάμπου – Σταυροπηγίου στο  ΕΣΠΑ.

5. Οδική πρόσβαση προς την Αρχαία Μεσσήνη

Το έργο εντάχθηκε επιτέλους στο ΕΣΠΑ, κάτι που γεννά ελπίδες για την υλοποίησή του, ώστε να τερματιστεί η προβληματική πρόσβαση στον εμβληματικό αυτό πολιτιστικό χώρο.

6. Εργο «Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης» στην Καλαμάτα.

Ούτε αυτή τη χρονιά ξεκίνησαν τα έργα που προβλέπουν επιμέρους αναπλάσεις στην Παραλία και το Ιστορικό Κέντρο της πόλης. Μετά τις πρόσφατες εκλογές, η νέα περιφερειακή αρχή ενεργοποίησε τη διαδικασία και ο δήμος προχώρησε τους διαγωνισμούς για τα πρώτα έργα. Ετσι, αναμένεται να ξεκινήσουν, επιτέλους, μέσα στο 2020.

7. Αρδευτικά δίκτυα Φιλιατρινού φράγματος

Μετά τη σημαντική καθυστέρηση των προηγούμενων ετών, ανακοινώθηκε πως το έργο, με το οποίο θα απογειωθεί η παραγωγικότητα στον κάμπο της Τριφυλίας, θα δημοπρατηθεί, επιτέλους, το φθινόπωρο του 2020.

8. Αναβάθμιση του λιμανιού της Καλαμάτας

Παρά το γεγονός ότι το master plan του λιμανιού φαίνεται να προχωρεί κάπως, είμαστε δυστυχώς μακριά από την έναρξη των όποιων παρεμβάσεων. Δεδομένων των περιορισμένων πόρων, η ανεύρεση στρατηγικού επενδυτή είναι μάλλον μονόδρομος για την αναγκαία επιτάχυνση της αξιοποίησης του καθοριστικού αυτού αναπτυξιακού πυλώνα για την πόλη της Καλαμάτας.

9. Αναβάθμιση του Αεροδρομίου της Καλαμάτας

Παρότι το έργο παρέμεινε σε επίπεδο εξαγγελιών και το 2019, ο νέος πρωθυπουργός δεσμεύτηκε πρόσφατα από την Καλαμάτα για άμεση προώθηση της ιδιωτικοποίησής του. Θα είναι πάντως μεγάλη έκπληξη αν η διαδικασία ολοκληρωθεί μέσα στην επόμενη χρονιά

10. Επαναλειτουργία σιδηρόδρομου

Μια ξεχασμένη υπόθεση από σχεδόν το σύνολο του τοπικού πολιτικού προσωπικού. Κι όμως, ο σιδηρόδρομος είναι όχημα ανάπτυξης και εσόδων για όλες τις προηγμένες οικονομίες. Η ανάδειξή του σε προτεραιότητα, με τον προαστιακό Καλαμάτας – Μεσσήνης αλλά και την επαναλειτουργία του δικτύου ως τουριστικής διαδρομής, θα είναι ευχής έργον να συμβεί το 2020.

Παρά τις ισχυρές προκλήσεις που παραμένουν για τη Μεσσηνία, επιβάλλεται να ατενίσουμε τη νέα χρονιά με στρατηγική αισιοδοξία. Για να επιτευχθούν όμως απτές,  θετικές εξελίξεις για τον τόπο μας, απαιτείται ολοκληρωμένο σχέδιο και ενότητα για την υλοποίησή του. Σ’ έναν κόσμο που αλλάζει με ιλιγγιώδη ρυθμό, υπάρχουν ακόμα, ευτυχώς, και κάποιες σταθερές. Αρκεί ν’ αντιληφθούμε όλοι μας, και κυρίως όσοι έχουν την ευθύνη των αποφάσεων, ότι η στιγμή για δράση είναι τώρα. Και αυτό παραμένει ως πρωταρχικό ζητούμενο για το επικείμενο έτος 2020.

Continue Reading