Κύπρος: Η επιστροφή του «μοιραίου αεροπλανοφόρου»

«Τι φης; Νεφέλης άρ’ άλλως είχομεν πόνους πέρι;»

“Ελένη” Eυριπίδη

Δημοσιεύτηκε στις 19/8/2019 στην ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ Online

Τις καλοκαιρινές αυτές μέρες κάθε χρόνο επανέρχεται μονότονα στο νου μου η διασκευή ενός γνωστού τραγουδιού με τον ελληνικό τίτλο «Το τανγκό της Νεφέλης», ερμηνευμένο μοναδικά από τη Χ. Αλεξίου. Οι στίχοι μιλούν για μια νεαρή κοπέλα την οποία «δυο μικροί αγγέλοι» ονειρεύονταν να ταΐζουν ρόδι και μέλι για «να μη θυμάται, να ξεχνάει τι θέλει». Συγκινημένος όμως ο Δίας από την περιπέτειά της, της πήρε «το νερό της εφηβείας», την μεταμόρφωσε σε σύννεφο και την σκόρπισε «για να μην την βρουν».

Οπως είναι γνωστό, οι αλληγορικοί αυτοί στίχοι αναφέρονται στη μαρτυρική Κύπρο και στη σύγχρονη ιστορία της. Ο μικρός αυτός τόπος, με τη στρατηγική του θέση («αεροπλανοφόρο» στην Αν. Μεσόγειο) και τη μεγάλη γεωπολιτική του σημασία ζει ξανά σε κλίμα ανησυχίας εν μέσω των κλιμακούμενων τουρκικών προκλήσεων που συνιστούν επί της ουσίας εισβολή εντός της Αποκλειστικής της Οικονομικής Ζώνης. Και ενώ, σαράντα πέντε ολόκληρα χρόνια μετά τα τραγικά γεγονότα του 1974 η κατοχή και η αναγκαστική διαίρεση του νησιού συνεχίζονται.

Η άλλοτε βρετανική αποικία με πληθυσμό συντριπτικά ελληνικό ανακηρύχθηκε ανεξάρτητο κράτος μόλις το 1960. Οι συνθήκες ανεξαρτησίας της όμως, προϊόν έντονων διεθνών ανταγωνισμών και αντικρουόμενων επιδιώξεων, αποδείχθηκαν θνησιγενείς. Η ένωση με την Ελλάδα δεν έπαψε ποτέ να έχει ευρύ φάσμα υποστηρικτών, προκαλώντας αντίστοιχες βλέψεις διχοτόμησης στο τουρκικό κατεστημένο και στην τουρκοκυπριακή ηγεσία. Ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος, κορυφαία φυσιογνωμία του κυπριακού δράματος, δημοφιλής αλλά και εγωκεντρικός κυβερνήτης, κρατούσε σε μια κλωστή την ισορροπία τρόμου στο νησί για σχεδόν δέκα χρόνια μετά τις διακοινοτικές ταραχές του 1963-1964. Η εμμονή του στον αδέσμευτο χαρακτήρα της Κύπρου και τα ανοίγματά του στο σοβιετικό μπλοκ προκάλεσαν τη μήνη του αμερικανικού βαθέος κράτους.

Τον Ιούλιο του 1974, το βλακώδες, προδοτικό πραξικόπημα του ιωαννιδικού καθεστώτος έδωσε το «πράσινο φως» στα «γεράκια» της Αγκυρας να επέμβουν στρατιωτικά με αμερικανοβρετανική ανοχή. Η εισβολή βρήκε τον κυπριακό ελληνισμό διαιρεμένο και την Ελλάδα πολιτικά ανάπηρη. Το αποτέλεσμα γνωστό: τουρκική κατοχή σχεδόν του 40% του κυπριακού εδάφους και de facto διχοτόμηση του νησιού.

Εκτοτε όμως η Κύπρος, με γενναία ελληνική υποστήριξη, ανέκαμψε σημαντικά. Το βιοτικό επίπεδο ενισχύθηκε, ενώ η χώρα έγινε πλήρες μέλος της Ενωμένης Ευρώπης. Η πρόσφατη ανακάλυψη μεγάλων κοιτασμάτων υδρογονανθράκων εντός της Α.Ο.Ζ. του νησιού ήταν η θρυαλλίδα καταιγιστικών εξελίξεων για το κυπριακό δράμα. Νέοι παίκτες -Η.Π.Α, Γαλλία και Ισραήλ- μπήκαν στο παιχνίδι της ευρύτερης περιοχής. Και βρίσκονται αυτή τη φορά στο πλευρό της Λευκωσίας για δικό τους όφελος.

Όμως, η -τυπικά- εγγυήτρια δύναμη Τουρκία παραμονεύει και απειλεί ξανά. Η αυταρχική ηγεσία της έχει οδηγήσει τη χώρα στο μάτι ενός γεωπολιτικού κυκλώνα αντικρουόμενων συμφερόντων. Επιχειρώντας λοιπόν να αποκομίσει τα μεγαλύτερα δυνατά οφέλη, εργαλειοποιεί την Κύπρο για να πετύχει τις επιδιώξεις της και έχει περικυκλώσει από θαλάσσης το νησί με πλοία, ερευνητικά και πολεμικά. Με εκβιαστικό τρόπο θέλει να επιβληθεί ως βασικός παίκτης στη μοιρασιά των ενεργειακών πόρων και στη δημιουργία ενός νέου, κεκαλυμμένα διχοτομημένου κυπριακού κράτους.

Απέναντι στο οργανωμένο τουρκικό σχέδιο, Ελλάδα και Κύπρος παίζουν αμυντικά βασιζόμενες κυρίως στην αντίδραση των ξένων χωρών, που προσωρινά αντιτίθενται σε αυτό λόγω ασύμπτωτων συμφερόντων. Αλλά η αντιμετώπιση αυτή σίγουρα δεν είναι αποτελεσματική. Γι’ αυτό επείγει η διαμόρφωση και εφαρμογή κοινής, ολοκληρωμένης και  πολυεπίπεδης στρατηγικής αποτροπής και περιορισμού του τουρκικού επεκτατισμού στην περιοχή. Με ενίσχυση της στρατιωτικής ισχύος των δύο χωρών και πλήρη εφαρμογή του ενιαίου αμυντικού δόγματος. Με οριοθέτηση και ανακήρυξη της ελληνικής Α.Ο.Ζ. ώστε αυτή να ενωθεί με την κυπριακή και να ακολουθήσει επωφελής τους εκμετάλλευση. Με υλοποίηση κοινής πολιτικής εθνικής ασφάλειας και προώθηση των κοινών συμφερόντων σε εταίρους και συμμάχους.

Είναι γεγονός πως η έφηβη «Νεφέλη» του 1974 ωρίμασε πια και αντιμετωπίζει ψυχραιμότερα τις απειλές και τους κινδύνους, χωρίς να πλανεύεται εύκολα από τους «αγγέλους». Ομως, η γεωστρατηγική θέση της Κύπρου μπορεί να είναι ταυτόχρονα ευχή και κατάρα, ανάλογα με το αν υπάρχει ενότητα και οργάνωση μεταξύ των δύο ισχυρών κρατικών πόλων του ελληνισμού. Είναι χρέος και συμφέρον της Ελλάδας να αναπτυχθεί γεωπολιτικά μέσω συντονισμένης δράσης με την Κύπρο. Και αυτή τη φορά δεν υπάρχει πλάνη, ούτε και μπορεί κανείς να την επικαλεστεί.

Continue Reading

Η «μάχη» της 8ης Ιουλίου: οι πραγματικές προκλήσεις για τη μετεκλογική Ελλάδα

Είναι σχεδόν προεξοφλημένο από την κοινή γνώμη ότι η χώρα μας οδεύει προς κυβερνητική αλλαγή στις εκλογές της 7ης Ιουλίου. Εν μέσω θερινής ραστώνης και με τις κλιμακούμενες τουρκικές ενέργειες να κυριαρχούν στην επικαιρότητα, ελάχιστα συζητούνται οι σοβαρές εθνικές προκλήσεις που πρέπει να απασχολήσουν όλους μας την επόμενη μέρα των εκλογών. Τα μεγάλα κόμματα ομονοούν βέβαια σε ορισμένες εύκολες παραδοχές, χωρίς να εξειδικεύουν επαρκώς τον τρόπο υλοποίησής τους. Χαμηλότεροι φόροι, περισσότερες δουλειές, μεταρρυθμίσεις σε επιμέρους τομείς βρίσκονται στην προμετωπίδα των προεκλογικών εξαγγελιών. Ανεξαρτήτως όμως εκλογικού αποτελέσματος, η επόμενη κυβέρνηση θα βρεθεί αντιμέτωπη με φλέγοντα ζητήματα που χρήζουν συνολικής αξιολόγησης και συντονισμένης αντιμετώπισης. Γι’ αυτό και η διαμόρφωση των στρατηγικών προτεραιοτήτων για την επόμενη περίοδο αποτελεί εθνική επιταγή και μπορεί να υπηρετηθεί επιτυχώς μόνο με ενότητα και αποφασιστικότητα. Ποιες είναι όμως οι προκλήσεις αυτές;

1. Δημογραφική αναγέννηση: η αναγκαία προϋπόθεση για την ανάπτυξη

Είναι πλέον δεδομένο ότι η Ελλάδα γηράσκει μη διδασκομένη. Η αιμορραγία σε ειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό διογκώθηκε τα χρόνια της κρίσης και η οικονομική πολιτική έγινε εχθρική προς τη μέση ελληνική οικογένεια. Για να αντιμετωπιστεί αυτή η βραδυφλεγής βόμβα στα θεμέλια της ίδιας της ύπαρξης της χώρας, επιβάλλεται να επιδιωχθεί άμεσα μια «δημογραφική αναστροφή» 180 μοιρών. Με στοχευμένες παρεμβάσεις για τη φορολογική ελάφρυνση των νέων οικογενειών, γενναία ενίσχυση των δομών εκπαιδευτικής και κοινωνικής στήριξης (παιδικοί σταθμοί, ολοήμερα σχολεία, απεξάρτηση από την παραπαιδεία) και υιοθέτηση συνδυασμένων μέτρων για την επιστροφή των νέων που έφυγαν στο εξωτερικό τα προηγούμενα χρόνια. Για να προλάβουμε, έστω και στο παραπέντε, την απώλεια μιας καλής γενιάς που μπορεί να αλλάξει το μέλλον της πατρίδας μας. Η εμπέδωση θεσμικής και οικονομικής σταθερότητας και η ενίσχυση της αξιοκρατίας σε όλα τα επίπεδα αποτελούν αυτονόητες προϋποθέσεις για την επίτευξη του στόχου.

2. Παραγωγική ανασυγκρότηση: από τον κρατισμό στη συνέργεια με τις υγιείς δυνάμεις της κοινωνίας

Οι περισσότεροι συμφωνούν πως το μοντέλο του πελατειακού κρατισμού που κυριάρχησε στη μεταπολίτευση οδήγησε σε βαθιά αξιακή, κοινωνική και οικονομική κρίση τον τόπο. Αν θέλουμε να πάμε μπροστά, πρέπει να τελειώνουμε άμεσα με αυτό και να υιοθετήσουμε μια νέα αντίληψη για την πραγματική οικονομία. Με στήριξη και επιβράβευση των υγιών επιχειρήσεων, ενίσχυση των δημοσίων επενδύσεων σε συνδυασμό με προώθηση των μακρόπνοων, παραγωγικών ιδιωτικών επενδύσεων, ηλεκτρονική διακυβέρνηση παντού και περιορισμό μιας «σαδιστικής» γραφειοκρατίας που πνίγει τη δημιουργικότητα. Προτεραιότητα πρέπει να δοθεί στους τομείς των μεταφορών, της ενέργειας και των καινοτόμων εφαρμογών σε στρατηγικούς τομείς με ανταγωνιστικό πλεονέκτημα για τη χώρα (παιδεία, πολιτισμός, ορυκτός πλούτος, ορισμένα αγροτικά προϊόντα). Μόνο όταν η εργασία στον ιδιωτικό τομέα γίνει πρώτη επιλογή για τους νέους ανθρώπους θα έχουμε μπει στο σωστό δρόμο. Αλλιώς θα προσευχόμαστε κάθε χρόνο να πάει καλά ο ήδη υπερκορεσμένος τουριστικός κλάδος και να γίνονται προσλήψεις ημετέρων στο δημόσιο με οκτάμηνες συμβάσεις.

3. Επανίδρυση του κράτους: ένα διακύβευμα πιο επίκαιρο από ποτέ

Πρωτοεμφανίστηκε ως σύνθημα στις εκλογές του 2004, όμως δεν υλοποιήθηκε ποτέ. Το ελληνικό κράτος παραμένει ο μεγάλος ασθενής της σύγχρονης Ελλάδας, που ναρκοθετεί κάθε βήμα προς την ουσιαστική πρόοδο της χώρας. Ασυντόνιστη και αναποτελεσματική διοίκηση, αργή και προβληματική δικαιοσύνη, αδιαφάνεια και αναξιοκρατία σχεδόν στο σύνολο του δημοσίου βίου. Εδώ απαιτείται ριζική επανεκκίνηση. Βαθιές τομές στο πολιτικό σύστημα, ενίσχυση ανεξάρτητων ελεγκτικών μηχανισμών, μείωση σπατάλης, στρατηγικός σχεδιασμός και ανεξάρτητες διοικήσεις σε όλους τους δημόσιους οργανισμούς, ηλεκτρονική διακυβέρνηση παντού, κωδικοποίηση και δραστική απλοποίηση της νομοθεσίας, αποκομματικοποίηση της διοικητικής μηχανής. Με το κράτος να γίνεται στήριγμα του δημιουργικού Ελληνα, θα αποκατασταθεί η χαμένη εμπιστοσύνη στους θεσμούς και θα ενισχυθεί η θετική οικονομική δραστηριότητα εις βάρος της παραοικονομίας.

Για τα εγχώρια πολιτικά κόμματα, οι εκλογές συνιστούν την κορυφαία μάχη που πρέπει να κερδίσουν πάση θυσία. Ο πραγματικός αγώνας για την Ελλάδα θα ξεκινήσει όμως την επόμενη μέρα. Μέσα σε περιβάλλον ογκούμενης αβεβαιότητας διεθνώς, η πατρίδα μας χρειάζεται σίγουρα νέο, αποφασιστικό βηματισμό. Χρειάζεται όμως πρωτίστως και κλίμα ενότητας και δημιουργίας στην κοινωνία και το πολιτικό μας σύστημα.

Μόνο με πυξίδα τις διαχρονικές αξίες του ελληνισμού και πίστη στις δυνατότητες του Έλληνα, μπορούμε να κερδίσουμε το στοίχημα για ένα καλύτερο μέλλον. Και αυτό πρέπει να αναλογιστούν το βράδυ της 7ης Ιουλίου νικητές και ηττημένοι των εκλογών.

Δημοσιεύτηκε στις 30/6/2019 από την ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ Online

Continue Reading