Η αρετή της ενσυναίσθησης: μια «φλεγόμενη» χώρα σε αναζήτηση προτύπων

(Πρώτη Δημοσίευση Εφημερίδα «Ελευθερία», Αύγουστος 2021)

Τον Αύγουστο του 2007, οι καταστροφικές πυρκαγιές σε Πελοπόννησο και Αττική κατέκαψαν εκατοντάδες χιλιάδες στρέμματα δάσους και άφησαν πίσω τους δεκάδες νεκρούς. Πολλά ακούγονται ακόμα για τα αίτια εκείνων των πυρκαγιών, ενώ έντονη υπήρξε τότε η αντιπαράθεση και η κριτική για την επιχειρησιακή  διαχείριση της κατάστασης, μεσούσης της προεκλογικής περιόδου.

Δεκατέσσερα χρόνια μετά, κι ενώ προηγήθηκαν άλλες τραγωδίες, με κορυφαία αυτή στο Μάτι το 2018, που προκάλεσε εκατόμβη νεκρών, ο εφιάλτης επέστρεψε δριμύτερος εν μέσω ανυπόφορης ζέστης, παρ’ ότι κάποια πράγματα βελτιώθηκαν:  το σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης 112 λειτούργησε και ο σχεδιασμός οδήγησε σε αποτροπή απώλειας πολλών ανθρωπίνων ζωών, τα εναέρια μέσα είναι περισσότερα αν και ανεπαρκή, ενώ η πολιτική ατμόσφαιρα σαφώς ηπιότερη.  Η ουσία όμως δεν άλλαξε, καθώς η πατρίδα μας βίωσε ξανά  μια μεγάλη οικολογική και οικονομική καταστροφή με ανυπολόγιστες συνέπειες.  Το κράτος ηττήθηκε, για μια ακόμη φορά, από το «Στρατηγό Άνεμο» απρόθυμο να διδαχθεί από τα προηγούμενα λάθη του. 

Όμως, το πιο ανησυχητικό είναι σίγουρα άλλο: μια ολοένα και πιο τοξική, διχαστική ατμόσφαιρα απειλεί να «πνίξει» την κοινωνική και εθνική συνοχή. Είναι αλήθεια ότι η κοινωνία μας έχει ίσως ξεπεράσει τα όρια των αντοχών της, καθώς την πρωτοφανή οικονομική κρίση της περασμένης δεκαετίας,  διαδέχθηκαν η απροσδόκητη πανδημία με τις πολλαπλά αρνητικές της συνέπειες και τώρα οι οδυνηρές επιπτώσεις της περιβαλλοντικής υποβάθμισης και της κλιματικής αλλαγής.

Ωστόσο, παρ’ όλες  τις προσδοκίες για ενίσχυση του αισθήματος συλλογικότητας, στην ελληνική κοινωνία κυριαρχούν, δυστυχώς, η έξαρση του ατομικισμού και μια ψευδαίσθηση ατομικής αυτάρκειας. Η διαπίστωση είναι μάλλον εύκολη αν κάνει κανείς  μια απλή περιήγηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Από τη διασπορά ψευδών ειδήσεων και τις ανούσιες αντιπαραθέσεις για το ζήτημα του εμβολιασμού, στην έξαρση των περιστατικών  βίας και ανθρωποκτονιών για ασήμαντες αφορμές και στις ακατάσχετες ύβρεις και τη χαιρεκακία για όσους έχασαν τις περιουσίες τους από τις πυρκαγιές, φαίνεται πως η ημιμάθεια, ο ναρκισσισμός και η αυτοκαταστροφική εμπάθεια έχουν επικρατήσει σε μεγάλο μέρος της ελληνικής κοινωνίας.

Υπάρχει άραγε ελπίδα για το αύριο; Και πού πρέπει να την αναζητήσουμε;

Μια χώρα σε αναζήτηση υγιών προτύπων: με οδηγό το Τόκυο;

Είναι γεγονός ότι τις περασμένες δεκαετίες, η ελληνική κοινωνία διαβρώθηκε σημαντικά από την υιοθέτηση ή την αποδοχή  διαστρεβλωμένων προτύπων. Έτσι, ο δημόσιος λειτουργός και υπάλληλος που έκλεψε και δεν τον έπιασαν χαρακτηρίστηκε «μάγκας», ο κομπιναδόρος επιχειρηματίας και επαγγελματίας που έκανε περιουσία εις βάρος των άλλων «γάτα», ο αναξιοκρατικά βολεμένος στο δημόσιο με πολιτικό μέσο «ξύπνιος», η κάθε ανυπόστατη μηντιακή περσόνα «σταρ».  Τα παραδείγματα είναι πολυάριθμα και γνωστά σε όλους και συνοδεύονταν από αντίστοιχα υποτιμητικούς χαρακτηρισμούς και περιφρόνηση για τον έντιμο, υγιώς σκεπτόμενο,  αδιάφθορο και αξιοπρεπή πολίτη. 

Όμως, τα αποτελέσματα αυτής της συλλογικής μας διαστροφής τα βιώνουμε όλο και πιο έντονα σήμερα: απαξιωμένο πολιτικό σύστημα, διαρροή νέων, μορφωμένων ανθρώπων στο εξωτερικό, διαρκώς υποβαθμιζόμενο φυσικό, οικονομικό  και κοινωνικό περιβάλλον.

Αν θέλουμε λοιπόν να αναστραφεί αυτή η κατάσταση για τη χώρα και την κοινωνία μας, είμαστε υποχρεωμένοι να αναδείξουμε και να υιοθετήσουμε ξανά -και μάλιστα επειγόντως – υγιή πρότυπα συμπεριφοράς και δράσης. Και τέτοια υπάρχουν πολλά: από τους διακεκριμένους Έλληνες επιστήμονες που διαπρέπουν διεθνώς διατηρώντας την ταπεινότητά τους στους Ολυμπιονίκες πρωταθλητές μας που μας ζητούν συγγνώμη που χαίρονται με τις μεγάλες επιτυχίες τους, δίνοντας μια δόση χαράς στη θλιβερή μας καθημερινότητα, και από τους μόνιμους και εθελοντές πυροσβέστες που παλεύουν με αυτοθυσία να σώσουν τις ζωές μας και τις περιουσίες μας σε όσους προσφέρουν ανιδιοτελώς στους πάσχοντες συμπολίτες μας χωρίς καμιά διάθεση αυτοπροβολής.

Όπως συμβαίνει μετά από κάθε εθνική καταστροφή στον τόπο μας, πολύς λόγος θα γίνει, και ορθώς, για τις ευθύνες των κυβερνώντων και για μέτρα που πρέπει να ληφθούν ώστε να μην επαναληφθούν όσα συνέβησαν. Όμως, κάθε απόπειρα θετικής αλλαγής είναι καταδικασμένη σε αποτυχία αν δεν συνοδεύεται από την αποκατάσταση ενός υγιούς,  θετικού υποβάθρου σε κάθε πτυχή του δημοσίου και ιδιωτικού μας βίου. Ας ξεκινήσουμε λοιπόν ψηφίζοντας τον ικανό και έντιμο πολιτικό με ένσημα αντί για τον κηφήνα που θα μας βολέψει, ας καταδικάσουμε εμπράκτως τον απατεώνα που μας πλασάρουν για ευεργέτη, ας περιφρονήσουμε ηχηρά τα «σκουπίδια» της τηλεόρασης και του διαδικτύου, επιβραβεύοντας τους πραγματικούς πρωταγωνιστές της καθημερινότητας, ας τηρήσουμε απαρέγκλιτα το νόμο και ας αναδείξουμε με κάθε τρόπο την κοινωνική μας  ευαισθησία, σε πείσμα όσων ηθελημένα παρανομούν και επιδεικνύουν συμπεριφορά παχύδερμου. Κι αυτό το μετάλλιο ας το κρατήσουμε για τον εαυτό μας. Γιατί τότε θα είμαστε πραγματικοί πρωταθλητές σε μια κοινωνία που αξίζουμε.

Continue Reading

Της Μεταπολίτευσης χαμένη γενιά; : θεσμικές προκλήσεις για μια πραγματική Ελληνική Δημοκρατία

(Πρώτη Δημοσίευση Εφημερίδα «Ελευθερία», Ιούλιος 2021)

«Mε τί καρδιά, με τί πνοή,

τι πόθους και τί πάθος,

πήραμε τη ζωή μας· λάθος!

κι αλλάξαμε ζωή.»

Γιώργος Σεφέρης, Άρνηση

Η 24η Ιουλίου τιμάται κάθε χρόνο από την επίσημη πολιτεία ως ημέρα αποκατάστασης της δημοκρατίας στον τόπο μας. Η τουρκική εισβολή στην Κύπρο, λίγες μέρες νωρίτερα, οδήγησε στην ταχύτατη κατάρρευση του δικτατορικού καθεστώτος Ιωαννίδη και στην επιστροφή του Κωνσταντίνου Καραμανλή από το Παρίσι, ώστε να εγγυηθεί την ομαλή μετάβαση στη δημοκρατία, ηγούμενος κυβέρνησης εθνικής ενότητας. Τα πρώτα μέτρα ήταν πράγματι εντυπωσιακά: νομιμοποίηση όλων των πολιτικών κομμάτων, ακόμη και του ΚΚΕ, νέο, δημοκρατικότερο Σύνταγμα, αποκατάσταση των θεμελιωδών δικαιωμάτων και ελευθεριών, απελευθέρωση πολιτικών κρατουμένων αλλά και προσαγωγή των πρωταγωνιστών της 21ης Απριλίου σε δίκη, αποχώρηση από το στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ, ως ένδειξη διαμαρτυρίας για την κυπριακή τραγωδία.

Ελλάδα της Μεταπολίτευσης: η χώρα του Ιανού

Ωστόσο, η συνέχεια δεν ήταν αντίστοιχη και η χώρα προχώρησε εμφανιζόμενη με δύο πρόσωπα:  Από τη μια, παρά τις δυσκολίες, η νέα κατάσταση εδραιώθηκε γρήγορα και η πολιτική πορεία του τόπου σταθεροποιήθηκε. Με την ένταξή της στις Ευρωπαϊκές Κοινότητες λίγα χρόνια αργότερα, η Ελλάδα ενίσχυσε τη γεωπολιτική της θέση και η εναλλαγή των παρατάξεων στην εξουσία λειτούργησε χωρίς προβλήματα. Το βιοτικό επίπεδο των Ελλήνων βελτιωνόταν διαρκώς έως το 2009 αλλά με δανεικά, χωρίς ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις και με σταδιακή αποδιάρθρωση της παραγωγικής οικονομίας. Από την άλλη όμως, οι χρόνιες παθογένειες παρέμειναν: κομματισμός, αναξιοκρατία και  διαφθορά στο δημόσιο βίο δεν αντιμετωπίστηκαν αποτελεσματικά και το σύστημα απλώς «εκσυγχρονίστηκε». Έτσι, αναπόφευκτα, η οικονομική κρίση του 2009 «έπνιξε» την Ελλάδα, φτωχαίνοντας τους Έλληνες, κυρίως τους πιο ευάλωτους, κατά 30%-40%, δημιούργησε μια νέα γενιά μετανάστευσης, κυρίως μορφωμένων Ελλήνων, και προκάλεσε  ρωγμές στο πολιτικό σύστημα και στο εκλογικό σώμα. Τελείωσε λοιπόν οριστικά  η μεταπολίτευση; Απέτυχαν οι στόχοι της; Και πώς μπορεί να προχωρήσει εγγυημένα η Ελληνική Δημοκρατία εφεξής;

Η Ελληνική Δημοκρατία με το βλέμμα στο μέλλον: από τις παιδικές ασθένειες στην ωριμότητα.

47 χρόνια μετά το 1974, και  έχοντας βιώσει δύο σοβαρές κρίσεις την τελευταία δεκαετία, η Ελληνική Δημοκρατία βρίσκεται σήμερα σε κρίσιμο σταυροδρόμι, επιχειρώντας να αντιμετωπίσει μείζονες εθνικές, οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις. Και αυτό μπορεί να επιτευχθεί μόνο με βαθιές, ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις που ενισχύουν την ποιότητα του πολιτεύματος και τη λειτουργία των θεσμών. Ειδικότερα:

1. Θεσμική ανασυγκρότηση: με μείωση του αριθμού των βουλευτών στο κατώτατο συνταγματικό όριων των 200, με μικρότερες εκλογικές περιφέρειες και συνδυασμό σταυρού και λίστας ώστε να εκλέγονται περισσότεροι άξιοι και αδέσμευτοι υποψήφιοι, ενίσχυση του θεσμού των ανεξαρτήτων αρχών που θα επιλέγονται με αυξημένη κοινοβουλευτική πλειοψηφία και τομές στην αυτοδιοίκηση α’ και β΄ βαθμού στην κατεύθυνση των αυξημένων αρμοδιοτήτων και πόρων, ώστε το κράτος να βρίσκεται εγγύτερα στον πολίτη και να ενισχυθεί ξανά η υγιής συμμετοχή του στα κοινά.

2. Αξιοκρατία: με καθιέρωση καθολικής εφαρμογής διαφανών διαδικασιών σε όλες ανεξαρτήτως τις προσλήψεις στο δημόσιο υπό την ομπρέλα του ΑΣΕΠ, δραστικό περιορισμό των μετακλητών υπαλλήλων, πλήρη αποκομματικοποίηση των επιλογών προϊσταμένων σε στενό και ευρύτερο δημόσιο τομέα (με ανοικτό διαγωνισμό και όχι επιλογή από υπηρεσιακό συμβούλιο με συμμετοχή συνδικαλιστών), κατάργηση των γενικών και ειδικών γραμματέων στα υπουργεία και τους Ο.Τ.Α και επιλογή της ηγεσίας της δικαιοσύνης κατόπιν έγκρισης της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής με ομοφωνία ή πολύ αυξημένη πλειοψηφία.

3. Διαφάνεια: με αυστηρή εφαρμογή πραγματικού πόθεν έσχες σε υπουργούς,  βουλευτές, στελέχη οργανισμών του δημοσίου και υπαλλήλους σε θέσεις που σχετίζονται με το δημόσιο χρήμα, επιλογή διοικήσεων των ΔΕΚΟ και των δημοσίων νομικών προσώπων με ανοικτή διαδικασία τύπου ΑΣΕΠ και  αυστηρότερες ποινές στους  καταχραστές δημοσίου χρήματος σε κάθε επίπεδο.

4. Δημοκρατία: με ενίσχυση της πολιτικής συμμετοχής των Ελλήνων για κάθε κρίσιμο θέμα του δημοσίου βίου σε εθνικό και τοπικό επίπεδο (ενίσχυση του θεσμού της διαβούλευσης στις νομοθετικές πρωτοβουλίες, καθολική ηλεκτρονική ψηφοφορία για τις αποφάσεις στους εργασιακούς χώρους και τα πανεπιστήμια και περισσότερα συμβουλευτικά δημοψηφίσματα σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο, αξιοποιώντας την ηλεκτρονική διακυβέρνηση).

5. Πολυφωνία: με γενναία ενίσχυση της ανεξαρτησίας των μέσων ενημέρωσης, καθολική απαγόρευση της άμεσης ή έμμεσης κατοχής πέραν του ενός έντυπου, τηλεοπτικού/ραδιοφωνικού και ηλεκτρονικού μέσου ανά επιχειρηματία και θέσπιση κανόνων απόλυτης διαφάνειας στην κρατική διαφήμιση. 

Χαμένη γενιά ή ευκαιρία για μια νέα εποχή;

Η Μεταπολίτευση υπήρξε, αναμφισβήτητα, η πιο παραγωγική και ευημερούσα περίοδος του ελληνικού κράτους με ειρήνη, δημοκρατία και σταθερότητα. Διέλυσε όμως ταυτόχρονα το μύθο ότι η χώρα μπορεί πάντα να πορεύεται στον αυτόματο πιλότο προς το καλύτερο. Όπως και κάθε οργανισμός, έτσι και η μεσήλιξ πλέον Ελληνική Δημοκρατία χρειάζεται μεγάλες και σημαντικές προσαρμογές και για να επιβιώσει και να προσφέρει ευημερία και ασφάλεια στην πλειοψηφία των Ελλήνων, ανοίγοντας και το δρόμο της επιστροφής  για όσους έφυγαν από τη χώρα τα προηγούμενα χρόνια. Αρκεί οι Έλληνες  να βαδίσουμε στη νέα εποχή ενωμένοι, καταπολεμώντας το μικρόβιο του διχασμού που κατατρώει τη φυλή μας από αρχαιοτάτων χρόνων. Ας θυμηθούμε λοιπόν ότι μεγαλύτερη αρετή της πραγματικής δημοκρατίας, που γεννήθηκε σε αυτόν τον τόπο πριν από 2500 χρόνια, είναι, κατά το στίχο του ποιητή, όχι μόνο να κουβεντιάζουμε ήσυχα κι απλά, αλλά και να καταλαβαινόμαστε.

Continue Reading

Η Μεσσηνία με το βλέμμα στο «σωτήριον» έτος 2027: η επιστροφή στο Ναυαρίνο ως ασφαλής δρόμος προς την ανάπτυξη;

(Πρώτη Δημοσίευση, Εφημερίδα «Ελευθερία», Ιούνιος 2021)

Όλοι γνωρίζουμε πως η Ελλάδα είναι συνήθως, στη δημόσια σφαίρα της,  η χώρα της τελευταίας στιγμής και των ανέξοδων υποσχέσεων χωρίς αντίκρισμα. Για να υλοποιηθούν λοιπόν με σιγουριά συγκεκριμένα έργα στον τόπο μας,  πρέπει να πληρούνται δύο βασικές προϋποθέσεις: η διαμόρφωση ενός συγκεκριμένου αφηγήματος με οριοθετημένο χρονικό ορίζοντα και η διαρκής άσκηση αποτελεσματικής πίεσης για  να εκπληρωθούν όσα απαιτούνται για την ευόδωσή του, υπό την απειλή της έκθεσής μας διεθνώς.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα της κατάστασης που περιγράφηκε ανωτέρω είναι οι Ολυμπιακοί Αγώνες του 2004 στην Αθήνα. Τότε, υπό την πίεση της ΔΟΕ και των πολύφερνων χορηγών της, η αργοκίνητη ελληνική πολιτική τάξη και η δημόσια διοίκηση έκαναν ένα αξιοθαύμαστο «σπριντ» και η χώρα κατάφερε, έστω και στο παρά ένα, να ολοκληρώσει μεγάλες αθλητικές εγκαταστάσεις και σημαντικά έργα υποδομής στο Λεκανοπέδιο Αττικής ώστε να διοργανωθούν χωρίς προβλήματα οι αγώνες. Παρά τις υπερκοστολογήσεις που επέφεραν οι προηγούμενες καθυστερήσεις, οι περισσότεροι Έλληνες αναγνωρίζουν ότι πολλά από τα έργα που έγιναν τότε (Αττική Οδός, μετρό, τραμ  κλπ) ενόψει της Ολυμπιάδας δεν θα είχαν γίνει ποτέ, αν δεν υπήρχε η τεράστια πρόκληση του εθνικού διακυβεύματος. 

Και ερχόμαστε στη Μεσσηνία του 2021. Όλοι αντιλαμβανόμαστε ότι τα μεγάλα έργα υποδομής του τόπου μας είναι ακόμα μετέωρα χωρίς ξεκάθαρο ορίζοντα υλοποίησης. Ακόμα και όσα έχουν εξαγγελθεί (δρόμος Καλαμάτα-Ριζόμυλος-Πύλος-Μεθώνη, αναβάθμιση αεροδρομίου Καλαμάτας, Κορυφάσιο-Ρωμανού) είναι αβέβαιο πότε θα ξεκινήσουν και κυρίως πότε θα ολοκληρωθούν.

Χρειαζόμαστε λοιπόν ένα πειστικό Μεσσηνιακό αφήγημα με εθνική διάσταση και συγκεκριμένο χρονικό ορίζοντα καθώς και πίεση ώστε να  προχωρήσουν όσα θα επιτρέψουν να γίνει πραγματικότητα. Υπάρχει άραγε αυτός ο καταλύτης της γρήγορης προόδου για την πατρίδα μας;

Το «σωτήριον» έτος 2027

Για μια ακόμα φορά, η πλούσια ελληνική και τοπική μας ιστορία μπορεί να λειτουργήσει ως «σανίδα σωτηρίας» για το μέλλον μας. Σε έξι χρόνια λοιπόν, το 2027, συμπληρώνονται 200 χρόνια από τη Ναυμαχία του Ναυαρίνου, του ιστορικού γεγονότος που καθόρισε την πορεία προς την ίδρυση του σύγχρονου Ελληνικού Κράτος. Φαινομενικά αυτό μπορεί να μην σημαίνει και τίποτα για τη σημερινή Μεσσηνία. Κι όμως: σημαίνει πολλά αν συνδυαστεί με ένα σίγουρο, μελλοντικό γεγονός:  το δεύτερο εξάμηνο του 2027 η Ελλάδα θα αναλάβει την Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όπως είναι γνωστό, οι χώρες που αναλαμβάνουν την Προεδρία διοργανώνουν Συνόδους Κορυφής, υπουργικές διασκέψεις και διεθνείς συναντήσεις με ακτινοβολία στο έδαφός τους. Καιρός λοιπόν η Μεσσηνία να βγει μπροστά, προτείνοντας από τώρα στην κυβέρνηση την διοργάνωση μιας Συνόδου Κορυφής ΕΕ-Μεσογειακών Κρατών, και χωριστών Συνόδων της Ε.Ε. με το Ηνωμένο Βασίλειο,  τη Ρωσία και, ενδεχομένως, τις Η.Π.Α και την Κίνα,  με τόπο διεξαγωγής το Costa Navarino, τον Οκτώβριο του 2027, σε συνδυασμό με αναβαθμισμένες εκδηλώσεις για την επέτειο των 200 ετών από τη Ναυμαχία του Ναυαρίνου. Αυτό προϋποθέτει βέβαια την ταχύτατη κατάρτιση ενός υψηλού επιπέδου φακέλλου υποψηφιότητας και τη διαμόρφωσης κοινής στρατηγικής βουλευτών, αυτοδιοίκησης,  φορέων και απανταχού Μεσσηνίων για την αποδοχή της πρότασης και την υλοποίηση του εγχειρήματος. Ποια είναι όμως τα οφέλη μιας τέτοιας πρότασης;

Η ιστορία ως «θρυαλλίδα» εξελίξεων για το μέλλον της Μεσσηνίας: μια στρατηγική με πολλαπλά οφέλη

Με την υιοθέτηση της πρότασης αυτής επιτυγχάνονται ταυτόχρονα πολλοί στρατηγικοί στόχοι. Κατ’ αρχάς,  η Μεσσηνία θα προβληθεί διεθνώς με εκτεταμένες αναφορές στα διεθνή ΜΜΕ. Επιπλέον, η συγκέντρωση δεκάδων ξένων ηγετών στο Ναυαρίνο επ’ αφορμή των Συνόδων και της επετείου της Ναυμαχίας θα προσδώσει ιστορικό συμβολισμό στην επέτειο στέλνοντας μήνυμα προς πάσα κατεύθυνση ότι οι ισχυροί του κόσμου στηρίζουν την ανεξαρτησία και την ακεραιότητα της Ελλάδας τον επόμενο αιώνα. Κυρίως όμως,  η ευνοϊκή αυτή συγκυρία θα αποτελέσει «θρυαλλίδα» θετικών εξελίξεων για την ολοκλήρωση μεγάλων στρατηγικών έργων υποδομής που είναι προς υλοποίηση. Ο άξονας Καλαμάτα-Ριζόμυλος-Πύλος-Μεθώνη, η αναβάθμιση του αεροδρομίου Καλαμάτας και ο δρόμος Κορυφάσιο-Ρωμανού θα ολοκληρωθούν σίγουρα εξ ανάγκης μέχρι το πρώτο εξάμηνο του 2027 ενόψει του γεγονότος αυτού. Με κατάλληλη διεκδίκηση, στο πακέτο έργων μπορούν να περιληφθούν και  η αναβάθμιση του λιμανιού της Καλαμάτας και της μαρίνας της Πύλου, καθώς και η παράκαμψη της Γιάλοβας. Έτσι και ο τόπος μας θα προβληθεί και κρίσιμα, μεγάλα  έργα θα γίνουν.

Για την εξασφάλιση του όλου εγχειρήματος, μετά την αποδοχή της υποψηφιότητας πρέπει να υπάρξει σχετική νομοθετική ρύθμιση με διακομματική στήριξη που εγγυάται την υλοποίησή του. Και εδώ ξεκινούν τα δύσκολα. Το εγχείρημα θα απαιτήσει ενότητα και επαγγελματισμό αλλά και διαρκή πολιτική στήριξη. Τόσο στην προετοιμασία  του φακέλλου όσο και στην υλοποίηση των ενεργειών πρέπει να εμπλακούν έμπειροι τεχνοκράτες με γνώση της Μεσσηνίας και να συμμετέχουν με κατάλληλους εκπροσώπους όλοι οι τοπικοί φορείς και τα ιδρύματα. Το σχήμα πρέπει να είναι ένας ανεξάρτητος φορέας διεκδίκησης και, ακολούθως, συντονισμού του έργου με εμπλοκή και των συναρμοδίων υπουργείων αλλά και την απαραίτητη λειτουργική ανεξαρτησία, κατά τα πρότυπα της οργανωτικής επιτροπής των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004.

Με προηγμένη προσέγγιση και αντίληψη, η Μεσσηνία μπορεί μέσα στα επόμενα έξι χρόνια να αναπτυχθεί εγγυημένα και μακρόπνοα, αναδεικνυόμενη σε πρωτεύουσα της εθνικής ανάκαμψης,  προβάλλοντας το ρόλο της ως πεδίου εφαρμογής της Ευρωπαϊκής και εθνικής εξωτερικής και μεσογειακής πολιτικής, αλλά και εξασφαλίζοντας ένα καλύτερο μέλλον για τους κατοίκους της και τους νέους που επιθυμούν να επιστρέψουν. Λύσεις υπάρχουν και με βούληση όλα είναι δυνατά. Το 1827 στο Ναυαρίνο συνέβη το απίστευτο: μέσα σε 4 ώρες, σώθηκε η Ελληνική Επανάσταση και ιδρύθηκε, ουσιαστικά,  το ανεξάρτητο ελληνικό κράτος. Είναι στο χέρι όλων μας να επαναληφθεί θετικά η ιστορία. 

Continue Reading

40 χρόνια Ελλάδα στην Ενωμένη Ευρώπη: κολύμπι στα βαθιά σε αναζήτηση πυξίδας

(Πρώτη Δημοσίευση, Εφημερίδα «Ελευθερία», Μάιος 2021)

«-Η Ελλάς, θέλετε από παράδοση, θέλετε από συμφέροντα, ανήκει στο δυτικό κόσμο. Όταν λοιπόν το επαναλαμβάνετε, το ανήκομεν εις την Δύσιν. Και βέβαια ανήκομεν εις την Δύσιν!…

-Προτιμούμε να ανήκομεν εις τους Έλληνας».

Διάλογος Καραμανλή-Παπανδρέου, Βουλή των Ελλήνων, 12/6/1976

Το 2021, πέραν των 200 ετών από την Επανάσταση του 1821, η Ελλάδα «γιορτάζει» και μια ακόμη, σημαντική, επέτειο: αυτή των 40 ετών από την προσχώρηση της χώρας στις Ευρωπαϊκές Κοινότητες (τη σημερινή Ευρωπαϊκή Ένωση) το 1981. Με τη Συνθήκη που υπεγράφη από τον Κωνσταντίνο Καραμανλή στο γνωστό μας περιστύλιο του Ζαππείου Μεγάρου στις 28 Μαΐου 1979, επισφραγίστηκε, παρά την αντίθετη άποψη σχεδόν σύσσωμης της τότε αντιπολίτευσης (ειδικά του ΠΑΣΟΚ) και μεγάλης μερίδας της κοινής γνώμης, η στρατηγική του «ανήκομεν εις την Δύσιν», την οποία εύγλωττα περιέγραψε και υλοποίησε  ο Μακεδόνας πολιτικός. 40 χρόνια μετά, η πορεία της Ελλάδας μοιάζει όλο και πιο εξαρτημένη από την ταραχώδη πορεία του ευρωπαϊκού εγχειρήματος  και η επιρροή της χώρας στη λήψη των αποφάσεων του «Διευθυντηρίου» των Βρυξελλών έχει συρρικνωθεί σημαντικά. Τι πετύχαμε; Τι πήγε στραβά; Και κυρίως, ποια πρέπει να είναι η θέση μας στη νέα Ευρώπη από εδώ και το εξής;

Τα «πακέτα» της επίπλαστης ευημερίας

Το 1981 ο κόσμος ήταν ακόμα χωρισμένος σε δύο γεωπολιτικά στρατόπεδα και η Ελλάδα ζούσε τα πρώτα, δύσκολα  χρόνια της Μεταπολίτευσης πληγωμένη από τις συνέπειες της κυπριακής τραγωδίας. Μόλις την περασμένη χρονιά, είχε επιστρέψει στο στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ, απ’ όπου είχε αποχωρήσει το 1974, ως ένδειξη διαμαρτυρίας για την αμερικανική στάση στην τουρκική εισβολή στην Κύπρο. Η οικονομία της ήταν εύθραυστη καθώς  ζούσε τις οδυνηρές συνέπειες της πρώτης πετρελαϊκής κρίσης, ενώ πολλοί αμφισβητούσαν το ευρωπαϊκό της μέλλον  λόγω της αναμενόμενης κυβερνητικής αλλαγής και της επίσημης θέσης του Ανδρέα Παπανδρέου για δημοψήφισμα σχετικά με την παραμονή της χώρας στην Κοινότητα.

Κι όμως, τίποτα δεν αλλάζει το νομοτελειακό χαρακτήρα της ένταξης. Ο Ανδρέας πραγματοποιεί  μεγαλοπρεπή κυβίστηση, ξεχνώντας τις προεκλογικές παρόλες, και επικεντρώνεται, ορθώς, στην εξασφάλιση πόρων για την υστερούσα σε σχέση με τους εταίρους της ελληνική οικονομία. Η χώρα όμως αποδεικνύεται ανέτοιμη να διαχειριστεί επωφελώς τους πόρους των περίφημων «Πακέτων Ντελόρ» που καταλήγουν κυρίως σε τσέπες ημετέρων και λίγα έργα βιτρίνας, ενώ οι ελληνικές επιχειρήσεις μένουν πίσω σε ανταγωνιστικότητα και παραγωγικότητα, για να «σαρωθούν» λίγα χρόνια αργότερα. Το δημόσιο χρέος και  ο όγκος του δημοσίου τομέα αυξάνονται  σημαντικά.  Έτσι τελείωσε η πρώτη δεκαετία της ευρωπαϊκής Ελλάδας.

Μάαστριχτ-Λισαβώνα: μια διαδρομή εύθραυστης αισιοδοξίας

Στις αρχές της δεκαετίας του 90, επέρχονται  κοσμογονικές αλλαγές: η Σοβιετική Ένωση και το «σιδηρούν παραπέτασμα» καταρρέουν , η Γιουγκοσλαβία διαλυόταν με ταχύτατο ρυθμό, η Γερμανία επανενώνεται και ισχυροποιείται, ενώ στην Ελλάδα κυριαρχούν το σκάνδαλο Κοσκωτά και η διαμάχη για το όνομα της Μακεδονίας. Η νεοεκλεγείσα κεντροδεξιά κυβέρνηση Μητσοτάκη υπογράφει, με συναίνεση ΠΑΣΟΚ και Συνασπισμού,  τη Συνθήκη του Μάαστριχτ, που ιδρύει την Ευρωπαϊκή Ένωση εισάγει το κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα. Υποστηρίζεται διακομματικά η πολιτική της λιτότητας με στόχο τη σταδιακή  σύγκλιση με το μέσο όρο της Ευρώπης. Όμως και πάλι τα νέα ευρωπαϊκά πακέτα αξιοποιούνται πλημμελώς, οι ελληνικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις δεν ανακάμπτουν, η κρίση των Ιμίων οδηγεί σε εκτόξευση τις αμυντικές δαπάνες, ενώ η χώρα αναλαμβάνει τη δαπανηρή διοργάνωση των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004.

Η Ελλάδα μπαίνει στην Ευρωζώνη την 1η Ιανουαρίου του 2002, με κυβέρνηση Σημίτη. Η διάδοχός της, κυβέρνηση Καραμανλή, εκλέγεται το Μάρτιο του 2004, πασχίζοντας να ολοκληρώσει τα σημαντικά αλλά υπερτιμολογημένα ολυμπιακά έργα. Η χώρα ζει στο ρυθμό των επιτυχιών στο ποδόσφαιρο, στο μπάσκετ, στη Eurovision, ενώ η Κύπρος προσχωρεί στην Ε.Ε. έχοντας απορρίψει το Σχέδιο Ανάν για την επανένωσή της. Όμως, τα δύσκολα είναι μπροστά. Την αποτυχία του Σχεδίου για «Ευρωπαϊκό Σύνταγμα», ακολουθεί η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 που κλονίζει την Ευρώπη. Το δίδυμο Μέρκελ-Σόιμπλε επεμβαίνει δυναμικά. Είναι η ευκαιρία της Γερμανίας να ηγεμονεύσει την Ευρώπη με το «μαστίγιο» της δημοσιονομικής εξυγίανσης.

Η «γερμανοποίηση» και τα ελληνικά αδιέξοδα

Το κλίμα αισιοδοξίας τελειώνει απότομα στην Ευρώπη και αναζητούνται ένοχοι. Με αποδιαρθρωμένη παραγωγική βάση, διογκωμένο δημόσιο τομέα και υψηλότατο δημόσιο χρέος, η Ελλάδα είναι το τέλειο θύμα. Ιδανικός αυτόχειρας; Ο Γιώργος (καθόλου Ανδρέα) Παπανδρέου που οδηγεί τη χώρα στα περιβόητα μνημόνια και στην «αγκαλιά» του Δ.Ν.Τ. Η συνέχεια είναι γνωστή: Μνημόνιο 1, 2 και 3, οικονομική και πολιτική κρίση, εναλλαγή κυβερνήσεων συνεργασίας, βαθιά ύφεση και κοινωνική αιμορραγία. Η Ευρώπη, για την Ελλάδα, μεταβλήθηκε απότομα από καλόπιστο χρηματοδότη σε  δυνάστη με γερμανικό προσωπείο. Όμως και η ίδια βίωσε μαζί μας συγκλονιστικές εξελίξεις. Χρέος, μεταναστευτική κρίση, Brexit. Μια οδυνηρή δεκαετία και για τους δυο. Και μετά η πανδημία. Πώς προδιαγράφεται  λοιπόν το μέλλον της Ελλάδας και ποια η σχέση της με την Ευρώπη εφεξής;

Επιστροφή στο φως ή παράδοση στο σκοτάδι;

Παρά τα επιμέρους ζητήματα, η συμμετοχή της Ελλάδας στην Ενωμένη Ευρώπη ήταν πλειοψηφικά θετική για τους περισσότερους Έλληνες και προσέφερε σταθερότητα στη χώρα. Δεν είναι όμως πανάκεια ούτε μπορεί από μόνης της να παράγει μια ισχυρότερη Ελλάδα, όπως ψευδώς είχε καλλιεργήσει την εντύπωση το ελληνικό πολιτικό σύστημα τα τελευταία 40 χρόνια.  Η Ευρώπη πρέπει να αλλάξει ρότα σε πολλά ζητήματα για να επιβιώσει και να συνεχίσει με επιτυχία το ταξίδι της ενοποίησης. Και η Ελλάδα πρέπει να πρωταγωνιστήσει στην προσπάθεια ουσιαστικής μεταρρύθμισης της Ευρώπης με συγκεκριμένες προτάσεις για την οικονομία, τη σύγκλιση, την εξωτερική πολιτική, την άμυνα, τη μετανάστευση. Οι Έλληνες είμαστε Ευρωπαίοι. Η Ελλάδα ανήκει στην Ευρώπη. Όχι όμως ως αποικία και προτεκτοράτο, αλλά ως ισχυρό έθνος και κυρίαρχο κράτος. Μόνο όταν ταυτίσουμε τα ευρωπαϊκά με τα ελληνικά συμφέροντα, θα έχουμε πιάσει τον ταύρο από τα κέρατα, αναβιώνοντας τον αρχαίο μύθο της αρπαγής της Ευρώπης. Οι Έλληνες ξέρουμε καλά από μύθους. Αρκεί να το αποδείξουμε.

Continue Reading

Ο «Γολγοθάς» και η «Ανάσταση» ενός Ταμείου: ανάκαμψη και ανθεκτικότητα ή χαμένη ευκαιρία για την Πελοπόννησο;

(Πρώτη Δημοσίευση, Εφημερίδα «Ελευθερία», Απρίλιος 2021)

Τις περασμένες εβδομάδες, η είδηση της παρουσίασης του λεγόμενου «Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας» ή «Σχεδίου Ελλάδα 2.0» μάλλον πέρασε στα «ψιλά» της επικαιρότητας. Κι όμως, παρά τις αδυναμίες και τις ελλείψεις του, το σχέδιο αυτό προσφέρει σίγουρα σημαντικές ευκαιρίες προς την κατεύθυνση της παραγωγικής ανασυγκρότησης της ελληνικής οικονομίας τα επόμενα χρόνια, αξιοποιώντας τα 32 δις που θα λάβει η Ελλάδα από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάκαμψης. Αρκεί αυτά να κατανεμηθούν με διαφάνεια μεταξύ όλων των Περιφερειών της χώρας. Όμως, με μια πρώτη ανάγνωση των αξόνων του Σχεδίου, τούτο δεν φαίνεται να ισχύει στην περίπτωση της Πελοποννήσου, μιας Περιφέρειας που εξακολουθεί να δοκιμάζεται από την ύφεση, τη δημογραφική συρρίκνωση και την απουσία συγκροτημένου αναπτυξιακού σχεδιασμού. Μπορεί λοιπόν το Σχέδιο να αναστήσει την παλαιότερη περιοχή του ελληνικού κράτους και πώς;

Οι άξονες του Ταμείου Ανάκαμψης

Το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας περιλαμβάνει δράσεις κατανεμημένες σε τέσσερις πυλώνες: (1) Πράσινη Ανάπτυξη, (2) Ψηφιακό Μετασχηματισμό, (3) Απασχόληση, δεξιότητες και κοινωνική συνοχή, (4) Ιδιωτικές επενδύσεις και οικονομικός και θεσμικός μετασχηματισμός. Με τη χρήση σύγχρονων εργαλείων όπως οι Συμπράξεις Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα, για την πραγματοποίηση δημοσίων επενδύσεων, οι Εταιρείες Παροχής Ενεργειακών Υπηρεσιών, για την πραγματοποίηση έργων ενεργειακής απόδοσης στον δημόσιο τομέα, και οι συγχρηματοδοτήσεις έργων, το νέο Ταμείο επιδιώκει να τροφοδοτήσει κεφάλαια ύψους 32 δις Ευρώ από δάνεια και επιδοτήσεις στους παραπάνω τομείς. Προτεραιότητα δίδεται στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, στην ηλεκτροκίνηση, στη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων, σε φιλοπεριβαλλοντικά Πολεοδομικά Σχέδια και Αστικές Αναπλάσεις, στην Έρευνα και την Καινοτομία, στην Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση και στον εκσυγχρονισμό των ψηφιακών δομών της δημόσιας διοίκησης.

Η «απούσα» Πελοπόννησος

Παρ’ ότι οι περισσότερες δράσεις του Σχεδίου έχουν οριζόντιο χαρακτήρα, υπάρχουν σημαντικές παρεμβάσεις που αφορούν συγκεκριμένες μόνο Περιφέρειες. Δυστυχώς, η Πελοπόννησος είναι μάλλον απούσα από πολλά κονδύλια. Έτσι, δεν χρηματοδοτείται σ’ αυτήν κανένα στρατηγικό έργο υποδομής (οδικός άξονας, σιδηρόδρομος, λιμάνι ή αεροδρόμιο), παρά τις προηγούμενες διακηρύξεις (ανακοινώθηκε πρόσφατα μόνο η μελλοντική ένταξη του τοπικού άξονα Αρφαρά-Λάμπαινα). Για τους συντάκτες του Σχεδίου φαίνεται πως μόνον η Κρήτη, η Αττική και η Θεσσαλία αξίζουν σχετικά έργα! Επιπλέον, η Περιφέρεια δεν λαμβάνει πόρους από το νέο Ταμείο για την αποκατάσταση των λιγνιτωρυχείων της Μεγαλόπολης μετά το επικείμενο, βεβιασμένο κλείσιμο των εργοστασίων της ΔΕΗ, σε αντίθεση με τη Δυτική Μακεδονία που παίρνει 220 εκ. Ευρώ. Είναι προφανές λοιπόν ότι η μεγάλη αυτή ευκαιρία κινδυνεύει να χαθεί για τον τόπο μας και απαιτείται άμεση αναστροφή πολιτικής για να αποτραπεί αυτή η εξέλιξη.

Η αναγκαιότητα ενός Περιφερειακού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας

Για να αντισταθμιστούν οι ανωτέρω προβλεπόμενες απώλειες από το Ταμείο, η Πελοπόννησος επιβάλλεται να κινηθεί γρήγορα, έξυπνα και αποτελεσματικά, διαμορφώνοντας ένα ολοκληρωμένο «Περιφερειακό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας», στο πλαίσιο του Εθνικού, και να διεκδικήσει τη μερίδα του λέοντος για τη χρηματοδότηση δράσεων με ιδιαίτερη σημασία στην περιφερειακή οικονομία και ειδικότερα για:

1) την καταπολέμηση της ενεργειακής φτώχειας των νοικοκυριών, μέσω του νέου προγράμματος «Εξοικονομώ κατ’ οίκον» (1 δις Ευρώ)

2) το μετασχηματισμό της περιφερειακής αγροτικής παραγωγής, με στήριξη των γεωργικών επιχειρήσεων και των νέων καλλιεργειών (520 εκ. Ευρώ) και τη χρηματοδότηση νέων αρδευτικών δικτύων (200 εκ. Ευρώ-ανακοινώθηκε πρόσφατα η μελλοντική ένταξη του Μιναγιώτικου Φράγματος).

3) την ενίσχυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας μέσω της πλήρους ηλεκτροκίνησης των οχημάτων και των συγκοινωνιών (220 εκ. Ευρώ) και της δημιουργίας νέων αιολικών και φωτοβολταϊκών πάρκων σε όλες τις περιφερειακές ενότητες, σε συνεργασία με τους Δήμους.

4) τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας στο προβληματικό της οδικό δίκτυο (450 εκ. Ευρώ)

5) τη διαμόρφωση μιας Περιφέρειας καινοτομίας, με διεκδίκηση στέγασης στην Καλαμάτα του Εθνικού Κέντρου Ψηφιακής Καινοτομίας (375 εκ. Ευρώ)

6) την αναβάθμιση της ποιότητας ζωής στις πόλεις, με ποιοτικές επεκτάσεις των υφιστάμενων πολεοδομικών σχεδίων (250 εκ. Ευρώ) και την πραγματοποίηση αστικών αναπλάσεων με βιοκλιματικά χαρακτηριστικά (475 εκ. Ευρώ)

7) την προώθηση της αντιπλημμυρικής προστασίας (107 εκ. Ευρώ) και την αναγέννηση των δασών της περιφέρειας, ιδίως του Ταϋγέτου, με αναδασώσεις (224 εκ. Ευρώ)

8) την ανάδειξή της σε Περιφέρεια διαφοροποιημένων και εναλλακτικών μορφών τουρισμού, όπως ο ιατρικός και ο ιαματικός (260 εκ. Ευρώ.)

Για να αντιμετωπίσει με επιτυχία η Πελοπόννησος το «Γολγοθά» των επιπτώσεων της νέας κρίσης του κορωνοϊού στην οικονομία και την κοινωνία της, ένας δρόμος υπάρχει, αυτός του σχεδίου και της υπευθυνότητας. Με την άμεση συγκρότηση μιας ειδικής περιφερειακής ομάδας δράσης και τη συμμετοχή πεπειραμένων τεχνοκρατών σε ζητήματα σχετικών έργων και δράσεων αλλά και εκπροσώπων της αυτοδιοίκησης και των επιστημονικών φορέων της Περιφέρειας με σχετική γνώση και αντίληψη, μπορούν να καθοριστούν οι απαιτούμενες παρεμβάσεις και να ωριμάσουν ταχύτατα οι μελέτες τους με ισόρροπη αντίληψη και πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα για την ανάπτυξη της Πελοποννήσου. Με ενότητα και ανεξάρτητη προσέγγιση, η Περιφέρειά μας μπορεί να ελπίζει ακόμη στην «ανάστασή» της μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης. Γι’ αυτό όσοι έχουν την ευθύνη, ας κινηθούν επιτέλους γενναία και ταχύτατα, αντί να τρέχουν πίσω από τις εξελίξεις. Η σωστή στιγμή είναι τώρα.

Continue Reading

«Εν ενί λόγω όλοι απεφασίσαμε ή να ελευθερωθώμεν ή να αποθάνωμεν»: 21 μικρές «Επαναστάσεις» για την Καλαμάτα του μέλλοντός μας

(Πρώτη Δημοσίευση Εφημερίδα «Ελευθερία» Μάρτιος 2021)

Εν μέσω της πρωτοφανούς υγειονομικής, οικονομικής και κοινωνικής κρίσης, η Ελλάδα και πρωτίστως η Καλαμάτα, ως πρώτη πόλη της χώρας που απελευθερώθηκε από τον οθωμανικό ζυγό, γιορτάζουν-ή, για να ακριβολογούμε, προσπαθούν να γιορτάσουν- την επέτειο των 200 ετών από την καθοριστικότερη στιγμή της νεότερης ελληνικής Ιστορίας το Μάρτιο του 1821.

Ίσως γι’ αυτό, εκείνο που προέχει σήμερα, ως έμπρακτη τιμή στην εθνική μας κληρονομιά, είναι κυρίως η διαμόρφωση ενός νέου στρατηγικού οράματος για την πατρίδα μας, με συγκεκριμένους, ρεαλιστικούς στόχους για το άμεσο μέλλον και τους πολίτες στο προσκήνιο. Και είναι αυτές οι 21 μικρές «Επαναστάσεις» που μπορούν να καταστήσουν την Καλαμάτα πρωτοπόρο στο διαρκή αγώνα για μια νέα, καλύτερη Ελλάδα από εδώ και στο εξής:

1. Πόλη της Επανάστασης: περισσότερο ώριμη από ποτέ προβάλλει η υλοποίηση της πρότασης Ενεπεκίδη για ίδρυση Διεθνούς Ινστιτούτου Επαναστάσεων στην Καλαμάτα, ως ανεξάρτητου φορέα με διεθνή ακτινοβολία που θα καταστήσει την πόλη μας επίκεντρο πνευματικών και πολιτιστικών δράσεων με τη συνεργασία Δήμου, Πανεπιστημίου Πελοποννήσου και ιδρυμάτων με πνευματική αναφορά.

2. Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ελλάδος: με συντονισμένη αξιοποίηση των υφιστάμενων εγκαταστάσεων (ιδίως του Μεγάρου Χορού), των νέων που ετοιμάζονται (Ανοικτό Θέατρο, «Ηλέκτρα» κλπ) αλλά ιδίως του πολύτιμου ανθρώπινου κεφαλαίου της, προετοιμάζοντας ταυτόχρονα και την επιτυχή διεκδίκηση του ρόλου της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης, όταν ο θεσμός ανατεθεί εκ νέου στην Ελλάδα.

3. Πόλη της Ελιάς: το εμβληματικό και ευλογημένο δέντρο της μεσσηνιακής γης, μπορεί να καταστεί ξανά πηγή πλούτου για το Δήμο, με ίδρυση ενός νέου φορέα τυποποίησης και εκμετάλλευσής του και την αποτελεσματική προστασία του ΠΟΠ σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο.

4. Πρωτεύουσα της Καινοτομίας και της Ανάπτυξης: με την ίδρυση ενός Διεθνούς Κέντρου στην περιοχή της Δυτικής Παραλίας, που θα αλλάξει την πορεία του τόπου μας για τις επόμενες δεκαετίες, ειδικά αν συνδυαστεί με τη δημιουργική σύμπραξη του υγιούς ιδιωτικού τομέα και τη λειτουργία παραρτήματος του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου Καινοτομίας και Τεχνολογίας (ΕΙΤ).

5. Πόλη Ολοκληρωμένης Τουριστικής Ανάπτυξης: η παράλληλη με το ανωτέρω Κέντρο ίδρυση και λειτουργία μιας νέας «Costa Navarino» στη Δυτική Παραλία, θα εντάξει δυναμικά την πόλη μας στον παγκόσμιο τουριστικό Χάρτη, αξιοποιώντας όλα μας τα πλεονεκτήματα.

6. Διεθνές Αθλητικό Κέντρο: με τη δημιουργία μέσω ΣΔΙΤ ενός Διεθνούς κέντρου φιλοξενίας και προετοιμασίας αθλητών με όλες τις αναγκαίες εγκαταστάσεις, που θα καθιερώσει την Καλαμάτα ως αγαπημένο προορισμό, με πολλαπλά οικονομικά οφέλη για την τοπική κοινωνία και τις σχετικές διοργανώσεις (Παπαφλέσσεια, ρυθμική γυμναστική, θαλάσσια σπορ κλπ.)

7. Πόλη της αειφορίας: με υιοθέτηση στρατηγικής ανάδειξης της πόλης σε εθνική πρωτοπόρο της ηλεκτροκίνησης και της καθολικής χρήσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, προσελκύοντας μεγάλες επενδύσεις (φωτοβολταϊκό πάρκο κλπ).

8. Πόλη του πρασίνου: με τη δημιουργία του περιαστικού πάρκου Νέδοντα και αυτού του Φράγματος Παμίσου και άλλων μικρότερων καθώς και με βιοκλιματικές αναπλάσεις στον αστικό ιστό.

9. Πρωτεύουσα της δημογραφικής ανανέωσης: με τη σύσταση ενός ταμείου για τη στήριξη των Καλαματιανών οικογενειών με κριτήρια αυστηρής αιρεσιμότητας σε μηνιαία βάση αλλά και την υλοποίηση ολοκληρωμένου σχεδίου για την επιστροφή των άξιων μορφωμένων Καλαματιανών από το εξωτερικό, προκειμένου να ζήσουν και δημιουργήσουν στην πατρίδα τους.

10. Πρωτοπόρος του ποδηλάτου και των μέσων μαζικής μεταφοράς: με την επέκταση του δικτύου ποδηλατοδρόμων σε όλη την πόλη καθώς και με την συγκρότηση νέου δικτύου αστικών συγκοινωνιών, περιλαμβανομένης της λειτουργίας προαστιακού σιδηροδρόμου.

11. Πρότυπο Προσβασιμότητας: με την επέκταση των υποδομών προσβασιμότητας των ΑΜΕΑ σε όλη την πόλη και τα χωριά, όπως προσφάτως εξαγγέλθηκε από το Δήμο.

12. Πρωτεύουσα της κυκλικής οικονομίας: με λειτουργία χιλιάδων οικιακών και συνοικιακών κομποστοποιητών σε κατοικίες και επιχειρήσεις καθώς αξιοποίηση των εγκαταστάσεων της ΜΟΛΑΚ, μειώνοντας το κόστος διαχείρισης απορριμμάτων για τους δημότες.

13. Πόλη της «γαλάζιας ανάπτυξης»: με παραχώρηση του απαξιωμένου Λιμανιού και της Μαρίνας σε στρατηγικό επενδυτή που θα φέρει νέα πνοή στην οικονομία της παραλιακής ζώνης, από κοινού με στοχευμένες παρεμβάσεις στο ανατολικό παραλιακό μέτωπο.

14. Πόλη των «ανοικτών αιθέρων»: με αρμονική ανάπτυξη του πολιτικού και στρατιωτικού αεροδρομίου, κατόπιν παραχώρησης σε στρατηγικό επενδυτή σε συνδυασμό με τη δρομολογημένη επένδυση της ELBIT.

15. Πρωτεύουσα της εξωστρέφειας: με διεκδίκηση μιας μόνιμης Διεθνούς Έκθεσης Αγροτικών Προϊόντων και Τροφίμων σε κατάλληλο χώρο που μπορεί να προσελκύσει επενδύσεις και τουρισμό σε εποχιακό επίπεδο εκτός καλοκαιριού.

16. Κοινωνική Πρωτοπορία: με την υπαγωγή όλων των κοινωνικών δομών σε μια Αντιδημαρχία Κοινωνικής Αλληλεγγύης και την καθολική αξιοποίηση της περιουσίας του Δήμου για την άσκηση στοχευμένης και αποτελεσματικής κοινωνικής πολιτικής.

17. Πρωτεύουσα της Μεσογειακής Πολιτικής: με αναβίωση των «Δρόμων της Ελιάς» με νέο περιεχόμενο και ίδρυση Ινστιτούτου Μεσογειακής Ιστορίας στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Στρατηγικής για τη Μεσόγειο, αλλά και τη διεκδίκηση της διοργάνωσης στην πόλη Συνόδου Κορυφής Ε.Ε-Μεσογειακών χωρών το 2027 επί Ελληνικής Προεδρίας.

18. Πνευματική Πρωτεύουσα: με τη δημιουργία μιας ενιαίας, μεγάλης Βιβλιοθήκης ως παραρτήματος της Εθνικής με κατάλληλη υποδομή και ψηφιακή τεκμηρίωση και τη διεύρυνση των υποτροφιών σε νέους φοιτητές και μαθητές.

19. Ψηφιακή Επανάσταση: με υλοποίηση του δικτύου 5G και καθολική πρόσβαση σε ποιοτικό ασύρματο δίκτυο για όλους τους πολίτες, σε συνδυασμό με την πλήρη ψηφιοποίηση των υπηρεσιών του Δήμου.

20. Πρωτεύουσα της ασφάλειας και της ένταξης: με τη μετεξέλιξη του υπό λειτουργία Συντονιστικού Κέντρου σε πραγματικό Δημοτικό Συμβούλιο Ασφαλείας και την εφαρμογή ολοκληρωμένης, προληπτικής αντεγκληματικής πολιτικής σε όλη τη δημοτική επικράτεια.

21. Θεσμική επανάσταση: με την αναβάθμιση του ρόλου του Δημοτικού Συμβουλίου, την ίδρυση Συνοικιακών Συμβουλίων και την πλήρη ενεργοποίηση των υφιστάμενων θεσμικών δημοτικών οργάνων.

Continue Reading

«Μάχου υπέρ Πίστεως και Πατρίδος»: Το ανεξίτηλο μήνυμα μιας «αποτυχημένης» Eπανάστασης 200 χρόνια μετά

(Πρώτη Δημοσίευση- Εφημερίδα «Ελευθερία», 6.2.2021)

«Tι θέλετε κάμη Σεις ω Έλληνες, προς τους οποίους η Πατρίς γυμνή δεικνύει μεν τας πληγάς της και με διακεκομμένην φωνήν επικαλείται την βοήθειαν των τέκνων της;»


Το Φεβρουάριο του 1821, κι ενώ στον υπό οθωμανική κυριαρχία ελλαδικό χώρο οι φήμες για επανάσταση οργιάζουν, μια είδηση από τη Μολδαβία, χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά, έρχεται να ταράξει τα «ήρεμα» νερά της Ευρώπης. Στις 22 του μήνα ο Αλέξανδρος Υψηλάντης, αξιωματικός του ρωσικού στρατού και από το περασμένο έτος αρχηγός της Φιλικής Εταιρίας, της «μυστικής» οργάνωσης που επεδίωκε τον ξεσηκωμό των Ελλήνων κατά των Τούρκων, διαβαίνει τον ποταμό Προύθο επικεφαλής σώματος ενόπλων και μπαίνει στο έδαφος του Πριγκηπάτου, κηρύσσοντας την έναρξη του αγώνα.
Εκεί, δύο μέρες αργότερα θα δημοσιεύσει από την πόλη του Ιασίου μια επαναστατική προκήρυξη με τίτλο «Μάχου υπέρ Πίστεως και Πατρίδος». Η κίνησή του μοιάζει με τα σημερινά δεδομένα εξαιρετικά παράτολμη. Όμως, για όσους μπορούν να κατανοήσουν το κλίμα της εποχής, μόνο τυχαία δεν ήταν.

Οι «παραδουνάβιες Ηγεμονίες»

Τη λεγόμενη Μολδοβλαχία συγκροτούσαν στην πραγματικότητα δύο αυτόνομα Πριγκηπάτα στα εδάφη των σημερινών χωρών Ρουμανίας (Βλαχίας) και Μολδαβίας, που αποτελούσαν συχνά αντικείμενο εμπόλεμης διεκδίκησης μεταξύ Ρωσικής και Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Δεδομένης της στρατηγικής θέσης τους, η Υψηλή Πύλη είχε αναθέσει τη διοίκησή τους από το 1715 σε διακεκριμένα μέλη οικογενειών Φαναριωτών, δηλαδή Οθωμανών χριστιανών υπηκόων με ευρεία οικονομική επιφάνεια και ελληνορθόδοξη κουλτούρα, που διέθεταν όμως αυτονομία κινήσεων, υπό τον όρο ότι θα εξασφάλιζαν βέβαια την κυριαρχία και τους φόρους του Σουλτάνου. Στην περιοχή υπήρχε, ειδικά από το 1812 και μετά, ελάχιστη παρουσία Τούρκων, ενώ αυτή κατοικούνταν κυρίως από Ρουμάνους αγρότες και ευγενείς γαιοκτήμονες. Ταυτόχρονα όμως, αξιοσημείωτη ήταν και η παρουσία Ελλήνων εμπόρων και λογίων, ειδικά στα αστικά κέντρα. Εκεί επίσης, άκμαζαν από ετών η ελληνική παιδεία και η ορθόδοξη λατρεία, στοιχεία που διέθεταν όχι μόνο οι Έλληνες αλλά και επιφανή μέλη της τοπικής άρχουσας τάξης.

Η προκήρυξη και η ιστορία

Μέσα στο περιβάλλον αυτό, ο φαναριώτικης καταγωγής Υψηλάντης απευθύνεται στους Έλληνες με φλογερό ενθουσιασμό αλλά και επίκληση στη λογική:
«Στρέψατε τους οφθαλμούς σας, ω Συμπατριώται, και ίδετε την ελεεινήν μας κατάστασιν! ίδετε εδώ τους Ναούς καταπατημένους! εκεί τα τέκνα μας αρπαζόμενα διά χρήσιν αναιδεστάτην της αναιδούς φιληδονίας των βαρβάρων τυράννων μας! τους οίκους μας γεγυμνωμένους, τον αγρούς μας λεηλατισμένους και ημάς αυτούς ελεεινά ανδράποδα!», τους καλεί, αναφερόμενος σε όσα πράγματι βίωνε η μεγάλη πλειοψηφία των χριστιανών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, αντίθετα σε όσα επιχειρούν να μας πείσουν κάποιοι σύγχρονοι «ακαδημαϊκοί» και λοιποί αναθεωρητές της ιστορίας.
Όμως, μεγαλύτερη ιστορική αξία έχει ίσως το κλείσιμο της προκήρυξης αυτής:
«Ας καλέσωμεν λοιπόν εκ νέου, ω Ανδρείοι και μεγαλόψυχοι Έλληνες, την ελευθερίαν εις την κλασικήν γην της Ελλάδος! Ας συγκροτήσωμεν μάχην μεταξύ του Μαραθώνος και των Θερμοπυλών! Ας πολεμήσωμεν εις τους τάφους των Πατέρων μας, οι οποίοι, διά να μάς αφήσωσιν ελευθέρους, επολέμησαν και απέθανον εκεί! Το αίμα των τυράννων είναι δεκτόν εις την σκιάν τον Επαμεινώνδου Θηβαίου, και του Αθηναίου Θρασυβούλου, οίτινες κατετρόπωσαν τους τριάκοντα τυράννους, εις εκείνας του Αρμοδίου και Αριστογείτωνος, οι οποίοι συνέτριψαν τον Πεισιστρατικόν ζυγόν, εις εκείνην του Τιμολέοντος, όστις απεκατέστησε την ελευθερίαν εις την Κόρινθον και τας Συρακούσας, μάλιστα εις εκείνας τον Μιλτιάδου και Θεμιστοκλέους, του Λεωνίδου και των τριακοσίων, οίτινες κατέκοψαν τοσάκις τους αναριθμήτους στρατούς των βαρβάρων Περσών, των οποίων τους βαρβαροτέρους και ανανδροτέρους απογόνους πρόκειται εις ημάς σήμερον, με πολλά μικρόν κόπον, να εξαφανίσωμεν εξ ολοκλήρου.»
Με αυτά τα συγκλονιστικά λόγια, ο Υψηλάντης αποδεικνύει την αδιάσπαστη ιστορική εθνική συνείδηση των Ελλήνων ορθοδόξων της προεπαναστατικής περιόδου. Δεν επρόκειτο λοιπόν περί «γέννησης ενός Έθνους», όπως δολίως προβάλλουν στις μέρες μας κάποιοι εθνομηδενιστές, αλλά περί αναγέννησης του ιδίου έθνους που γεννήθηκε προ χιλιάδων ετών και αναζητούσε την έμπνευση για την Επανάσταση στο θρίαμβο των Περσικών Πολέμων και στο ιδανικό της κλασσικής αρχαιότητας, που αναβίωσαν εν μέσω της οθωμανικής βαρβαρότητας.

Το μήνυμα της εξέγερσης: παρελθόν, παρόν και μέλλον

Παρά τον αρχικό ενθουσιασμό, η κατάληξη της Επανάστασης στη Μολδοβλαχία υπήρξε ατυχής. Οι παρασκηνιακές επεμβάσεις των Μεγάλων Δυνάμεων, η σύγκρουση του Υψηλάντη με το ντόπιο αγροτικό στοιχείο και η ρωσική έγκριση σε τουρκική στρατιωτική επέμβαση, σε συνδυασμό με κάποιες εσφαλμένες στρατιωτικές και πολιτικές επιλογές, οδήγησαν σε οδυνηρή ήττα των επαναστατών έως τον Ιούνιο του 1821. Η κληρονομιά της πάντως υπήρξε αναμφίβολα θετική: λειτούργησε ως ο τέλειος αντιπερισπασμός για τους Τούρκους, που είχαν «μυριστεί» και περίμεναν την εξέγερση στην Πελοπόννησο. Ανέδειξε διεθνώς το ελληνικό ζήτημα και εξέθεσε τις σκοπιμότητες των Μεγάλων της Εποχής. Κυρίως όμως, άφησε την ηρωική αυτοθυσία του Ιερού Λόχου στο Δραγατσάνι και των οπλαρχηγών Ολύμπιου και Φαρμάκη ως πολύτιμη παρακαταθήκη για τον Αγώνα του ’21, που επακολούθησε το Μάρτιο του ίδιου χρόνου στην Ελλάδα.
Σήμερα, διακόσια χρόνια μετά, η πατρίδα μας βρίσκεται ξανά σε κοινωνική και οικονομική περιδίνηση, αναζητώντας έμπνευση μπροστά στις προκλήσεις και τους κινδύνους που αντιμετωπίζουμε. Είμαστε όμως τυχεροί, καθώς μπορούμε να αντλήσουμε απεριόριστη δύναμη από τις ιστορικές μας παρακαταθήκες, μια από τις οποίες είναι αναμφίβολα και η Επανάσταση στη Μολδοβλαχία. Αρκεί να σταθούμε αντάξιοι των ενδόξων αυτών αγώνων, προασπίζοντας αποτελεσματικά την εθνική μας ανεξαρτησία και ακεραιότητα με τις αξίες που εμπνέουν την εθνική μας ταυτότητα και όχι δίνοντας συγχωροχάρτι και ζωτικό χώρο στο νεοοθωμανισμό και την επεκτατικότητα των γειτόνων. Και όπως έγραψε ο Υψηλάντης: «Εις τα όπλα λοιπόν φίλοι, η Πατρίς Μάς Προσκαλεί!»

Continue Reading

Επέτειος στην ανάρρωση ή στην εντατική; 21 στρατηγικές προτεραιότητες για τη Μεσσηνία το 2021

(Μέρος Β’-οι συντελεστές οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης)

(Πρώτη Δημοσίευση Εφημερίδα «Ελευθερία»- Ιανουάριος 2021)

Η χρονιά της πανδημίας που έφυγε, μάλλον με ανακούφιση, από τη ζωή μας πριν από λίγες μέρες, ανέτρεψε παραδοσιακές αντιλήψεις για την κοινωνία μας. Τούτο δεν μπορούσε παρά να αφήσει και το ισχυρό αποτύπωμά του στα επιμέρους ζητήματα της Μεσσηνίας, με την παρακαταθήκη για τη νέα χρονιά να μοιάζει άκρως απαιτητική:

12. Νοσοκομεία Καλαμάτας και Κυπαρισσίας.

Ήταν η χρονιά που υγεία επανήλθε ως πρώτη προτεραιότητα εξ αιτίας της πανδημίας. Εν μέσω των οδυνηρών συνεπειών της υποχρηματοδότησης και του brain drain που μας «κληροδότησε» η οικονομική κρίση, η ανάγκη ουσιαστικής στήριξης του ΕΣΥ με έμπειρο προσωπικό είναι πλέον ζωτική. Το 2020 σηματοδότησε την ολοκλήρωση της θητείας της διοίκησης Μπέζου στο νοσηλευτικό ίδρυμα της Καλαμάτας, με τον απολογισμό αναμφίβολα θετικό και τον πήχη για νέα διοίκηση του Νοσοκομείου να έχει τεθεί πολύ ψηλά. Οι προκλήσεις παραμένουν σοβαρές και θα απαιτήσουν γενναίες και γρήγορες αποφάσεις ώστε να θωρακιστούν οι νοσηλευτικές μονάδες της Μεσσηνίας.

13. Η ανάδειξη της Μεσσηνίας σε ενεργειακό κόμβο

Το 2020 η συζήτηση για την επικείμενη απολιγνιτοποίηση και την επόμενη μέρα της Μεγαλόπολης επισκίασαν κάθε άλλη εξέλιξη στον ενεργειακό τομέα της περιοχής μας. Περαιτέρω, η Περιφέρεια επιδιώκει την υλοποίηση εκ μέρους της ΔΕΔΑ της μελλοντικής και πάντως αβέβαιης επέκτασης των δικτύων διανομής του φυσικού αερίου και στη Μεσσηνία, ενώ οι Δήμοι έχουν τεθεί στο περιθώριο. Είναι όμως η συγκρότηση ενός ολοκληρωμένου περιφερειακού ενεργειακού σχεδιασμού με έμφαση στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την ηλεκτροκίνηση που θα έπρεπε να αποτελεί προτεραιότητα από κοινού με την αξιοποίηση πόρων από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάκαμψης. Η μη αξιοποίηση των κρίσιμων ευκαιριών που παρουσιάζονται θα έχει ολέθρια αποτελέσματα για τις τοπικές κοινωνίες.

14. Αντιπλημμυρική θωράκιση της περιφέρειας Καλαμάτας

Έργο που εξαγγέλθηκε ήδη επανειλημμένα μετά τις φονικές πλημμύρες του φθινοπώρου του 2016. Το 2020 αναγγέλθηκε επίσημα η πρόθεση ανάθεσης των έργων ύψους 80 εκατομμυρίων Ευρώ στην κοινοπραξία «Μορέας» με επέκταση της υφιστάμενης σύμβασης παραχώρησης. Το ζήτημα της ολοκλήρωσης των μελετών απαιτεί όμως ιδιαίτερη προσοχή και χρήζει ουσιαστικής εμπλοκής του Δήμου Καλαμάτας ώστε να ληφθούν υπόψη οι ιδιαιτερότητες της περιοχής. Ελπίδα όλων το 2021 να φέρει ένα δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα υλοποίησης των έργων, αν όχι και την εκκίνησή τους.

15. Κεντρική διαχείριση απορριμμάτων.

Παρά το χαμένο χρόνο και τις εύλογες ανησυχίες για ανετοιμότητα και επικείμενη αύξηση των δημοτικών τελών καθαριότητας, το 2021 θα είναι η χρονιά που, επιτέλους, θα ξεκινήσει τουλάχιστον η προσωρινή διαχείριση από την ανάδοχο εταιρία και θα σταματήσει σταδιακά η απαράδεκτη κατάσταση με τις χωματερές σε όλη την Πελοπόννησο.

16. Επέκταση της Costa Navarino.

Η εμβληματική επένδυση της οικογένειας Κωνσταντακόπουλου έχει ήδη προχωρήσει σημαντικά, με νέες μονάδες στην περιοχή της Πύλου να ενισχύουν το μεσσηνιακό τουριστικό brandname το 2021, παρ’ ότι απαιτούνται σίγουρα πρόσθετες προσπάθειες για την τουριστική ανάπτυξη του τόπου μας.

17. Αρχαία Θουρία

Ούτε το 2020 σηματοδότησε την έναρξη της επισκεψιμότητας του σημαντικότερου αρχαιολογικού χώρου της ανατολικής Μεσσηνίας, παρά την εντυπωσιακή προσπάθεια της ομάδας της Ξένης Αραπογιάννη. Η στήριξη του Δήμου Καλαμάτας και της Περιφέρειας παραμένει αλλά είναι σίγουρα ανεπαρκής, δεδομένης της αναπτυξιακής σημασίας του αρχαιολογικού χώρου για την ευρύτερη περιοχή.

18. Ανάπλαση των εκβολών του ποταμού Παμίσου και ανάδειξη του παραλιακού μετώπου Καλαμάτας-Μεσσήνης.

Δυστυχώς δεν σημειώθηκε ουσιαστική πρόοδος για την υλοποίηση του έργου το 2020. Οι δημοτικές αρχές Καλαμάτας και Μεσσήνης έχουν μεν επιδείξει ενδιαφέρον για τη διασύνδεση των όμορων περιοχών με νέα γέφυρα, υπόθεση που φαίνεται να προχωρεί έστω και αργά, αλλά συνεκτικό σχέδιο για την αξιοποίηση της περιοχής δεν φαίνεται να υπάρχει επί
του παρόντος.

19. Αναγέννηση του αγροτικού τομέα

Με τη συζήτηση να περιορίζεται δυστυχώς μόνο στην υγειονομική ασφάλεια των αλλοδαπών εργατικών χεριών για την ελαιοσυγκομιδή, η άμεση ανάγκη υλοποίησης μιας ολοκληρωμένης πολιτικής αναγέννησης του αγροτικού κόσμου στη Μεσσηνία παρέμεινε, δυστυχώς σε δεύτερο πλάνο και το 2020. Το ίδιο ισχύει και με την υπόθεση του «ΠΟΠ Ελιά Καλαμάτας», όπου απαιτούνται άμεσα διορθωτικές αποφάσεις και συντονισμένη κινητοποίηση των τοπικών φορέων ώστε να υπάρξει θετικό αποτέλεσμα. Δεδομένης της αδράνειας που επικρατεί, η αγροτική παραγωγή αδυνατεί να μετατραπεί από κοινού με τον ποιοτικό τουρισμό, την εκπαίδευση και την υψηλή τεχνολογία σε «ατμομηχανή» της τοπικής οικονομίας.

20. Δημογραφική Αναστροφή

Στη χώρα που η καταβολή αναδρομικών στους συνταξιούχους είναι, δυστυχώς, πρώτο θέμα συζήτησης, η ανάληψη ουσιαστικών πρωτοβουλιών για την αναστροφή της διαρκούς μείωσης του πληθυσμού και της ερήμωσης της υπαίθρου φαντάζει άπιαστο όνειρο και η χρονιά που πέρασε, δυστυχώς, δεν ήταν εξαίρεση. Τα αποτελέσματα της διαρκούς αβελτηρίας των αρμοδίων τα βλέπουμε όμως διαρκώς μπροστά μας. Ως πότε θα αδρανούμε;

21. Το πολιτιστικό και ιστορικό μας αποτύπωμα

Με την πανδημία να κυριαρχεί, η πολιτιστική δραστηριότητα στη Μεσσηνία πέρασε σε δεύτερη μοίρα το 2020. Γι’ αυτό, το 2021 θα είναι μια μοναδική ευκαιρία να επανέλθει στο προσκήνιο. Με τα εγκαίνια έργων όπως το ανοικτό θέατρο Καλαμάτας, με ενίσχυση της Αρχαίας Μεσσήνης και του Κάστρου της Κορώνης αλλά και με όχημα τις εκδηλώσεις για τον εορτασμό της 200ης επετείου από την Επανάσταση του ’21, όπου η πατρίδα μας πρέπει να αναδείξει την καθοριστική της συνεισφορά να δώσει το στίγμα της με αφετηρία το παρελθόν και το βλέμμα στο μέλλον. Είναι όμως αμφίβολο αν η προετοιμασία που έχει γίνει από τους τοπικούς φορείς και η ποιότητα των εκδηλώσεων που προγραμματίζονται θα εξυπηρετήσουν το σκοπό αυτό.

Το 2021 έκανε ήδη μια παράξενη, σιωπηρή είσοδο στη ζωή μας εν μέσω πρωτοφανούς κρίσης και αβεβαιότητας. Ευχή όλων να ξεμπλέξουμε κατ’ αρχάς το συντομότερο από το βραχνά του κορωνοϊού. Τούτο όμως δεν μπορεί να αποτελεί πλέον δικαιολογία για τις διαρκείς αστοχίες και παραλείψεις των αρμοδίων εκπροσώπων μας που ναρκοθετούν το μέλλον της Μεσσηνίας. Στην επέτειο των 200 ετών από την ανεξαρτησία της πατρίδας μας, απαιτείται γνώση, εμπειρία, τόλμη, αποφασιστικότητα και αξιοκρατία για να πάμε μπροστά. Και μόνο εμπνεόμενοι από την ηρωική θυσία των προγόνων μας και τις διαχρονικές αξίες του ελληνισμού μπορούμε να τα καταφέρουμε.

Continue Reading

Επέτειος στην ανάρρωση ή στην εντατική; 21 στρατηγικές προτεραιότητες για τη Μεσσηνία το 2021

(Μέρος Α’-οι στρατηγικές υποδομές)

(Πρώτη δημοσίευση Εφημερίδα «Ελευθερία» , Δεκέμβριος 2020)

Το 2020 θα μείνει για πάντα χαραγμένο στη μνήμη μας ως μια χρονιά πρωτόγνωρων για τα μεταπολεμικά χρονικά προκλήσεων. Ο COVID-19 δοκίμασε και δοκιμάζει σοβαρά τα υγειονομικά μας συστήματα, την οικονομία μας αλλά τις ψυχολογικές αντοχές μας. Για τη Μεσσηνία ήταν πάντως μια χρονιά με ανάμεικτα συναισθήματα και αποτελέσματα. Έτσι, το 2021, στην επέτειο των 200 ετών από την Ελληνική Επανάσταση, η πατρίδα μας διατηρεί, ευτυχώς, το δικαίωμα να ελπίζει. Για πόσο ακόμα όμως χωρίς συνολικό σχέδιο και πραγματοποιήσιμο όραμα; Ας δούμε την πρόοδο στα επιμέρους έργα:

1. Δρόμος Καλαμάτα – Ριζόμυλος-Πύλος-Μεθώνη

Το έργο-σύμβολο της ανάπτυξης της δυτικής Μεσσηνίας, αλλά και της πολιτικής μας κακοδαιμονίας, κυριάρχησε στην τοπική επικαιρότητα. Εν μέσω δημοσίων αντιπαραθέσεων ακόμα και μεταξύ βουλευτών της κυβερνητικής πλειοψηφίας για τη χάραξη που θα επιλεγεί, τα Δημοτικά Συμβούλια Καλαμάτας και Μεσσήνης στάθηκαν κατώτερα των περιστάσεων, το Περιφερειακό συμβούλιο έκανε απλώς την ανάγκη φιλοτιμία, παραμερίζοντας τις προσωπικές αντιρρήσεις του Περιφερειάρχη για την επιλεγείσα χάραξη, ενώ η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Υποδομών παρακολουθεί τα τεκταινόμενα διστακτική και άτολμη. Αποτέλεσμα: η διαδικασία προχωρεί μεν αλλά με αργά βήματα, ναρκοθετώντας την ανάπτυξη της περιοχής μας. Έτσι, σοβαρές εξελίξεις αναμένονται μάλλον από το 2022. Απαιτείται λοιπόν υπεύθυνη συστράτευση και συλλογικότητα έστω και την ύστατη ώρα.

2. Οδικός άξονας Καλό Νερό – Τσακώνα

Μια ακόμα χαμένη χρονιά για το νότιο τμήμα της Ιόνιας και της Αδριατικής Οδού, χωρίς να διαφαίνονται άμεσες εξελίξεις, παρά το γεγονός ότι η ιδέα υλοποίησης του έργου από το «Μορέα» με επέκταση της υφιστάμενης σύμβασης παραχώρησης κερδίζει, ευτυχώς, έδαφος. Κι εδώ η κινητοποίηση των αρμοδίων είναι δυστυχώς αναιμική και αμιγώς επικοινωνιακή, με τα γνωστά αποτελέσματα.

3. Δρόμος Τζάνε – Καλαμάκι

Η νέα περιφερειακή αρχή έχασε το στοίχημα της ολοκλήρωσης του αναγκαίου αυτού έργου για την ανατολική Πυλία, καθώς επιτεύχθηκε μόνο η παράδοση μικρών και ασύνδετων τμημάτων. Ευχή όλων να τηρηθεί πλέον το αναθεωρημένο χρονοδιάγραμμα παράδοσης για το τέλος του 2021.

4. Δρόμος Καλαμάτα – Αρεόπολη

Στα καλά νέα της χρονιάς ανήκει η ένταξη του μελετητικά πιο ώριμου τμήματος της παράκαμψης Κάμπου-Σταυροπηγίου στο ΕΣΠΑ, που γεννά ελπίδες για δημοπράτηση και εκκίνηση των εργασιών εντός του 2021.

5. Δρόμος Φιλιατρά-Γαργαλιάνοι

Σημαντική πρόοδος σημειώθηκε και για το τμήμα Φιλιατρά-Γαργαλιάνοι, το οποίο δημοπρατήθηκε, ενώ προηγουμένως προχώρησαν και οι διαδικασίες των απαλλοτριώσεων.

6. Οδική πρόσβαση προς την Αρχαία Μεσσήνη

Θετική εξέλιξη σημειώθηκε στο έργο αυτό, καθώς μετά την ένταξή του στο ΕΣΠΑ και την κήρυξη των απαλλοτριώσεων, ακολούθησε η δημοπράτηση από την Περιφέρεια του ευκολότερου τμήματος Μεσσήνη-Λάμπαινα. Υπάρχει όμως ακόμα μακρύς δρόμος μέχρι να τερματιστεί η προβληματική πρόσβαση στον εμβληματικό αυτό πολιτιστικό χώρο.

7. Έργο «Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης» στην Καλαμάτα

Η περασμένη χρονιά σηματοδότησε την ολοκλήρωση των διαγωνιστικών διαδικασιών και την υπογραφή των συμβάσεων εκ μέρους του Δήμου Καλαμάτας για τις επιμέρους αναπλάσεις στην παραλία και το ιστορικό κέντρο της πόλης. Έτσι, τα έργα αναμένεται να ξεκινήσουν, επιτέλους, μέσα στο 2021.

8. Αρδευτικά δίκτυα Φιλιατρινού φράγματος

Οι σοβαρές καθυστερήσεις και η αβελτηρία του αρμοδίου Υπουργείου συνεχίζονται για το έργο, με το οποίο θα απογειωθεί η παραγωγικότητα στον κάμπο της Τριφυλίας. Η τελευταία ενημέρωση κάνει λόγο για δημοπράτησή του το πρώτο τρίμηνο του 2021.

9. Αναβάθμιση του λιμανιού της Καλαμάτας

Καμία ουσιαστική εξέλιξη δεν σημειώθηκε στο συγκεκριμένο έργο, ενώ το master plan του λιμανιού φαίνεται να προχωρεί αργά και η συζήτηση να επικεντρώνεται, δυστυχώς, στη δόμηση τμήματος της χερσαίας ζώνης του λιμανιού. Δεδομένων των περιορισμένων πόρων, η ανεύρεση στρατηγικού επενδυτή είναι μονόδρομος για την αναγκαία επιτάχυνση της αξιοποίησης του καθοριστικού αυτού αναπτυξιακού πυλώνα για την πόλη της Καλαμάτας.

10. Αναβάθμιση του Αεροδρομίου της Καλαμάτας

Παρ’ ότι πρωθυπουργός δεσμεύτηκε πριν από ένα χρόνο από την Καλαμάτα για άμεση προώθηση της ιδιωτικοποίησής του, η πανδημία και η παρεπόμενη κρίση στον κλάδο των αερομεταφορών «πάγωσαν» τις σχετικές διαδικασίες. Μόνη θετική εξέλιξη η τοιχοκόλληση της αίτησης για την απαλλοτρίωση των 50 στρεμμάτων προς επέκταση της εγκατάστασης τον περασμένο Οκτώβριο με τη συζήτηση να έχει προσδιοριστεί για τον τρέχοντα μήνα. Την ίδια στιγμή, η σύγχυση για το αν προκρίνεται η αξιοποίηση του αεροδρομίου ή η υλοποίηση της πρότασης για Διεθνές Κέντρο εκπαίδευσης πιλότων πολεμικών αεροσκαφών συνεχίζεται. Οι τοπικοί εκπρόσωποι πρέπει να πάρουν άμεσα καθαρή θέση και να αγωνιστούν για την επιτάχυνση της αξιοποίησης.

11. Επαναλειτουργία σιδηρόδρομου

Στον τομέα αυτό, η Περιφέρεια επέδειξε επιτέλους κάποια κινητικότητα, δίνοντας προτεραιότητα στην επαναλειτουργία της γραμμής Κορίνθου-Ναυπλίου και σε δεύτερη φάση ως την Τρίπολη. Απαιτείται όμως μια συνολική πολιτική βιώσιμων μεταφορών σε περιφερειακό επίπεδο και η εξέταση λύσεων ΣΔΙΤ με ενεργοποίηση κοινοτικών πόρων και προτεραιότητα σε προαστιακές γραμμές και τουριστικές διαδρομές για την επαναλειτουργία του απαξιωμένου σιδηροδρομικού δικτύου της Πελοποννήσου, που εξακολουθεί, δυστυχώς, να ρημάζει έρμαιο στις ορέξεις των επιτήδειων.
Η χρονιά της πανδημίας, που μας αφήνει σε λίγες μέρες, απέδειξε πως τίποτα δεν θεωρείται δεδομένο στη ζωή και στην κοινωνία μας. Μόνο με διαρκή εγρήγορση, θεσμική συστράτευση, ενεργοποίηση των άξιων και ικανών προσώπων χωρίς κομματικές εξαρτήσεις και εκπόνηση μακρόπνοου, συνεκτικού σχεδίου μπορούμε να ελπίζουμε σε ένα καλύτερο αύριο. Ας κάνουμε λοιπόν το 2021 τουλάχιστον αυτήν την «Επανάσταση», τιμώντας την παρακαταθήκη των προγόνων μας.

Continue Reading

Το τέλος του «Κράτους-Πολύφημου»: η ανάγκη υιοθέτησης μιας συνεκτικής πολιτικής δημόσιας ασφάλειας στη Μεσσηνία

(Πρώτη Δημοσίευση-Εφημερίδα «Ελευθερία» Νοέμβριος 2020)

Τις περασμένες εβδομάδες, η κοινωνία της Μεσσηνίας συγκλονίστηκε από το τραγικό γεγονός στην Πιπερίτσα αλλά κυρίως από τα επακόλουθά του τα οποία έλαβαν πανελλήνια διάσταση και προβολή. Παρ’ ότι η ενεργοποίηση των μηχανισμών του οργανωμένου κράτους για τη σύλληψη και δίωξη του δράστη υπήρξε άμεση και αποτελεσματική, η πολιτεία απέτυχε να αντιμετωπίσει ταυτόχρονα τη δράση οργανωμένων ομάδων που με επίκληση του γεγονότος αυτού διέπραξαν πληθώρα εγκληματικών πράξεων, από παρακώλυση συγκοινωνιών μέχρι επικίνδυνες σωματικές βλάβες και φθορές ξένης ιδιοκτησίας, περιφρονώντας τη νομιμότητα και προκαλώντας σοβαρό κλονισμό στο ήδη αδύναμο αίσθημα ασφαλείας του απλού πολίτη στην περιοχή μας.
Την ίδια στιγμή, οι υπεύθυνοι εκπρόσωποι τόσο σε κεντρικό όσο και σε αυτοδιοικητικό επίπεδο, περιορίστηκαν, στη μεγάλη τους πλειοψηφία, σε δηλώσεις κατευνασμού και σε γενικόλογες διαπιστώσεις και παραινέσεις, επιδεικνύοντας μάλλον την απροθυμία τους για ουσιαστική επίλυση του προβλήματος της παραβατικότητας που έχει καταστήσει πλέον σχεδόν αφόρητη τη διαβίωση όχι μόνο σε πολλά χωρία του κάμπου της Μεσσηνίας αλλά ακόμα και σε γειτονιές μια ανάσα από το κέντρο της Καλαμάτας.
Είναι προφανές το ζήτημα της απόκλισης πολλών μελών μιας κοινωνικής ομάδας απαιτεί συνολική αντιμετώπιση και συνδυαστικά μέτρα, με έμφαση στην πρόληψη. Ταυτόχρονα όμως, είναι υποχρέωση του κράτους και της αυτοδιοίκησης να εξασφαλίσουν επιτέλους την ακεραιότητα και την περιουσία των πολιτών σε όλη την επικράτεια, αντιστρέφοντας την τάση ερημοποίησης της μεσσηνιακής υπαίθρου. Ας ξεκινήσουμε τουλάχιστον από τα βασικά.

Μια ολοκληρωμένη στρατηγική ασφάλειας με θεσμικό και κοινωνικό υπόβαθρο

Ο γράφων έχει ήδη από ετών προτείνει δημόσια τη μετεξέλιξη και πλήρη ενεργοποίηση υφιστάμενων θεσμικών εργαλείων αλλά και την υλοποίηση νέων, τολμηρών πρωτοβουλιών εκ μέρους του κράτους και της αυτοδιοίκησης στην κατεύθυνση αυτή. Ειδικότερα, τα προτεινόμενα μέτρα συνίστανται:
– στη μετατροπή του υφιστάμενου σε κάθε Δήμο Συμβουλίου Πρόληψης Παραβατικότητας σε πραγματικό Δημοτικό Συμβούλιο Ασφαλείας με τη συμμετοχή, στο υψηλότερο επίπεδο, εκπροσώπων της εισαγγελικής αρχής (πλην της δημοτικής και της αστυνομικής) αλλά και των συναφών επιστημονικών και κοινωνικών φορέων. Εντός του Συμβουλίου θα λειτουργεί συντονιστική επιτροπή με μέλη το Δήμαρχο, τον Αστυνομικό Διευθυντή και τον Εισαγγελέα Πρωτοδικών, που θα εποπτεύουν σε εβδομαδιαία βάση την εφαρμογή των αποφάσεών του. Στην περίπτωση των Δήμων Καλαμάτας και Μεσσήνης, χρήσιμη και σκόπιμη θα ήταν η λειτουργία Διαδημοτικού Συμβούλιου Ασφαλείας με συμμετοχή και των δύο Δημάρχων, δεδομένων των κοινών προκλήσεων στον τομέα της εγκληματικότητας, ώστε να επιτυγχάνεται καλύτερος συντονισμός. Στο πλαίσιο του Συμβουλίου αυτού πρέπει να ενταχθεί και να λειτουργήσει άμεσα και το εξαγγελθέν Συντονιστικό Κέντρο μεταξύ Δημοτικής και Ελληνικής Αστυνομίας στην Καλαμάτα, που δυστυχώς δεν έχει ακόμα ενεργοποιηθεί. Σημαντική είναι εν προκειμένω και η στελέχωση του Συμβουλίου με το κατάλληλο επιχειρησιακό και επιστημονικό προσωπικό.
– στη διαμόρφωση, κατόπιν ευρύτατης διαβούλευσης στο πλαίσιο του Συμβουλίου Ασφαλείας, ενός ολοκληρωμένου Σχεδίου Πρόληψης και Αντιμετώπισης Παραβατικότητας με κατάλληλη επιστημονική τεκμηρίωση, συγκεκριμένους, μετρήσιμους στόχους (ετήσιους, τριμηνιαίους και μηνιαίους) υπό διαρκή αξιολόγηση και έμφαση σε δράσεις πρόληψης.
– στην προμήθεια και λειτουργία ενός ολοκληρωμένου συστήματος ηλεκτρονικής επιτήρησης και έγκαιρης προειδοποίησης σε πολλά καίρια σημεία όπου εντοπίζεται οξυμένη παραβατικότητα.
– στον ορισμό, με απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας, ενός υπεύθυνου Συντονιστή σε κάθε γειτονιά και χωριό, που θα εποπτεύει σε διαρκή βάση την εφαρμογή των δράσεων αντεγκληματικής πολιτικής.
– στην υιοθέτηση έξυπνων μορφών αστυνόμευσης και πρόληψης παραβατικότητας, με αξιοποίηση της σύγχρονης τεχνολογίας αλλά και ενίσχυση της ΟΠΚΕ και της ομάδας ΔΙΑΣ. Η πρόσφατη εξαγγελία για προσωρινή ενίσχυση της ΟΠΚΕ με 30 άτομα, είναι μεν θετική αλλά μοιάζει περισσότερο επικοινωνιακή και αποσπασματική.
– στην εξέταση του ενδεχομένου της κατά περίπτωση σύστασης στα χωριά και τις γειτονιές Ομάδων Πολιτών για την Πρόληψη της Εγκληματικότητας, με κατάλληλη εκπαίδευση και πάντοτε υπό τις οδηγίες της Ελληνικής Αστυνομίας και του τοπικού Συντονιστή, οι οποίες θα τη βοηθούν, με κάθε πρόσφορο τρόπο, στο έργο της.
– σε εκπαιδευτικές και ενημερωτικές δράσεις με προτεραιότητα στις γνωστές προβληματικές περιοχές και κοινωνικές ομάδες, σε συνεργασία με φορείς της κοινωνίας των πολιτών.

Κράτος με ανοιχτά μάτια ή με ευαισθησίες à la carte;

Στη δύσκολη εποχή που όλοι μας βιώνουμε, το αίσθημα ασφάλειας παίζει καθοριστικό ρόλο για τη διατήρηση της ευαίσθητης κοινωνικής μας ισορροπίας. Το κράτος δικαίου δεν μπορεί να λειτουργεί πλέον ως μονόφθαλμος Κύκλωπας που από τη μια κουνάει επιδεικτικά το δάχτυλο σε ατομικούς παραβάτες «της μάσκας» και από την άλλη ανέχεται είτε αυτόκλητους «εκδικητές» με οποιοδήποτε πρόσχημα είτε μαζικές συγκεντρώσεις εκατοντάδων ή χιλιάδων ανθρώπων που παρανομούν και συνιστούν υγειονομική βόμβα. Εργαλεία πρόληψης και καταστολής υπάρχουν και είναι πανίσχυρα, αν υπάρχει όμως βούληση. Και αυτό έχει επανειλημμένα αποδειχθεί. Ήρθε λοιπόν η στιγμή της αλήθειας για όλους τους εκλεγμένους και υπεύθυνους εκπροσώπους της τοπικής μας κοινωνίας: η στιγμή που θα αποδείξουν αν έχουν το αίσθημα ευθύνης και κυρίως το σθένος να περάσουν- ενωμένοι θεσμικά και όχι αυτενεργώντας αντιπαραγωγικά- από τις διαπιστώσεις στις αποφάσεις και από τη θεωρία στην πράξη. Ας ελπίσουμε, για το καλό όλων μας, ότι κάποιοι τα διαθέτουν.

Continue Reading