Από τη Σταύρωση στην Ανάσταση: η έξοδος του Μεσολογγίου ως φωτεινό παράδειγμα για ένα διαφορετικό μέλλον της Ελλάδας

(Πρώτη Δημοσίευση:Εφημερίδα «Ελευθερία», Απρίλιος 2022)

Tις μέρες αυτές, που οι χριστιανοί γιορτάζουμε τα Πάθη, τη θυσία και την Ανάσταση του Ιησού Χριστού, έρχεται στο νου μου μια κορυφαία στιγμή της νεότερης ελληνικής ιστορίας: αυτή της εξόδου του Μεσολογγίου τα ξημερώματα της Κυριακής των Βαΐων του 1826. Τότε που, πολιορκημένοι επί μήνες από τα υπέρτερα οθωμανικά στρατεύματα, εξουθενωμένοι από τις κακουχίες και χωρίς άλλη διέξοδο, οι υπερασπιστές της πόλης βγήκαν από τα τείχη σε μια πράξη αυτοθυσίας. 
Το Μεσολόγγι είχε εξαρχής διαδραματίσει κομβικό ρόλο στον αγώνα της ελληνικής ανεξαρτησίας. Αποτέλεσε την έμπνευση του Διονυσίου Σολωμού για την συγγραφή του ΄΄Ύμνου εις την Ελευθερίαν ΄΄,προσέλκυσε σπουδαίους φιλέλληνες όπως ο Λόρδος Byron, κινδύνευσε πολλές φορές να πέσει στα χέρια των Τούρκων αλλά πάντοτε αντιστάθηκε, αποτελώντας το προπύργιο του αγώνα στη δυτική Στερεά Ελλάδα. Όμως, τα πράγματα σταδιακά δυσκόλεψαν για την αιτωλική πόλη, καθώς με την άφιξη του ισχυρού στρατού του Ιμπραήμ και την ενεργοποίηση του ικανού στρατηγού Κιουταχή, το 1826 η Υψηλή Πύλη ήθελε να πάρει τη ρεβάνς από τους ΄΄γκιαούρηδες΄΄: το μικρό Μεσολόγγι έπρεπε να πέσει και με αυτό θα έσβηνε άδοξα και η ελληνική Επανάσταση. 
Ήταν τότε η στιγμή της αλήθειας για τους ΄΄Ελεύθερους Πολιορκημένους΄΄ της πόλης. Επί μέρες, εβδομάδες και μήνες αντιστάθηκαν σκληρά σε αλλεπάλληλες εφόδους, πολέμησαν με αυταπάρνηση, αντιμετώπισαν με πρωτοφανή γενναιότητα τις διαρκώς επιδεινούμενες στερήσεις σε τρόφιμα και είδη πρώτης ανάγκης. Όλη η πολιτισμένη Ευρώπη παρακολουθούσε καθημερινά συγκινημένη τον αγώνα τους. Μπορούσαν λοιπόν να παραδοθούν και να ΄΄γλιτώσουν΄΄, ίσως, το θάνατο. Έπρεπε τώρα να πάρουν την κρισιμότερη απόφαση της ζωής τους. Και αυτοί διάλεξαν το δρόμο της θυσίας. Έτσι τα ξημερώματα της 11ης Απριλίου του 1826, βγήκαν από την κεντρική πύλη, ευελπιστώντας ότι θα ξεγελάσουν τον κουρασμένο στρατό του Κιουταχή. Το σχέδιό τους όμως είχε προδοθεί. Ακολούθησε σφαγή και όλεθρος. Το ένδοξο ΄΄αλωνάκι΄΄είχε πέσει. 

Όμως, η ηρωική έξοδος μετέτρεψε τη στρατιωτική αποτυχία σε θρίαμβο πατριωτικής αρετής και αναζωπύρωσε το φιλελληνικό κίνημα. Έτσι, μια πράξη αυτοθυσίας ήταν η θρυαλλίδα που οδήγησε στην τελική απόφαση των ευρωπαϊκών αυλών να επιβάλλουν την ελευθερία της Ελλάδας στον πανίσχυρο Σουλτάνο και οι πολιορκημένοι έγιναν οικουμενικό παράδειγμα αξιοθαύμαστης γενναιότητας και υπεράνθρωπης μαχητικότητας. 
Εκ των υστέρων, για πολλούς ΄΄αντικειμενικούς παρατηρητές΄΄ της ιστορίας, ίσως η έξοδος του Μεσολογγίου να ήταν μια μάταιη θυσία. Κι αυτό μπορεί να αισθάνθηκαν όσοι επέζησαν από το οθωμανικό γιαταγάνι, βλέποντας στη συνέχεια να παραμερίζεται από την επικρατούσα ιστορική αφήγηση η ένδοξη αυτή στιγμή. Και το ίδιο ίσως να αισθάνθηκε και ο Χριστός, όταν μπροστά στον Πόντιο Πιλάτο και με την απειλή καταδίκης του σε θάνατο πάνω στο σταυρό, ο ιουδαϊκός όχλος κραύγαζε υπέρ της απελευθέρωσης του κακούργου Βαραβά, προτιμώντας τον από τον ίδιο. Ο ίδιος όχλος που πριν από λίγες μέρες τον υποδεχόταν στα Ιεροσόλυμα ως Μεσσία, τώρα του γυρνούσε επιδεικτικά την πλάτη. Είχε μείνει μόνος να υποφέρει τα Πάθη του. Επέλεξε όμως αταλάντευτα το δρόμο της θυσίας δίνοντας ένα ανεπανάληπτο παράδειγμα στην οικουμένη. Το ίδιο έπραξαν και οι ηρωικοί του Μεσολογγίου που πότισαν με το αίμα τους το ΄΄δέντρο΄΄της ανεξαρτησίας της Ελλάδας. 
Στη σημερινή Ελλάδα, όλα αυτά μάλλον φαντάζουν ξένα και κάπως φαιδρά. Για τη μεγάλη πλειοψηφία των πολιτικών και των δημοσίων λειτουργών, η έννοια της θυσίας για το κοινό καλό αποτελεί άγνωστη λέξη. Οι περισσότεροι ασχολούνται με τα κοινά επιδιώκοντας τον πλουτισμό ή στην καλύτερη περίπτωση την αυτοπροβολή ως ικανοποίηση της ματαιοδοξίας τους. Η πολιτική έχει μετατραπεί σε επάγγελμα και μάλιστα εξαιρετικά προσοδοφόρο, ενώ η συναλλαγή με τα οικονομικά συμφέροντα και τα κατώτερα ένστικτα του εκλογικού σώματος επικρατούν. 
Τα αποτελέσματα είναι δυστυχώς γνωστά: η χώρα μας φτωχοποιείται διαρκώς οικονομικά, αιμορραγεί δημογραφικά, εκπίπτει ηθικά. Βιώνουμε οι περισσότεροι, αλλά κυρίως η νέα γενιά, δώδεκα χρόνια συλλογικών παθών χωρίς να φαίνεται το τέλος. Τούτη λοιπόν την κρίσιμη στιγμή έχουμε όλοι μας ανάγκη από την επιστροφή της θυσίας. Χρειαζόμαστε την επικράτηση όσων είναι διατεθειμένοι να θυσιάσουν την προσωπική τους ΄΄καλοπέραση΄΄για να υπηρετήσουν την πατρίδα χωρίς ιδιοτέλεια και υστεροβουλία σε όλες τις πτυχές του δημοσίου βίου. Όσων σε πείσμα των καιρών θέλουν να τα δώσουν όλα, ακόμα και αν η θυσία τους μοιάζει πρόσκαιρα μάταιη. Και αν θέλουμε να αναστηθούμε ως χώρα και ως κοινωνία, είναι χρέος μας να τους αναδείξουμε ανεξαρτήτως κομμάτων, δογμάτων και αξιωμάτων. Ας απορρίψουμε λοιπόν κάθε υφιστάμενο ή επίδοξο ΄΄Βαραβά΄΄, επιλέγοντας ξανά το μονοπάτι της θυσίας που θα μας οδηγήσει με σιγουριά σε ένα καλύτερο μέλλον με ελπίδα και αισιοδοξία. Το ένδοξο Μεσολόγγι μας δείχνει το δρόμο.

Continue Reading

Από το Λάιμπαχ στη Μαριούπολη: το δίκαιο του ισχυρού και η θυσία των λαών από την Επανάσταση του 1821 έως τις μέρες μας

 Πρώτη δημοσίευση Εφημερίδα «Ελευθερία», Μάρτιος 2022

«…δίκαια μὲν ἐν τῷ ἀνθρωπείῳ λόγῳ ἀπὸ τῆς ἴσης ἀνάγκης κρίνεται, δυνατὰ δὲ οἱ προύχοντες πράσσουσι καὶ οἱ ἀσθενεῖς ξυγχωροῦσιν.»

                                                                                                                                            Θουκυδίδης, Ἱστορίαι (5.89.1)

Το Μάρτιο του 1821 στην πόλη Λάιμπαχ (τη σημερινή Λουμπλιάνα)  της τότε Αυστρίας, μια είδηση έρχεται να συνταράξει τους υψηλούς προσκεκλημένους στο Συνέδριο της Ιεράς Συμμαχίας: ο Αλέξανδρος Υψηλάντης, υπασπιστής του συνιδρυτή της Συμμαχίας Τσάρου Αλεξάνδρου Α’, εισέβαλε από τη ρωσοκρατούμενη Ουκρανία στη Μολδοβλαχία και κήρυξε επανάσταση κατά της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Το Συνέδριο του Λάιμπαχ: απεταξάμην την Ελλάδα;  

Η ρωσική αντιπροσωπεία είχε φτάσει στην πόλη από τον Ιανουάριο και ο Τσάρος συνοδευόταν από τον Υπουργό του επί των Εξωτερικών, τον ελληνικής καταγωγής Κόμη Ιωάννη Καποδίστρια. Όμως, η έκτακτη είδηση της επανάστασης των ραγιάδων κατά του Σουλτάνου θα ανησυχήσει έντονα τις αντιπροσωπείες των Μεγάλων Δυνάμεων στο Συνέδριο, καθώς θεωρούσαν ότι οι επαναστάσεις που ήδη εκδηλώνονταν σε όλη την Ευρώπη ήταν αλληλένδετες. Πιο πολύ βεβαίως ανησυχούσε ο πανίσχυρος Αυστριακός Καγκελάριος Κλέμενς Μέττερνιχ, πολιτικός αντίπαλος του Καποδίστρια και κυρίαρχη φιγούρα στην υπερσυντηρητική Ευρώπη που διαμορφώθηκε από το 1814, μετά την ήττα της Γαλλίας και του Μεγάλου Ναπολέοντα. Ήταν άραγε ο Τσάρος υποκινητής της Ελληνικής Επανάστασης; Θα διασάλευε η Ρωσία την καθεστηκυία τάξη των ισχυρών στην Ευρώπη για ένα «μάτσο αγράμματων κατσαπλιάδων που δεν υφίσταντο καν ως Έθνος και δεν μπορούσαν να συγκροτήσουν κράτος»;

Οι ανησυχίες του Μέττερνιχ δεν θα επαληθευτούν, καθώς αμέσως, ο  Ρώσος Αυτοκράτορας θα δηλώσει προς το Σουλτάνο Μαχμούτ ότι δεν έχει καμία σχέση με την επανάσταση αυτή.  Δίνει μάλιστα εντολή στον Καποδίστρια να αποδοκιμάσει έντονα τον «απερίσκεπτο» ομοεθνή του Υψηλάντη και να τον ενημερώσει ότι η Μεγάλη Ρωσία αποκηρύσσει τον ξεσηκωμό των Ελλήνων. Με αφορμή λοιπόν την Ελληνική Επανάσταση, ο Καποδίστριας θα χάσει στο Λάιμπαχ τη μάχη με τον άλλοτε πολιτικό του προστάτη, ενώ για τους Έλληνες, το σκοπίμως διαδεδομένο αφήγημα μιας  Μεγάλης Δύναμης, του ξανθού γένους που δήθεν βρισκόταν πίσω από τον επικείμενο ξεσηκωμό τους κατά των Τούρκων, θα αποδειχθεί όνειρο απατηλό.

Η επικράτηση της Ελληνικής Επανάστασης και η διάλυση της Ιεράς Συμμαχίας 

Όμως, στο Μοριά η κατάσταση βράζει και σύντομα η φλόγα της Επανάστασης «φουντώνει» σε όλο τον ελλαδικό χώρο, την Κρήτη και την Κύπρο. Έτσι, παρά τα σκαμπανεβάσματα και τα σκληρά σουλτανικά αντίποινα, ο ελληνικός αγώνας εδραιώθηκε γρήγορα στο πεδίο της μάχης, ενώ οι Έλληνες ψήφισαν φιλελεύθερο και δημοκρατικό Σύνταγμα και ανακήρυξαν το πρώτο ανεξάρτητο και ομοιογενές έθνος-κράτος στην ευρωπαϊκή ιστορία. Ακόμα και ο ανώτερος κλήρος και οι κοτζαμπάσηδες συντάχθηκαν στη μάχη, παρά τα προνόμια που τους έδινε η τυραννική σουλτανική διοίκηση.

Αντίθετα, η «κραταιά» Ιερά Συμμαχία διαλύθηκε τον επόμενο χρόνο.  Με την ανάδειξη του George Canning ως Υπουργού Εξωτερικών της Μεγάλης Βρετανίας και το κύμα φιλελληνισμού να φουντώνει σε όλη την πολιτισμένη Ευρώπη, ο διάδοχος του Αλεξάνδρου στο ρωσικό θρόνο Νικόλαος Α’ έβαλε ταφόπλακα στις παλιές συμμαχίες της Ρωσίας, συντάχθηκε με την αυτονομία των Ελλήνων και έστειλε το ρωσικό στόλο στο Ναυαρίνο το 1827, συμβάλλοντας στην καταστροφή και στην αποχώρηση του Ιμπραήμ από την Πελοπόννησο αλλά και στη μετέπειτα αναγνώριση μιας ανεξάρτητης Ελλάδας, με προσωρινό Κυβερνήτη τον άλλοτε αποπεμφθέντα Υπουργό Εξωτερικών της Ρωσίας Ιωάννη Καποδίστρια. Έτσι, λίγα χρόνια μετά  το παγερό Λάιμπαχ, οι διεθνείς συσχετισμοί άλλαξαν και οι θυσίες των επαναστατημένων Ελλήνων δικαιώθηκαν.

Ο κυνισμός των διεθνών σχέσεων και το δίδαγμα της Ελληνικής Επανάστασης 

Επιβεβαιώνοντας πλήρως όσους πιστεύουν στο απαράλλακτο της  ανθρώπινης φύσης ανά τους αιώνες, το 2022 μπήκε με μια σκληρή πολεμική αναμέτρηση στην καρδιά της Ευρώπης. Η ρωσική εισβολή στην αντικειμενικά πιο αδύναμη Ουκρανία, απόρροια των όσων συνέβησαν στη χώρα από το 2014, έχει ήδη προκαλέσει χιλιάδες θύματα εμπολέμων και αμάχων, καταστροφές σε ζωτικές υποδομές και εκατομμύρια προσφύγων. Το ψυχροπολεμικό κλίμα μεταξύ Δύσης και Ρωσίας αναζωπυρώθηκε σε πρωτοφανή επίπεδα και κάποιοι μιλούν ακόμα και για Γ’ Παγκόσμιο Πόλεμο.  Στη σκακιέρα των ισχυρών, οι τραγικές εικόνες των κατοίκων της πολιορκούμενης Μαριούπολης, κοιτίδας του ελληνισμού στην Ουκρανία, μοιάζουν αμελητέες μπροστά στα γεωπολιτικά συμφέροντα και στα δισεκατομμύρια των  όπλων και  των αγωγών φυσικού αερίου. Ο ΟΗΕ βρίσκεται εδώ και δεκαετίες σε πλήρη παράλυση και η Ευρωπαϊκή Ένωση περιορίζεται σε μη σοβαρές κυρώσεις, καθώς η καταστροφική δεκαπενταετία της Μέρκελ καταδίκασε την Ευρώπη και τη Γερμανία σε μεγαλύτερη ενεργειακή εξάρτηση από τη Ρωσία. ΗΠΑ και Ρωσία ενισχύουν τη γεωπολιτική τους  επιρροή, ενώ το αίμα αθώων ρέει ποτάμι και οι δυτικές κοινωνίες στενάζουν από τη συνεχώς  επιδεινούμενη ακρίβεια που τείνει να καταστεί ανεξέλεγκτη.

Κι όμως, μέσα σε αυτό το εφιαλτικό κλίμα, υπάρχει μια μικρή ελπίδα: η Ουκρανία και ο λαός της να αντέξουν. Γιατί υπερασπίζονται την πατρίδα τους. Όπως και οι επαναστατημένοι Έλληνες, που άντεξαν την πτώση του Μεσολογγίου και τις καταστροφές του Ιμπραήμ έως τη Ναυμαχία του Ναυαρίνου. Και ύστερα ήρθε η ελευθερία των αδυνάτων, κόντρα στους ισχυρούς, έστω και με βαρύ τίμημα. Όσο λοιπόν η αδύναμη Ουκρανία αντέχει, η ισχυρή Ρωσία θα πιεστεί και θα απομονωθεί. Και κανείς δεν μπορεί να επιβιώσει μόνος του στο σύγχρονο κόσμο. Στον πόλεμο όμως όλοι είμαστε μόνοι. Και αυτό πρέπει να το καταλάβουμε  πρωτίστως οι Έλληνες σήμερα, με ενεργή την τουρκική απειλή. Γι’ αυτό πρέπει να παλέψουμε και να αντέξουμε, όπως οι πρόγονοί μας. Ας διδαχθούμε λοιπόν από τον ένδοξο αγώνα του ’21, στέλνοντας ξανά φωτεινό μήνυμα σε ένα σκοτεινό κόσμο. Θέλει αρετή και τόλμη η Ελευθερία.

Continue Reading

Η Μεσσηνία το 2022: ευαίσθητη ισορροπία μεταξύ προοπτικών και περιθωριοποίησης;

(Μέρος Β’-οι συντελεστές οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης)

(Πρώτη δημοσίευση Εφημερίδα «Ελευθερία», Φεβρουάριος 2022)

Πέραν της αυτονόητης σημασίας των έργων υποδομής, η ανάπτυξη της Μεσσηνίας το 2022 θα εξαρτηθεί και από σειρά παραμέτρων στο περιβάλλον, το ανθρώπινο κεφάλαιο, την κοινωνία και τον πολιτισμό. Η προοπτική των επιμέρους τομέων για τη νέα χρονιά παρουσιάζεται μάλλον θολή και προβληματική, με λίγες εξαιρέσεις:

12. Δημογραφική αναστροφή ή καταστροφή;

Η πρόσφατη απογραφή του 2021 δεν προοιωνίζεται θετική για τη Μεσσηνία, με την τάση γήρανσης του τοπικού πληθυσμού, ειδικά στα χωριά, να έχει πλέον καταστεί επικίνδυνη. Με τους νέους επιστήμονες στο εξωτερικό ή στην Αθήνα, η Μεσσηνία μετατρέπεται σε τόπο διαβίωσης συνταξιούχων και ολιγοήμερων διακοπών. Αν δεν διαμορφωθεί άμεσα μια ολοκληρωμένη δημογραφική πολιτική με πρόσθετα κίνητρα από την αυτοδιοίκηση, παράλληλα με αναγκαίες πρωτοβουλίες σε εθνικό επίπεδο, ο τόπος μας δεν θα διαθέτει προσεχώς καμία αναπτυξιακή ζωτικότητα.

13. Κεντρική διαχείριση απορριμμάτων.

Παρ’ ότι κυβέρνηση και Περιφέρεια έχασαν το στοίχημα έναρξης του έργου και το 2021, το σύστημα προσωρινής διαχείρισης ξεκίνησε επιτέλους να λειτουργεί προ λίγων ημερών και μόνο για τα απορρίμματα Αργολίδας, Κορινθίας και μέρους της Αρκαδίας, ενώ Μεσσηνία και Λακωνία είναι ακόμα «στον αέρα». Ελπίζουμε τουλάχιστον να διαψευστούν οι εύλογες ανησυχίες για ανετοιμότητα και επικείμενη αύξηση των τελών καθαριότητας.

14. Ενεργειακή μετάβαση

Το τέλος του 2021 σηματοδότησε μια εξόχως αρνητική εξέλιξη για τα ενεργειακά της Πελοποννήσου, εξ αιτίας της διαφαινόμενης ακύρωσης του αγωγού Eastmed. Ταυτόχρονα, εν αναμονή της πολυδιαφημισμένης απολιγνιτοποίησης της Μεγαλόπολης, προχωρούν χωρίς πυξίδα οι διαδικασίες για την ενεργειακή μετάβαση, ενώ τίποτα δεν είναι εξασφαλισμένο ως προς την κατασκευή των δικτύων φυσικού αερίου, εξ αιτίας της παντελούς απουσίας περιφερειακής ενεργειακής στρατηγικής.

15. Νοσοκομεία Καλαμάτας και Κυπαρισσίας.

Η πανδημία εξακολουθεί να δοκιμάζει σκληρά τα νοσηλευτικά ιδρύματα της Μεσσηνίας με τις ελλείψεις σε ειδικευμένο προσωπικό να παραμένουν σοβαρές και μοιραίες για εκατοντάδες συμπολίτες μας που έχουν χάσει τη ζωή του από κορωνοϊό (και όχι μόνον) την περασμένη χρονιά. Μοναδική θετική εξέλιξη το 2021 η (δρομολογημένη στο παρελθόν) εκκίνηση των διαδικασιών για την κατασκευή του προσθέτου ορόφου, που θα αναβαθμίσει τις υποδομές του Νοσοκομείου Καλαμάτας.

16. Ένταξη της Καλαμάτας στις «100 έξυπνες και κλιματικά ουδέτερες πόλεις»

Το 2021 σηματοδότησε την υποψηφιότητα της Καλαμάτας σε μια ευρωπαϊκή δράση που στοχεύει στην υποστήριξη 100 πόλεων για την υλοποίηση της αειφόρου ανάπτυξης έως το 2030 και της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας έως το 2050. Πιθανή θετική έκβαση της υποψηφιότητας, που υποστηρίχθηκε από το σύνολο σχεδόν του Δημοτικού Συμβουλίου, μπορεί να προσδώσει προστιθέμενη αξία στην ποιότητα ζωής στην πόλη, μόνο εάν συνοδευτεί από έναν ολοκληρωμένο στρατηγικό σχεδιασμό εκ μέρους του Δήμου.

17. Αντιπλημμυρική θωράκιση της Καλαμάτας

Καμία ουσιαστική εξέλιξη δεν σημειώθηκε το 2021 στο έργο που εξαγγέλθηκε επανειλημμένα μετά τις φονικές πλημμύρες του φθινοπώρου του 2016. Οι υποσχέσεις μιλούν για εκκίνηση των εργασιών το 2022, ενώ πέπλο μυστηρίου καλύπτει τα ακριβή σχέδια ιδίως για το σκεπασμένο τμήμα του Νέδοντα. Απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή και κινητοποίηση του Δήμου και των λοιπών τοπικών εκπροσώπων ώστε να αποφευχθούν φαραωνικές παρεμβάσεις που θα αλλοιώσουν τη φυσιογνωμία και την αισθητική της πόλης.

18. Ανάπλαση των εκβολών του ποταμού Παμίσου και ανάδειξη του παραλιακού μετώπου 
Καλαμάτας-Μεσσήνης.

Το 2021 επέφερε μόνο την ανάθεση από την Περιφέρεια της μελέτης για τη δημιουργίας γέφυρας που θα ενώνει τις εκβολές του Παμίσου και τους Δήμους Καλαμάτας και Μεσσήνης. Αντίθετα, το σχέδιο ολοκληρωμένης ανάπλασης αυτής της στρατηγικής περιοχής για την ανάπτυξη του τόπου μας, όπως έχει αναλυτικά και από ετών προταθεί από το γράφοντα, απουσιάζει από το σχεδιασμό (;) των αρμοδίων αρχών.

19. Αξιοποίηση των στρατιωτικών μονάδων.


Το 2021 σηματοδότησε την κύρωση της συμφωνίας με την ισραηλινή Elbit για την δημιουργία του Διεθνούς Κέντρου Αεροπορικής Εκπαίδευσης στην 120 Π.Ε.Α. και αναμένονται τα επίσημα εγκαίνια. Αντίθετα, στο θέμα του στρατοπέδου της Καλαμάτας υπήρξε απόλυτη στασιμότητα. Απαιτείται επειγόντως συνεννόηση των αρμοδίων φορεών και ανάθεση σε ανεξάρτητο φορέα της εκπόνησης ενός master plan με εναλλακτικά σενάρια για την αξιοποίηση του χώρου, που μπορεί να δώσει σημαντική αναπτυξιακή ώθηση στην πόλη.

20. Επέκταση της Costa Navarino.
Η ουσιαστική προώθηση των έργων για την επόμενη φάση του project στην Πύλο αποτελεί «φωτεινή» εξαίρεση στην τοπική στασιμότητα, με την επένδυση να ενισχύει το μεσσηνιακό τουριστικό brandname από αυτό το καλοκαίρι. Ας ελπίσουμε ότι οι λοιποί φορείς της Μεσσηνίας θα αξιοποιήσουν την προστιθέμενη αξία της.

21. Αρχαιολογικοί χώροι 
Παρά τις άοκνες προσπάθειες των αρχαιολόγων, οι οποίες έχουν αποφέρει θαυμαστά αποτελέσματα, το 2021 δεν σηματοδότησε ούτε την έναρξης της επισκεψιμότητας της Αρχαίας Θουρίας ούτε τη βελτίωση της προσβασιμότητας στο αρχαιολογικό πάρκο της Μεσσήνης, ενώ σε εκκρεμότητα παραμένει και η δημιουργία νέου μουσείου στην περιοχή. Δήμοι και Περιφέρεια καλούνται επιτέλους να αναδείξουν τους χώρους αυτούς σε εργαλεία περιφερειακής ανάπτυξης.

22. Αναγέννηση του πρωτογενούς τομέα 
Η απαράδεκτη κατάσταση με το ελαιόλαδο και το 2021 καταδεικνύει την άμεση ανάγκη υλοποίησης μιας ολοκληρωμένης πολιτικής αναγέννησης της πρωτογενούς παραγωγής ώστε να μετατραπεί, από κοινού με τον ποιοτικό τουρισμό, την εκπαίδευση και την υψηλή τεχνολογία, σε «ατμομηχανή» της τοπικής οικονομίας.

Το 2022, που μπήκε με ακρίβεια και αβεβαιότητα για τη χώρα μας (όπως και στον υπόλοιπο κόσμο), θα είναι σίγουρα μια προεκλογική χρονιά. Παρά τις εύλογες αμφιβολίες για την υλοποίηση των εξαγγελιών, ευχή όλων είναι η Μεσσηνία, ο φτωχότερος νομός της Πελοποννήσου σύμφωνα με τα επίσημα προ Covid στοιχεία, να αποφύγει την διαφαινόμενη περιθωριοποίηση και να έλθει εγγύτερα στις προοπτικές ανάπτυξης που θα φέρουν για όλους ένα καλύτερο αύριο.

Continue Reading

Η Μεσσηνία το 2022: ευαίσθητη ισορροπία μεταξύ προοπτικών και περιθωριοποίησης;

(Μέρος Α’-οι στρατηγικές υποδομές)

(Πρώτη δημοσίευση Εφημερίδα «Ελευθερία», Ιανουάριος 2022)

Εν μέσω καλπασμού της μετάλλαξης Όμικρον, η Ελλάδα αποχαιρέτησε προ λίγων ημερών το επετειακό 2021, που μάλλον δεν επέφερε κάποια «επαναστατική» αλλαγή στις υποθέσεις της Μεσσηνίας. Η περιοχή μας δεν φαίνεται να βρίσκεται στον πυρήνα των πρωτοβουλιών της πολιτείας, όπως η Κρήτη, η Κεντρική Μακεδονία και άλλες περιφέρειες, και όλα θα κριθούν από τις εξελίξεις των επομένων μηνών. Έτσι, παρά τις θετικές προοπτικές, οι ανεπάρκειες της πλειοψηφίας του τοπικού πολιτικού και αυτοδιοικητικού προσωπικού μπορεί να οδηγήσουν σε επικίνδυνη στασιμότητα. Ας δούμε αναλυτικά γιατί:

1. Δρόμος Καλαμάτα – Ριζόμυλος-Πύλος-Μεθώνη.

Το σημαντικό αυτό έργο κυριάρχησε ξανά στην τοπική επικαιρότητα την περασμένη χρονιά. Οι διαδικασίες προχωρούν με διαρκείς καθυστερήσεις και μόλις στην εκπνοή του 2021 υπεβλήθησαν οι προσφορές των δύο υποψηφίων αναδόχων. Έτσι, δεδομένης και της αβεβαιότητας ως προς την ολοκλήρωση των μελετών, το στοίχημα έναρξης των εργασιών μετατίθεται, δυστυχώς, για το προεκλογικό 2023. Απαιτείται τουλάχιστον άμεση κινητοποίηση των αρμοδίων για την ένταξη στο project και της παράκαμψης της Πύλου.

2. Οδικός άξονας Καλό Νερό – Τσακώνα.

Καμία εξέλιξη δεν σημειώθηκε στην υπόθεση του νότιου τμήματος της Ιόνιας Οδού το 2021. Αντί η Περιφέρεια Πελοποννήσου να διεκδικήσει δυναμικά την υλοποίηση του έργου με τους υπόλοιπους φορείς, ο Μεσσήνιος επικεφαλής της προωθεί την παράκαμψη της Μεσσηνίας (!) με πρόταση για κατασκευή ενός αυτοκινητοδρόμου χωρίς προϋπάρχουσα μελέτη, από το Λεύκτρο Αρκαδίας στην Ολυμπία, στο πλαίσιο, δήθεν, της απολιγνιτοποίησης της Μεγαλόπολης. Έτσι, και το 2022 προοιωνίζεται αρνητικό για το συγκεκριμένο δρόμο.

3. Δρόμος Τζάνε – Καλαμάκι.

Το μεσσηνιακό «γιοφύρι της Άρτας» αποτέλεσε το 2021 φιάσκο και για την σημερινή περιφερειακή αρχή, όπως και για την προκάτοχό της. Παρά τους επαίνους της στην «αποτελεσματική» Υπουργό Πολιτισμού, το Κ.Α.Σ έβαλε επί της ουσίας «ταφόπλακα» στην άμεση υλοποίηση του έργου, για την οποία θα απαιτηθούν πλέον άνω των 40 εκατομμυρίων Ευρώ. Έτσι, αποκλείεται η ολοκλήρωσή του, τουλάχιστον για το 2022.

4. Δρόμος Καλαμάτα – Αρεόπολη

Η ένταξη του μελετητικά πιο ώριμου τμήματος της παράκαμψης Κάμπου-Σταυροπηγίου στο ΕΣΠΑ, δεν επέφερε, δυστυχώς, και παρά τις διακηρύξεις, ουσιαστικές εξελίξεις για το δρόμο της Μάνης το 2021.

5. Δρόμος Φιλιατρά-Γαργαλιάνοι

Παρά το γεγονός ότι εντός του 2021 τουλάχιστον αναδείχθηκε ανάδοχος, η διαδικασία προχωρεί με τους χαρακτηριστικά αργούς ρυθμούς των δημοσίων έργων. Τα έργα αναμένεται να ξεκινήσουν στις αρχές του 2022.

6. Οδική πρόσβαση προς την Αρχαία Μεσσήνη.

Μικρή πρόοδος σημειώθηκε στο έργο αυτό το 2021, καθώς υπογράφηκε επιτέλους η σύμβαση διαπλάτυνσης του ευκολότερου τμήματος Μεσσήνη-Λάμπαινα και αναμένεται να ξεκινήσουν οι εργασίες. Δεδομένης της αποτυχίας ένταξής του στο τρέχον ΕΣΠΑ, υπάρχει μακρύς δρόμος μέχρι να τερματιστεί η προβληματική πρόσβαση στον εμβληματικό αυτό πολιτιστικό χώρο.

7. Έργο «Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης» στην Καλαμάτα.

Το 2021 ξεκίνησαν επιτέλους τα έργα ανάπλασης στην παραλία και το ιστορικό κέντρο της πόλης, πλην της οδού Αναγνωσταρά, που μάλλον εξελίσσεται σε νέα …Ιατροπούλου. Ευχή όλων τα έργα, που προχωρούν με σημαντικές καθυστερήσεις, να ολοκληρωθούν μέχρι το τέλος του τρέχοντος έτους.

8. Αρδευτικά δίκτυα Φιλιατρινού φράγματος και Μηναγιώτικο Φράγμα

Η συνεχιζόμενη αβελτηρία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης καθυστέρησε για μια ακόμα χρονιά ένα σημαντικό έργο, με το οποίο θα απογειωθεί η παραγωγικότητα στον κάμπο της Τριφυλίας. Η τελευταία ενημέρωση κάνει πλέον λόγο για δημοπράτησή του το πρώτο τρίμηνο του 2022. Όσο για το προσφάτως εξαγγελθέν έργο του Μηναγιώτικου Φράγματος, διευκρινίστηκε, δυστυχώς, ότι δεν θα χρηματοδοτηθεί η κατασκευή του από το Ταμείο Ανάκαμψης αλλά μόνο τα αρδευτικά του δίκτυα κάτι που θα οδηγήσει σε μεγάλη καθυστέρηση στην υλοποίησή του.

9. Αναβάθμιση του λιμανιού της Καλαμάτας.

Με το εκπονούμενο master plan να τίθεται μόλις προ λίγων ημερών σε δημόσια διαβούλευση, η υπόθεση του σημαντικού αυτού πόλου ανάπτυξης για την Καλαμάτα έμεινε ουσιαστικά ανενεργή για μια ακόμα χρονιά, ενώ οι αρμόδιοι φορείς σιωπούν. Δεδομένων των περιορισμένων πόρων, η ανεύρεση στρατηγικού επενδυτή παραμένει μονόδρομος για την αναγκαία επιτάχυνση της αξιοποίησής του.

10. Αναβάθμιση του Αεροδρομίου της Καλαμάτας.

Με επίκληση στην πανδημία, η αναγκαία αξιοποίηση του αεροδρομίου προχωρά μάλλον αργά, σε αντίθεση με άλλα αεροδρόμια που ανακατασκευάζονται πλήρως με δημόσιο χρήμα (Χίος, Πάρος). Μοναδική θετική εξέλιξη για το 2021 η ανάδειξη του συμβούλου του Υπερταμείου που θα «τρέξει» την όλη διαδικασία. Έτσι, η ολοκλήρωση της παραχώρησης το 2022 μοιάζει εφικτή αλλά μάλλον υπεραισιόδοξη. Την ίδια στιγμή, κυρώθηκε εν μέσω αντιπαραθέσεων η σύμβαση για το Διεθνές Κέντρο εκπαίδευσης πιλότων πολεμικών αεροσκαφών από την ισραηλινή Elbit και προχωρά η υλοποίηση του project.

11. Επαναλειτουργία σιδηρόδρομου

Παρά το γεγονός ότι η προωθούμενη (με αργά βήματα) επαναλειτουργία της γραμμής Κορίνθου-Ναυπλίου γέννησε αισιοδοξία για το σιδηροδρομικό δίκτυο της Πελοποννήσου, η αδυναμία εκπόνησης μιας συνολικής πολιτικής βιώσιμων μεταφορών σε περιφερειακό επίπεδο, με ΣΔΙΤ και ενεργοποίηση κοινοτικών πόρων για προαστιακές γραμμές και τουριστικές διαδρομές και στη Μεσσηνία, δεν δημιουργεί προσδοκίες για κάτι απτό ούτε το 2022. 

Με το τέλος της πανδημίας να μην είναι ακόμα ορατό, παραδοσιακές αξίες και δεδομένα αμφισβητούνται όλο και εντονότερα σε παγκόσμιο επίπεδο. Για να ελπίζει σε ένα πραγματικά καλύτερο μέλλον, η Μεσσηνία πρέπει να γυρίσει σελίδα παραδίδοντας τη σκυτάλη της ευθύνης της πορείας του τόπου σε ανθρώπους με όραμα και γνώση. Ας είναι τουλάχιστον αυτό το συλλογικό μας δώρο για το 2022.

Continue Reading

Το σύνδρομο του Ελσίνκι : η «παγίδα της Χάγης» και η νέα ελληνική εξωτερική πολιτική.

(Πρώτη δημοσίευση Περιοδικό «Άμυνα και Διπλωματία» και Εφημερίδα Δημοκρατία, Ιανουάριος 2022)

«…καὶ τὰ τείχη κατέσκαπτον ὑπ᾽ αὐλητρίδων πολλῇ προθυμίᾳ, νομίζοντες ἐκείνην τὴν ἡμέραν τῇ Ἑλλάδι ἄρχειν τῆς ἐλευθερίας.»

                                                                                  Ξενοφών, Ἑλληνικά (2.2.23)

Το Δεκέμβριο του 1999, η Σύνοδος Κορυφής των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που συνήλθε στο Ελσίνκι της Φινλανδίας, έλαβε μια ιστορική απόφαση: για πρώτη φορά, η Τουρκία, μια χώρα με την πλειοψηφία της έκτασης και του πληθυσμού της στην Ασία, αναγνωριζόταν ως «ευρωπαϊκή» και καθίστατο υποψήφια  προς ένταξη στην Ένωση. 

Σύμφωνα δε με τα συμπεράσματα της Συνόδου:

«Τα υποψήφια κράτη συμμετέχουν στη διαδικασία προσχώρησης επί ίσοις όροις. Πρέπει να συμμερίζονται τις αξίες και τους στόχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης όπως ορίζονται στις Συνθήκες. Εν προκειμένω, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τονίζει την αρχή της ειρηνικής επίλυσης των διαφορών σύμφωνα με τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και παροτρύνει τα υποψήφια κράτη να καταβάλουν κάθε προσπάθεια για την επίλυση κάθε εκκρεμούς συνοριακής διαφοράς και άλλων συναφών θεμάτων. Άλλως, θα πρέπει να φέρουν τη διαφορά ενώπιον του Διεθνούς Δικαστηρίου εντός ευλόγου χρονικού διαστήματος. Το αργότερο στα τέλη του 2004, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα επανεξετάσει την κατάσταση ως προς κάθε εκκρεμή διαφορά, ιδίως όσον αφορά τις επιπτώσεις στην ενταξιακή διαδικασία προκειμένου να προαγάγει την επίλυσή τους μέσω του Διεθνούς Δικαστηρίου.»

Η «ευρωπαϊκή» Τουρκία: μια αμφιλεγόμενη στρατηγική 

Η αμφιλεγόμενη αυτή απόφαση πανηγυρίστηκε από την τότε ελληνική κυβέρνηση ως νίκη της ελληνικής διπλωματίας, διότι επέτρεψε να προχωρήσει ακώλυτα η διαδικασία ένταξης της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ένωση χωρίς προηγούμενη επίλυση του πολιτικού προβλήματος και άνοιγε το δρόμο για σταθερά θετικές σχέσεις με την Τουρκία. 

Όμως, το τίμημα ήταν δίχως άλλο βαρύ: η Ελλάδα ήρε τις επιφυλάξεις της ως προς την ενταξιακή πορεία της γείτονος χωρίς επαρκείς εξασφαλίσεις, χωρίς καν την απόσυρση του τουρκικού casus belli σε περίπτωση επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στο Αιγαίο. Και τούτο παρά το γεγονός ότι είχε προηγηθεί η σοβαρή κρίση των Ιμίων το 1996, οπότε και εφαρμόστηκε-με αμερικανική παρέμβαση-η θεωρία των «γκρίζων ζωνών» στο Αιγαίο προς μεγάλη ικανοποίηση της Τουρκίας. 

Ταυτόχρονα, η χώρα μας αποδέχθηκε ότι, πέραν της παγίως αναγνωρισμένης ελληνοτουρκικής διαφοράς για την υφαλοκρηπίδα των νησιών του ανατολικού Αιγαίου, υπήρχαν στο τραπέζι και θα υποβάλλονταν μελλοντικά στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης προς επίλυση και άλλα «συναφή θέματα». Τούτο μάλιστα σε συνέχεια της Κοινής Δήλωσης Σημίτη-Ντεμιρέλ στη Σύνοδο Κορυφής του Ν.Α.Τ.Ο. στη Μαδρίτη, τον Ιούλιο του 1997, περί σεβασμού «στα νόμιμα, ζωτικά συμφέροντα και ενδιαφέροντα της κάθε χώρας (σ.σ: άρα και της Τουρκίας) στο Αιγαίο, τα οποία έχουν μεγάλη σημασία για την ασφάλεια και την εθνική κυριαρχία της.»

Παρά το γεγονός ότι η απαράδεκτη αυτή  αναφορά περί «συναφών θεμάτων» πέραν της υφαλοκρηπίδας απαλείφθηκε, ευτυχώς, με μεταγενέστερη απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου το Δεκέμβριο του 2004, η απόφαση του Ελσίνκι αντικατόπτριζε απόλυτα μια συγκεκριμένη ευρωπαϊκή αλλά και ελληνική στρατηγική επιλογή: αυτή της ευρωπαϊκής προοπτικής της Τουρκίας, υπολαμβάνοντας ότι μια χώρα με τα χαρακτηριστικά της γείτονος μπορεί, έστω και μετά από αρκετά χρόνια, να καταστεί πλήρες μέλος της ευρωπαϊκής οικογένειας. Και μάλιστα, κατά την ίδια λογική, έτσι θα επιλύονταν σταδιακά και όλες οι σοβαρές ελληνοτουρκικές διαφορές, ακόμα και το Κυπριακό. 

Δυστυχώς, για μια ακόμα φορά, η ελληνική πολιτική έπεσε στην παγίδα της Τουρκίας, όπως το 1959-1960 με τις Συνθήκες Ζυρίχης-Λονδίνου για την Κύπρο, επιχειρώντας με ζεϊμπέκικα και κουμπαριές να οικοδομήσει την ελληνοτουρκική φιλία. Το δε κλίμα στην Ευρώπη των  κυβερνήσεων του «Τρίτου Δρόμου» ήταν ανάλογα θετικό για την Τουρκία, καθώς κανείς (;) δεν είχε προβλέψει τα επερχόμενα συγκλονιστικά γεγονότα της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 στη Νέα Υόρκη. 

Η διάψευση του ευρωπαϊκού μονοδρόμου της Τουρκίας 

Έκτοτε όμως, πολύ νερό κύλησε στο αυλάκι των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Οι τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ηςΣεπτεμβρίου στις Η.Π.Α επανέφεραν με δραματικό τρόπο στο προσκήνιο τη θεωρία της «Σύγκρουσης των Πολιτισμών», με κύριο χαρακτηριστικό τη διάσταση του Ισλάμ με το Χριστιανισμό. Στην Τουρκία,  ο «κεντροαριστερός» εισβολέας της Κύπρου Ετσεβίτ αντικαταστάθηκε το 2002 (κατά τραγική ειρωνεία εν μέσω μιας οξείας οικονομικής κρίσης που αντιμετώπισε η χώρα)  από τον ανερχόμενο «μετριοπαθή ισλαμιστή και μεταρρυθμιστή» Ταγίπ Ερντογάν, η Κύπρος κατέστη το 2004 μέλος της Ένωσης, έχοντας προηγουμένως απορρίψει (ευτυχώς, όπως αποδείχθηκε) το υπέρμετρα φιλοτουρκικό Σχέδιο Ανάν, ενώ οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις της Τουρκίας ξεκίνησαν μεν το φθινόπωρο του 2005, στη συνέχεια όμως επιβραδύνθηκαν σημαντικά και τελικά ανεστάλησαν επ’ αόριστον.  Στην Ελλάδα, η κυβερνητική αλλαγή του 2004 επέφερε μερική αναθεώρηση της στρατηγικής του Ελσίνκι με στήριξη της επιλογής της Κύπρου να απορρίψει το Σχέδιο Ανάν και μετάθεση της όποιας παραπομπής ελληνοτουρκικών διαφορών στη Χάγη στο απώτερο μέλλον. Άλλωστε, το φιλοτουρκικό κλίμα στην Ευρώπη είχε πια αναστραφεί. 

Ταυτόχρονα, ο  Ερντογάν άρχισε να δείχνει σταδιακά το πραγματικό του πρόσωπο, επιβάλλοντας μια κεκαλυμμένη δικτατορία στο εσωτερικό της χώρας του και θέτοντας σε πλήρη ανάπτυξη τις νεοοθωμανικές του φαντασιώσεις στη Μέση Ανατολή, στα Βαλκάνια και βέβαια στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, κατ’ εφαρμογή της περιβόητης θεωρίας του «στρατηγικού βάθους» του Αχμέτ Νταβούτογλου. 

Η επιστροφή του νεοοθωμανισμού: από το «Mavi Marmara» στην Αγία Σοφία

 Στις 31 Μαΐου του 2010 οι ισραηλινές δυνάμεις επιτέθηκαν, μετά από προειδοποιήσεις, σε νηοπομπή του διεθνούς κινήματος Free Gaza όπου προεξήρχε το τουρκικό πλοίο Mavi Marmara και στις συμπλοκές που ακολούθησαν εννέα άτομα σκοτώθηκαν. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με την απροκάλυπτη στήριξη του Ερντογάν στην παλαιστινιακή ισλαμική  Χαμάς, οδήγησε σε δραματική επιδείνωση τις παραδοσιακά καλές τουρκο-ισραηλινές σχέσεις. Ήταν όμως και η κατάλληλη στιγμή για τον Τούρκο ηγέτη να ξεδιπλώσει πλήρως την νεοοθωμανική, ισλαμική του ατζέντα. Έτσι η Τουρκία έκτοτε:  

-εισέβαλε και κατέχει παράνομα, αλλά με ρωσική και αμερικανική ανοχή, τμήμα του συριακού εδάφους, ενώ πραγματοποιεί διαρκώς στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά των Κούρδων στο Ιράκ και τη Συρία.

-επέκτεινε τη γεωπολιτική επιρροή της σε χώρες των Βαλκανίων με όχημα τη χρηματοδότηση ισλαμικών ιδρυμάτων και τουρκικών κοινοτήτων (Αλβανία, Βόρεια Μακεδονία, Βοσνία-Ερζεγοβίνη)

– στα καθ’ ημάς, υιοθέτησε το περιβόητο δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» υλοποιώντας με πανάκριβα μέσα παράνομες γεωτρήσεις στην κυπριακή Α.Ο.Ζ, ενώ συνήψε παράνομη διεθνή συμφωνία οριοθέτησης Α.Ο.Ζ με την τότε αναγνωρισμένη (και από την Ελλάδα!) κυβέρνηση της Λιβύης, όπου απέκτησε διαρκή και έντονη στρατιωτική παρουσία, όπως και στη Σομαλία και στο Κατάρ. 

-ιδίως μετά το 2016 ενέτεινε τις παραβιάσεις της ελληνικής κυριαρχίας στο Αιγαίο σε αέρα και θάλασσα, ενώ επιχειρεί ενεργότερα να εργαλειοποιήσει τμήμα της μουσουλμανικής μειονότητας στη Δυτική Θράκη, προωθώντας στοχευμένες χρηματοδοτήσεις με την ανοχή της Ελλάδας. 

-εργαλειοποίησε  συστηματικά τους μετανάστες και πρόσφυγες που επιχειρούσαν να εισέλθουν αρχικώς στα ελληνικά νησιά και το Φεβρουάριο-Μάρτιο του 2020  στον Έβρο, επιχειρώντας να προκαλέσει τεχνητές κρίσεις και εκβιάζοντας την Ευρώπη για καταβολή χρημάτων. 

-μετέτρεψε ξανά σε τζαμιά εμβληματικές χριστιανικές εκκλησίες που είχαν καταστεί μουσεία από τις κεμαλικές κυβερνήσεις, με κορυφαία την Αγία Σοφία στην Κωνσταντινούπολη το 2020. 

Η πραγματικότητα λοιπόν είναι μία: η συμπεριφορά της Τουρκίας προς την Ελλάδα επί της ουσίας δεν άλλαξε. Αντίθετα, η γείτων επαύξησε βαθμιαία και προβάλλει πλέον απροκάλυπτα τις διεκδικήσεις της εις βάρος Ελλάδας και Κύπρου, διαψεύδοντας οικτρά όσους αφελώς πίστευαν στον ευρωπαϊκό της προσανατολισμό. 

Τρανή απόδειξη των ανωτέρω συνιστά το κείμενο της πρόσφατης από 19.11.2021 επιστολής του Τούρκου Μονίμου Αντιπροσώπου στον ΟΗΕ προς το Γενικό Γραμματέα του Οργανισμού, όπου αναφέρονται επί λέξει τα εξής: 

«Τα θέματα αυτά αποτελούν ένα ολοκληρωμένο πακέτο, το οποίο περιλαμβάνει επίσης την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας, το εύρος των χωρικών υδάτων και του εθνικού εναέριου χώρου, την κυριαρχία νησιών, νησίδων και βράχων που δεν παραχωρήθηκαν στην Ελλάδα μέσω έγκυρων διεθνών πράξεων, την παραβίαση του αποστρατικοποιημένου καθεστώτος των νησιών Ανατολικού Αιγαίου από την Ελλάδα και το θέμα των περιοχών εξυπηρέτησης (FIR, SAR και NAVTEX). Παρά το γεγονός αυτό, η Ελλάδα προσπαθεί να απεικονίσει την κατάσταση σαν να υπάρχει μόνο ένα πρόβλημα μεταξύ των δύο κρατών, δηλαδή η οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας. Χωρίς σωστή διάγνωση των διαφορών και γνήσια βούληση για την επίλυσή τους, θα κινδυνεύαμε μόνο να υπονομεύσουμε τους μηχανισμούς διαλόγου που έχουν ήδη δημιουργηθεί για την επίλυση αυτών των εκκρεμών ζητημάτων.»

Το σκληρό «μάθημα» του Ελσίνκι και η νέα, ελληνική εξωτερική πολιτική. 

Συμπέρασμα: από τα Σεπτεμβριανά του 1955 έως την εισβολή του 1974 στην Κύπρο και από τα Ίμια το 1996 έως την «Γαλάζια Πατρίδα» και τη μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί το 2020, η Τουρκία επιδιώκει διαχρονικά και αταλάντευτα ως ανατολίτης Σουλτάνος τη γεωπολιτική της επέκταση εις βάρος Ελλάδας και Κύπρου. 

Γι’ αυτό, η  ελληνική εξωτερική πολιτική πρέπει  να απαγκιστρωθεί οριστικά από τη λεγόμενη «Στρατηγική του Ελσίνκι» καθώς και από την όποια συζήτηση για παραπομπή ελληνοτουρκικών διαφορών στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, τη δικαιοδοσία του οποίου, εξάλλου, δεν έχει αποδεχθεί η Τουρκία ενώ ούτε έχει υπογράψει ούτε και προτίθεται να υπογράψει  τη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας, ως αυτονόητη νομική βάση επίλυσης των σχετικών διαφορών. 

Αντίθετα, σε συνέχεια των επιμέρους θετικών πρωτοβουλιών που έχουν ληφθεί από το 2020, η Ελλάδα πρέπει να ακολουθήσει συστηματικά και να  διευρύνει μια ενεργητική και έξυπνη εξωτερική πολιτική, ενισχύοντας τις πολυμερείς και διμερείς της συμμαχίες, αλλά και υιοθετώντας, ταυτόχρονα, μια συνεκτική και διαχρονική στρατηγική διεκδικήσεων των εθνικών μας συμφερόντων προς την Τουρκία με κύριους άξονες:

-την υιοθέτηση νέου Εθνικού Στρατηγικού Δόγματος που υπερβαίνει το ξεπερασμένο και αναποτελεσματικό πλέον «Δεν διεκδικούμε τίποτε, δεν παραχωρούμε τίποτε». Η Ελλάδα πρέπει να διεκδικήσει ό,τι της ανήκει βάσει του διεθνούς δικαίου καθώς και να αντιμετωπίζει αυστηρότερα, προληπτικά και πολυεπίπεδα κάθε απόπειρα παραβίασης της εθνικής μας κυριαρχίας. 

-την αυστηροποίηση της μεταναστευτικής μας πολιτικής, επιδιώκοντας τη σύναψη απευθείας συμφωνιών της ΕΕ με τις χώρες προέλευσης των μεταναστών για την επιστροφή τους, εφόσον δεν δικαιούνται άσυλο κατά τους διεθνείς και ευρωπαϊκούς κανόνες καθώς και την  καθολική αποτροπή των νέων παράνομων αφίξεων σε Έβρο και νησιά (τείχος και ολοκλήρωση τάφρου στον Έβρο, εντονότερη παρουσία και προηγμένη επιτήρηση της μεθορίου και ενίσχυση μέσων φύλαξης, ιδίως στο ανατολικό Αιγαίο). 

– την άμεση ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων οριοθέτησης της ελληνικής Α.Ο.Ζ με όλες τις γειτονικές χώρες και ανακήρυξή της, έστω και μονομερώς κατά περίπτωση, με βάση το διεθνές δίκαιο της θάλασσας. 

-τη διπλωματική και τεχνική προετοιμασία για την καθολική (πλην ανατολικού Αιγαίου) επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια κατά το διεθνές δίκαιο. 

-την πλήρη ενεργοποίηση του Ενιαίου Αμυντικού Δόγματος Ελλάδας-Κύπρου και ενίσχυση της ελληνικής παρουσίας στο νησί και ειδικά στην κυπριακή Α.Ο.Ζ. 

-τη διαρκή  ενίσχυση της αμυντικής θωράκισης της χώρας, ειδικά του Πολεμικού Ναυτικού με φρεγάτες και συναφή μέσα αποτρεπτικής ισχύος, όπως έχει ήδη γίνει πρόσφατα με τη Γαλλία.  

-την ενεργότερη παρέμβαση της χώρας στη Λιβύη με επιδίωξη άμεσης αποχώρησης όλων των τουρκικών στρατευμάτων από το λιβυκό έδαφος, στο πλαίσιο διεθνούς λύσης με ελληνική συμμετοχή, όπως έχει ήδη ξεκινήσει με θετικά αποτελέσματα.

-την πιο αποτελεσματική προστασία της ελληνικής μειονότητας σε Κωνσταντινούπολη, Ίμβρο και Τένεδο καθώς και του θεσμού  του Οικουμενικού Πατριαρχείου, 

– τη διεθνοποίηση του ζητήματος για την ανάγκη προστασίας όλων  θρησκευτικών και αρχαιολογικών μνημείων ελληνικού ενδιαφέροντος στο τουρκικό έδαφος, με κορυφαία την Αγία Σοφία 

-την  ενίσχυση την ενεργειακής αυτονομίας της χώρας μας με προώθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, κατασκευή του τερματικού σταθμού υγροποιημένου φυσικού αερίου (FSRU) στην Αλεξανδρούπολη και επιτάχυνση της εξόρυξης των υδρογονανθράκων στην ελληνική και την κυπριακή Α.Ο.Ζ 

– την παράλληλη αυστηροποίηση της ελληνικής στάσης ειδικά προς την Αλβανία, που προκαλεί διαρκώς αποδεχόμενη ενίσχυση στρατιωτικής και ναυτικής παρουσίας της Τουρκίας στο έδαφός της και παραβιάζοντας τα δικαιώματα της ελληνικής εθνικής μειονότητας στη Βόρειο Ήπειρο. Ελλάδα και Κύπρος πρέπει να θέσουν, επιτέλους, πιο συγκεκριμένα προαπαιτούμενα για την πρόοδο των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της χώρας αυτής με την Ε.Ε. 

Για να εξασφαλισθεί όμως η επιτυχία και η αδιάλειπτη εφαρμογή της ανωτέρω στρατηγικής επιβάλλεται αυτή να πλαισιωθεί και από ένα πιο ισχυρό Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας (με συγχώνευση του ΚΥΣΕΑ και του Εθνικού Συμβουλίου Εξωτερικής Πολιτικής),  ένα πιο οργανωμένο εθνικό think tank για την εξωτερική πολιτική και την άμυνα (με ανεξάρτητη,  υπερκομματική διοίκηση και σύνθεση) και μια πιο αποτελεσματική Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών. 

Σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο κόσμο, η Ελλάδα, 200 χρόνια μετά την Επανάσταση του 1821, οφείλει πλέον να μετεξελιχθεί σε έξυπνο παίκτη των διεθνών σχέσεων για να επιβιώσει και να κερδίσει. Όμως, αυτό προϋποθέτει αυτονόητα την απαλλαγή μας από πάσης φύσεως αποτυχημένα δόγματα και σύνδρομα. Τα δύσκολα είναι μάλλον μπροστά μας. Και όπως έγραψε ο διαχρονικός Θουκυδίδης, «οι καιροί ού μενετοί».  

Continue Reading

Επέτειος με το βλέμμα στο παρελθόν ή στο μέλλον;: η ανάγκη για νέους, στρατηγικούς στόχους για την Ελλάδα και την Πελοπόννησο

(Πρώτη Δημοσίευση Εφημερίδα «Ελευθερία», Νοέμβριος 2021)

Τη χρονιά που μας αφήνει σε λίγες μέρες, εορτάστηκε η επέτειος των διακοσίων ετών από την εθνική μας παλιγγενεσία, που σηματοδότησε η επανάσταση κατά της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας το 1821. Όμως, παρά τις φιλότιμες προσπάθειες κυρίως ορισμένων κοινωφελών  ιδρυμάτων και ιδιωτικών φορέων, το  σημαντικό αυτό εθνικό μας ορόσημο δεν σηματοδότησε, δυστυχώς, μια συνεκτική και οραματική προσέγγιση  εκ μέρους της Πολιτείας για την οριοθέτηση νέων εθνικών στόχων και την ανάληψη καθοριστικών πρωτοβουλιών για την ανάδειξη της ιστορικής και πολιτιστικής μας κληρονομιάς.
Τούτο συνέβη κατά μείζονα λόγο στην Πελοπόννησο, την περιοχή που συνεισέφερε όσα καμιά άλλη στον αγώνα για την ανεξαρτησία της χώρας. Με εξαίρεση λοιπόν κάποιες αφίσες που θυμίζουν περισσότερο κακέκτυπο… σχολικής γιορτής και κάποιες περιορισμένης εμβέλειας εκδηλώσεις χωρίς ιδιαίτερη συνοχή και αισθητική αρτιότητα, ούτε  η Περιφέρειά μας ούτε οι Δήμοι της και λοιποί φορείς εκπόνησαν ένα στρατηγικό σχέδιο για την αξιοποίηση της παρακαταθήκης του ’21 και την υιοθέτηση δράσεων με θετικό αποτύπωμα στην οικονομία και την κοινωνία μας.
Ωστόσο, με οδηγό την ανεξάντλητη έμπνευση από την κορυφαία περίοδο στη νεότερη ιστορία μας, μπορούμε να σχεδιάσουμε ένα καλύτερο μέλλον τόσο σε εθνικό όσο και σε περιφερειακό επίπεδο. Ας ξεκινήσουμε από τα βασικά:

Η Ελλάδα του ‘ 21 με το βλέμμα στο 2030: οι μεγάλοι εθνικοί στόχοι

Με ορίζοντα το 2030, οπότε και συμπληρώνονται 200 χρόνια από την επίσημη ίδρυση του σύγχρονου ελληνικού κράτους, αλλά και πέρα από αυτό,  η χώρα μας απαιτείται να υιοθετήσει επίσημα φιλόδοξους εθνικούς στόχους για την πορεία της και ιδίως για μια Ελλάδα:
– δημογραφικά θετική, με ανακοπή, τουλάχιστον,  της τάσης μείωσης του πληθυσμού της, διαρκή ενίσχυση της τάσης επιστροφής όσων έφυγαν τη δεκαετία της κρίσης, υιοθέτηση συντονισμένων  πολιτικών για την αύξηση του πληθυσμού, τη μητρότητα και την οικογένεια, και πραγματική αποκέντρωση υπηρεσιών και εξουσιών
– γεωπολιτικά αναβαθμισμένη, με επέκταση των χωρικών μας υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια, με πλήρως οριοθετημένες  την ΑΟΖ και την υφαλοκρηπίδα μας με όλες τις γειτονικές χώρες (με προφανή εξαίρεση, δυστυχώς, την Τουρκία), με ενεργότερη και πιο πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική, με ισχυρότερη σε προσωπικό και εξοπλισμούς εθνική άμυνα σε ξηρά, αέρα και θάλασσα και επανενεργοποίηση  των δεσμών της χώρα με τον οικουμενικό ελληνισμό.
– οικονομικά ισχυρότερη, με υψηλούς και διατηρήσιμους ρυθμούς ανάπτυξης, χαμηλότερο του 100% του Α.Ε.Π. δημόσιο χρέος, ολοκληρωμένες τις βασικές της υποδομές (οδικούς άξονες, σιδηρόδρομο, λιμάνια και αεροδρόμια) και επιστροφή της στην επενδυτική βαθμίδα δανεισμού
– ενεργειακά αυτόνομη, με κάλυψη των εσωτερικών ενεργειακών της αναγκών τουλάχιστον στο 75% από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, με επιτάχυνση του προγράμματος αξιοποίησης των υδρογονανθράκων σε όλη την επικράτεια ώστε να έχει ξεκινήσει η πλήρης εμπορική τους εκμετάλλευση, με πρωτοπορία στην εφαρμογή της μείωσης των ρύπων και στην αποτελεσματική διαχείριση των υδάτινων πόρων
– εξωστρεφή και ψηφιακά πρωτοπόρα, με δημιουργία Κέντρων Καινοτομίας σε κάθε Περιφέρεια σε συνεργασία με τα Πανεπιστήμια και τους φορείς της οικονομίας, φθηνότερες κατά 50% και ποιοτικότερες τηλεπικοινωνίες,  και ενίσχυση των εξαγωγικών επιχειρήσεων και των επενδύσεων σε τομείς υψηλής τεχνολογίας και εφαρμοσμένης έρευνας, τουλάχιστον σε ύψος 5% του Α.Ε.Π
– δικαιότερη και πιο αξιοκρατική, με καθολική καθιέρωση διαγωνισμών για την πρόσληψη σε όλο το δημόσιο, επιλογή των διοικήσεων ΔΕΚΟ και οργανισμών από το ΑΣΕΠ, ολοκλήρωση της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης στη δημόσια διοίκηση και τη δικαιοσύνη, αυστηρότερο πλαίσιο για το πολιτικό χρήμα και τη διαφάνεια στο δημόσιο βίο και θέσπιση ορίου  θητειών σε όλα τα δημόσια αξιώματα.

Η Πελοπόννησος του 2030: με τροχοπέδη ή οδηγό το ’21;

Αν και η σημερινή Πελοπόννησος φαινομενικά λίγο θυμίζει αυτήν του 1821, βιώνει ανάλογες προσκλήσεις, όπως τη δημογραφική της συρρίκνωση και τη σοβαρή αναπτυξιακή της υστέρηση σε σχέση με άλλες περιφέρειες της χώρας. Αξιοποιώντας όμως την πολύτιμη κληρονομιά της Επανάστασης, μπορεί να αλλάξει ρώτα με ορίζοντα το 2030 προωθώντας για αρχή:
-Την ίδρυση Διεθνούς Ινστιτούτου Μελέτης Επαναστάσεων με έδρα την Καλαμάτα, στο πλαίσιο του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου
-Τη διεκδίκηση διεξαγωγής Συνόδου Κορυφής Ε.Ε.-Μεσογειακών Κρατών στο Costa Navarino, παράλληλα με αναβαθμισμένους εορτασμούς για τα 200 χρόνια από  τη Ναυμαχία του Ναυαρίνου, στο πλαίσιο της ελληνικής Προεδρίας της Ε.Ε. το β’ εξάμηνο του 2027 (αναλυτική πρόταση του γράφοντος από τον περασμένο Ιούνιο)
-Την ίδρυση του πρώτου Μουσείου Ελληνικής Εθνεγερσίας στη χώρα
– Την επαναλειτουργία του απαξιωμένου σιδηροδρομικού της δικτύου με επιδοτούμενες γραμμές,  προαστιακές και τουριστικές, και την καθιέρωση πακέτων διακοπών στις ιστορικές τοποθεσίες της Επανάστασης του ’21
-Την αναβάθμιση και τη διασύνδεση των εορτασμών  σημαντικών ιστορικών γεγονότων στην περιφέρεια (απελευθέρωση Καλαμάτας, άλωση Τριπολιτσάς, Σύνταγμα Επιδαύρου, Εθνοσυνέλευση Άστρους κλπ) για την προσέλκυση επισκεπτών
-Την υλοποίηση ενός μεγάλου έργου ανάδειξης των ιστορικών μνημείων που σχετίζονται με την Επανάσταση του ’21 και την άμεση εφαρμογή εκπαιδευτικών προγραμμάτων για μαθητές και φοιτητές από την Ελλάδα και την Ομογένεια και συνεδρίων με κατάλληλη θεματική.
-Την καθιέρωση ενός ετήσιας διάρκειας Φεστιβάλ Πελοποννήσου που θα περιλαμβάνει όλα  τα υφιστάμενα μεγάλα φεστιβάλ που γίνονται στην Περιφέρεια (Χορού Καλαμάτας, Επιδαύρου, Ντοκιμαντέρ  κλπ.), διατηρώντας την καλλιτεχνική τους αυτονομία αλλά προσδίδοντας σε αυτά περιφερειακή ταυτότητα και οικονομική δυναμική.
Το 2021 κλείνει σίγουρα με ελλειμματικότητα ως προς τους στόχους και τον μακρόπνοο  σχεδιασμό για τη χώρα μας και ιδίως για την Πελοπόννησο. Ας θυμηθούμε όμως το αυτονόητο: 200 χρόνια πριν, οι πρόγονοί μας κέρδισαν την ελευθερία τους κάνοντας επανάσταση κόντρα σε όλα τα τότε αντικειμενικά δεδομένα. Μάλλον αυτό χρειαζόμαστε περισσότερο από ποτέ και σήμερα.  

Continue Reading

Από τη «Γαλάζια Πατρίδα» στη «Γαλάζια Συμμαχία»: Ο δύσκολος Οκτώβριος της Τουρκίας και η νέα ελληνική υπεροχή στη θάλασσα

(Πρώτη Δημοσίευση Εφημερίδα «Ελευθερία», Οκτώβριος 2021)

                                                                  «μέγα γὰρ τὸ τῆς θαλάσσης κράτος»

                                                                     Θουκυδίδης, Ἱστορίαι, Ι, 143.5

Ο Οκτώβριος είναι ο μήνας δύο κορυφαίων στη νεώτερη ιστορία ναυμαχιών με καθοριστική επίδραση στην εξέλιξη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας: αυτών της Ναυπάκτου (1571) και του Ναυαρίνου (1827).

Από τη Ναύπακτο στο Ναυαρίνο: η θάλασσα ως τουρκική «αχίλλειος πτέρνα»

Στην πρώτη, οι για πρώτη φορά ενωμένοι, υπό την ηγεσία  του Πάπα της Ρώμης  και την ονομασία Lega Santa (Ιερή Ένωση),  στόλοι  της χριστιανών ηγεμόνων της Ισπανίας, της Βενετίας, της Γένουας, της Μάλτας, της Σαβοΐας, του Ουρμπίνο και  της Τοσκάνης βρέθηκαν αντιμέτωποι με τον αντίστοιχο στόλο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, στην είσοδο του Πατραϊκού Κόλπου, κοντά στην ομώνυμη πόλη. Η συντριπτική νίκη των Ευρωπαίων και η σχεδόν ολοκληρωτική  καταστροφή του τουρκικού στόλου αναπτέρωσε το ηθικό των υπόδουλων λαών της Βαλκανικής και αποτέλεσε την αφετηρία μιας σειράς επαναστατικών και συνωμοτικών ενεργειών εναντίον των Τούρκων, χωρίς όμως να δοθεί ανάλογη συνέχεια.

Στη δεύτερη, οι τρεις ισχυρότερες ναυτικές δυνάμεις της εποχής (Βρετανία, Ρωσία και Γαλλία), αποφάσισαν να εξαναγκάσουν το Σουλτάνο  να παραχωρήσει αυτονομία στους επαναστατημένους από το 1821 Έλληνες και απέστειλαν τις ναυτικές τους μοίρες στην ανατολική Μεσόγειο προκειμένου να επιβάλουν την πολιτική τους αλλά και να καταστείλουν την πειρατεία που έβλαπτε ιδίως το βρετανικό εμπόριο στην περιοχή. Έτσι, μέσα σε λίγες ώρες, στην τελευταία ναυμαχία της ιστορίας με ιστιοφόρα πλοία, ο τουρκοαιγυπτιακός στόλος του Ιμπραήμ Πασά αποδεκατίζεται και η στρατιωτικά  παραπαίουσα ελληνική επανάσταση δέχεται το «φιλί της ζωής», με το δρόμο για την ανεξαρτησία της Ελλάδος να ανοίγει πλέον οριστικά.

Η τουρκική αντεπίθεση και το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας»

Αλλά και μετά την ίδρυση του ανεξάρτητου ελληνικού κράτους, οι τουρκικές δυνάμεις πολλές φορές ηττήθηκαν στη θάλασσα από τον ελληνικό στόλο, καθώς φαίνεται πως η αρμύρα της θάλασσας δεν ταιριάζει και πολύ στο dna των γειτόνων μας. Όμως η Τουρκία ποτέ δεν παραδίδει εύκολα τα όπλα και πέρασε στην αντεπίθεση εκμεταλλευόμενη την οικονομική και πολιτική κρίση της Ελλάδος κατά την προηγούμενη δεκαετία.

Υιοθέτησε λοιπόν το μαξιμαλιστικό δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» που ταιριάζει από απόλυτα στις νεοοθωμανικές φιλοδοξίες και την εθνικιστική ρητορική της σημερινής ηγεσίας της. Σύμφωνα με αυτό, από τη Μαύρη Θάλασσα έως το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, η Τουρκία πρέπει να αναζητήσει και να υφαρπάξει «ζωτικό χώρο» ιδίως από Ελλάδα και Κύπρο, αμφισβητώντας την κυριαρχία των νησιών μας, ακυρώνοντας τις προσπάθειες αξιοποίησης του ορυκτού μας πλούτου και της ΑΟΖ μας  και μεταθέτοντας στις ελληνικές καλένδες κάθε προσπάθεια επέκτασης των χωρικών μας υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια. Όλα αυτά μάλιστα ενισχύοντας διαρκώς τη ναυτική της δύναμη με νέα πλοία και υποβρύχια.

Η ελληνική απάντηση: νέες συμμαχίες και έξυπνη ισχύς

Μπροστά στην οργανωμένη τουρκική στρατηγική, η μνημονική Ελλάδα αρχικώς ολιγώρησε, με την επίκληση της έλλειψης χρημάτων. Μας καθησύχαζε, προσωρινά βέβαια, η παραλαβή των σύγχρονων γερμανικών υποβρυχίων τύπου 214, που δεν έχει (ακόμα) η Τουρκία. Όμως, οι γείτονες πέρασαν και πάλι  από τη θεωρία στην πράξη. Αμφισβητούν πλέον διαρκώς και με κάθε τρόπο την κυριαρχία και τα κυριαρχικά μας δικαιώματα. Έτσι, την περσινή χρονιά, εν μέσω πανδημίας,  οι δύο χώρες έφτασαν μια ανάσα από το θερμό επεισόδιο και οι στόλοι μας αντιπαρατάχθηκαν σε θέσει μάχης. Η χώρα μας έπρεπε πλέον να αντιδράσει. Και, ευτυχώς, το έπραξε, στρεφόμενη προς μια εκ των τριών δυνάμεων του Ναυαρίνου, τη Γαλλία. 

Με την ελληνογαλλική αμυντική συμφωνία που υπεγράφη στο Παρίσι στις 28 Σεπτεμβρίου, η Ελλάδα εξασφάλισε, για πρώτη φορά, μια ρήτρα αμοιβαίας αμυντικής συνδρομής σε περίπτωση απειλής της κυριαρχίας της σε στεριά, αέρα και θάλασσα. Παράλληλα, θα αναβαθμίσει άμεσα το στόλο της με υπερσύγχρονες γαλλικές φρεγάτες και κορβέτες. Η συμφωνία, βέβαια, κοστίζει ακριβά και αφήνει, δυστυχώς, απέξω την ελληνική αμυντική βιομηχανία αλλά και την ΑΟΖ. Όμως, η δεσμευτική υποστήριξη μιας από τις ισχυρότερες στρατιωτικά χώρες της Ευρώπης είναι χωρίς προηγούμενο. Και η Ελλάδα σήμερα χρειάζεται ισχυρές συμμαχίες.

Η αντιμετώπιση των νεοοθωμανικών φιλοδοξιών της γείτονος απαιτεί όμως ακόμα περισσότερα, καθώς οι κίνδυνοι για τη χώρα μας δεν έχουν εκλείψει. Η Τουρκία ετοιμάζεται να παραλάβει και αυτή γερμανικά υποβρύχια  τύπου 214 καθώς και ένα μικρό αεροπλανοφόρο. Η οικονομική και πολιτική αστάθεια του καθεστώτος Ερντογάν μπορεί να οδηγήσει σε αψυχολόγητες ενέργειες, ενώ η κεμαλική αντιπολίτευση πλειοδοτεί σε εθνικισμό. Η Ελλάδα πρέπει λοιπόν να είναι έτοιμη σε όλα τα μέτωπα και να προχωρήσει άμεσα σε στρατηγικές κινήσεις σε διπλωματικό και πολιτικό επίπεδο: ολοκληρώνοντας την οριοθέτηση της ΑΟΖ της με Αλβανία, Αίγυπτο και Κύπρο, επεκτείνοντας τα χωρικά της ύδατα στα 12 μίλια σε όλη την επικράτεια πλην των νήσων του ανατολικού Αιγαίου, ενισχύοντας περαιτέρω την περιφερειακή της θέση στη Λιβύη, τα Βαλκάνια και την Ανατολική Μεσόγειο, και εφαρμόζοντας πλήρως το ενιαίο αμυντικό δόγμα Ελλάδας-Κύπρου.

Η θάλασσα ήταν και είναι πάντοτε προνομιακό πεδίο για τους Έλληνες. Με ενότητα και στρατηγική μπορούμε να επικρατήσουμε πλήρως στην περιοχή μας με σεβασμό στο διεθνές δίκαιο. Αυτή τη φορά όμως πρέπει εμείς να ορίσουμε τη μοίρα μας, χωρίς να περιμένουμε παθητικά τη σωτηρία μας κάποιον Οκτώβρη σε μια «νέα Ναύπακτο» ή «ένα νέο Ναυαρίνο».

Continue Reading

Σεισμός ή «σωσμός»;: η ανάγκη πολεοδομικής ανασυγκρότησης ως καταλύτης για την ανάπτυξη της Καλαμάτας

(Πρώτη Δημοσίευση Εφημερίδα «Ελευθερία» Σεπτέμβριος 2021)

5 χρόνια πριν, ο εγκέλαδος επεφύλαξε δυσάρεστες εκπλήξεις στην πόλη της Καλαμάτας. Η ισχυρή σεισμική δόνηση της 13ης Σεπτεμβρίου 1986 προκάλεσε το θάνατο δεκάδων συμπολιτών μας και εκτεταμένες καταστροφές σε κτίρια στον αστικό ιστό, ενώ σοβαρές ζημίες παρατηρήθηκαν και σε Ελαιοχώρι, Βέργα, Πολιανή, Άρι, Αρτεμισία και Νέδουσα. Μάλιστα, το κόστος σε ανθρώπινες απώλειες ίσως να ήταν πολύ μεγαλύτερο, αν την ώρα του σεισμού δεν βρίσκονταν στο δρόμο χιλιάδες Καλαματιανοί με αφορμή τα εγκαίνια της ακτοπλοϊκής γραμμής προς Κρήτη και τον καλό καιρό του σαββατόβραδου.
Η πόλη βέβαια κατάφερε σταδιακά να σταθεί στα πόδια της και να επουλώσει τις πληγές της από την καταστροφή. Όμως, παρά τις φιλότιμες προσπάθειες για την ανασυγκρότηση, η νέα Καλαμάτα που προέκυψε μετά το σεισμό του ’86 ελάχιστα μπορεί να επαινεθεί ως παράδειγμα αισθητικά άρτιας και μακροπρόθεσμης πολεοδομικής ανάπτυξης. Έτσι, παρά το ευνοϊκό ανάγλυφο και το ζωτικό χώρο που υπήρχε, η πόλη αναπτύχθηκε κυρίως κάθετα με πολυώροφες κατασκευές χωρίς επαρκείς θέσεις στάθμευσης, ενώ δημιουργήθηκαν λίγοι νέοι κοινόχρηστοι χώροι (πλατείες, πάρκα κλπ) και οι διανοίξεις σημαντικών αστικών δρόμων παρέμειναν ημιτελείς. Επιπλέον, πολλά διατηρητέα κτίρια του ιστορικού κέντρου αλλά και εμβληματικά οικοδομήματα (Μύλοι Λιμανιού, Παλιό Εργοστάσιο Καρέλια) παραμένουν έως και σήμερα αναξιοποίητα κουφάρια, χωρίς να συμβάλλουν στην αναπτυξιακή ώθηση που χρειάζεται ο τόπος. Τέλος, το νέο Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο της πόλης, που τέθηκε σε ισχύ το 2010, αντιμετωπίζει ανεπαρκώς τις προκλήσεις της Καλαμάτας του μέλλοντος, με πολλές επιμέρους πολεοδομικές μελέτες να εκκρεμούν και χωρίς να περιλαμβάνει ακόμα τις δημοτικές ενότητες Άριος, Αρφαρών και Θουρίας.
Έχει φτάσει λοιπόν η στιγμή για τολμηρές, επαναστατικές πρωτοβουλίες στην πολεοδομική και χωροταξική πολιτική της Καλαμάτας, ώστε να κερδηθεί το στοίχημα μιας αισθητικά αναβαθμισμένης, ασφαλούς αλλά κυρίως στραμμένης στις επόμενες γενιές πόλης με συνεκτική και πρωτοποριακή πολεοδομική ταυτότητα.


Η πολεοδομική ανασυγκρότηση καταλύτης για την ανάπτυξη της πόλης


Στο πλαίσιο αυτό, είναι ανάγκη να προωθηθούν άμεσα συγκεκριμένες πρωτοβουλίες και ειδικότερα:
1. Η χωροθέτηση στην περιοχή της δυτικής παραλίας ενός Διεθνούς Κέντρου για την Καινοτομία και την Ανάπτυξη από κοινού με μια Περιοχή Ολοκληρωμένης Τουριστικής Ανάπτυξης (Π.Ο.Τ.Α). Πρόκειται για μια κορυφαία αναπτυξιακή πρωτοβουλία, η οποία θα αλλάξει τη μοίρα της Καλαμάτας για τις επόμενες δεκαετίες και την οποία ο γράφων από ετών έχει αναλύσει ως προς τα πολλαπλά οφέλη της για την πόλη. Με τις κατάλληλες πολεοδομικές προσαρμογές, η Καλαμάτα μπορεί να αναδειχθεί σε πρωταθλήτρια της καινοτομίας στην παραγωγή και την έρευνα, της φιλοξενίας υψηλού βαλαντίου τουριστών και της υποδοχής ομάδων και αθλητών από όλο τον κόσμο στο στάδιο της προετοιμασίας τους αλλά και της διοργάνωσης σπουδαίων συνεδριακών και αθλητικών γεγονότων.
2. Η υιοθέτηση μιας ολοκληρωμένης πολιτικής αξιοποίησης των Μύλων του Λιμανιού και του Παλιού Εργοστασίου Καρέλια (όπως επίσης έχει από ετών προταθεί από τον γράφοντα) με μοντέλο σύμπραξης δημοσίου και ιδιωτικού τομέα, το μεν για τουριστική χρήση, το δε για τη στέγαση ενός διοικητικού Οργανισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ή παραρτήματος αυτού), από κοινού με εμπορικές δραστηριότητες τύπου mall.
3. Η άμεση υλοποίηση ενός συνεκτικού σχεδιασμού για τη δημιουργία αποκλειστικά τουριστικής περιοχής στην ανατολική παραλία, με παράλληλη διάνοιξη της οδού Κρήτης έως την Λακωνικής και επέκταση των υφιστάμενων τουριστικών μονάδων ή και την ίδρυση νέων.
4. Η αποφασιστική αύξηση των χώρων πρασίνου εντός και περιμετρικά του αστικού ιστού στην πόλη (Πάρκα Κηπούπολης και Νέδοντα, πράσινες νησίδες στις γειτονιές) καθώς και στα χωριά (Περιβαλλοντικό Πάρκο Παμίσου από Άγιο Φλώρο έως Άρη).
5. Η ταχύτατη προώθηση των εκκρεμών διανοίξεων δρόμων ειδικά στην περιοχή της ανατολικής παραλίας, που έχουν ξεκινήσει από το Δήμο.
6. Η εφαρμογή μιας δημιουργικής αξιοποίησης των διατηρητέων κτιρίων στο ιστορικό κέντρο με μοντέλο σύμπραξης δημοσίου και ιδιωτικού τομέα και κατεύθυνση τη δημιουργία μικρών τουριστικών μονάδων (boutique hotels) και καταστημάτων υγειονομικού ενδιαφέροντος ή εμπορικών.
7. Η ολοκλήρωση των εκκρεμών από ετών πολεοδομικών πράξεων εφαρμογής σε Ασπρόχωμα, Βέργα, Μαντίνεια, Κηπούπολη κλπ με έμφαση στη δημιουργία και ενίσχυση των κοινοχρήστων χώρων και του πρασίνου.
8. Η χωροθέτηση και διαμόρφωση κτιρίων-τοποσήμων εντός του αστικού ιστού με έμφαση στις περιοχές υψηλής επισκεψιμότητας (ιστορικό κέντρο, παραλιακή ζώνη) και με εφαρμογή αισθητικής τους αναβάθμισης (αναμόρφωση προσόψεων, πρωτοποριακός φωτισμός, συναφείς κατασκευές κλπ) αλλά με τη δημιουργία ενός Ανοικτού Μουσείου Ιστορίας της Πόλης της Καλαμάτας.
9. Η απαγόρευση δόμησης άνω των τριών ορόφων σε όλη την πόλη και η υποχρέωση κατασκευής περισσότερων χώρων στάθμευσης σε όλες τις νέες ιδιωτικές κατοικίες και δημόσια κτίρια.
10. Η άμεση επέκταση του Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου στις δημοτικές ενότητες Άριος, Αρφαρών και Θουρίας.


Μια πόλη με το βλέμμα στο μέλλον χτίζοντας σε γερά θεμέλια


Με οδηγό την αισιοδοξία για το μέλλον αλλά και την αναγέννηση της πόλης μετά τον καταστροφικό σεισμό του 1986, η Καλαμάτα μπορεί να μετατρέψει μια δομημένη και συνεκτική πολεοδομική πολιτική σε καταλύτη για την ανάπτυξη και την ευημερία των κατοίκων της. Κι ας ευχηθούμε ολόψυχα να μη χρειαστούν ξανά δονήσεις όπως αυτές του 1986, προκειμένου να αφυπνίσουν τη συλλογική μας επιθυμία για μια πόλη ισχυρή που χτίζει το αύριο με αυτοπεποίθηση πατώντας σε γερά θεμέλια.

Continue Reading

Η αρετή της ενσυναίσθησης: μια «φλεγόμενη» χώρα σε αναζήτηση προτύπων

(Πρώτη Δημοσίευση Εφημερίδα «Ελευθερία», Αύγουστος 2021)

Τον Αύγουστο του 2007, οι καταστροφικές πυρκαγιές σε Πελοπόννησο και Αττική κατέκαψαν εκατοντάδες χιλιάδες στρέμματα δάσους και άφησαν πίσω τους δεκάδες νεκρούς. Πολλά ακούγονται ακόμα για τα αίτια εκείνων των πυρκαγιών, ενώ έντονη υπήρξε τότε η αντιπαράθεση και η κριτική για την επιχειρησιακή  διαχείριση της κατάστασης, μεσούσης της προεκλογικής περιόδου.

Δεκατέσσερα χρόνια μετά, κι ενώ προηγήθηκαν άλλες τραγωδίες, με κορυφαία αυτή στο Μάτι το 2018, που προκάλεσε εκατόμβη νεκρών, ο εφιάλτης επέστρεψε δριμύτερος εν μέσω ανυπόφορης ζέστης, παρ’ ότι κάποια πράγματα βελτιώθηκαν:  το σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης 112 λειτούργησε και ο σχεδιασμός οδήγησε σε αποτροπή απώλειας πολλών ανθρωπίνων ζωών, τα εναέρια μέσα είναι περισσότερα αν και ανεπαρκή, ενώ η πολιτική ατμόσφαιρα σαφώς ηπιότερη.  Η ουσία όμως δεν άλλαξε, καθώς η πατρίδα μας βίωσε ξανά  μια μεγάλη οικολογική και οικονομική καταστροφή με ανυπολόγιστες συνέπειες.  Το κράτος ηττήθηκε, για μια ακόμη φορά, από το «Στρατηγό Άνεμο» απρόθυμο να διδαχθεί από τα προηγούμενα λάθη του. 

Όμως, το πιο ανησυχητικό είναι σίγουρα άλλο: μια ολοένα και πιο τοξική, διχαστική ατμόσφαιρα απειλεί να «πνίξει» την κοινωνική και εθνική συνοχή. Είναι αλήθεια ότι η κοινωνία μας έχει ίσως ξεπεράσει τα όρια των αντοχών της, καθώς την πρωτοφανή οικονομική κρίση της περασμένης δεκαετίας,  διαδέχθηκαν η απροσδόκητη πανδημία με τις πολλαπλά αρνητικές της συνέπειες και τώρα οι οδυνηρές επιπτώσεις της περιβαλλοντικής υποβάθμισης και της κλιματικής αλλαγής.

Ωστόσο, παρ’ όλες  τις προσδοκίες για ενίσχυση του αισθήματος συλλογικότητας, στην ελληνική κοινωνία κυριαρχούν, δυστυχώς, η έξαρση του ατομικισμού και μια ψευδαίσθηση ατομικής αυτάρκειας. Η διαπίστωση είναι μάλλον εύκολη αν κάνει κανείς  μια απλή περιήγηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Από τη διασπορά ψευδών ειδήσεων και τις ανούσιες αντιπαραθέσεις για το ζήτημα του εμβολιασμού, στην έξαρση των περιστατικών  βίας και ανθρωποκτονιών για ασήμαντες αφορμές και στις ακατάσχετες ύβρεις και τη χαιρεκακία για όσους έχασαν τις περιουσίες τους από τις πυρκαγιές, φαίνεται πως η ημιμάθεια, ο ναρκισσισμός και η αυτοκαταστροφική εμπάθεια έχουν επικρατήσει σε μεγάλο μέρος της ελληνικής κοινωνίας.

Υπάρχει άραγε ελπίδα για το αύριο; Και πού πρέπει να την αναζητήσουμε;

Μια χώρα σε αναζήτηση υγιών προτύπων: με οδηγό το Τόκυο;

Είναι γεγονός ότι τις περασμένες δεκαετίες, η ελληνική κοινωνία διαβρώθηκε σημαντικά από την υιοθέτηση ή την αποδοχή  διαστρεβλωμένων προτύπων. Έτσι, ο δημόσιος λειτουργός και υπάλληλος που έκλεψε και δεν τον έπιασαν χαρακτηρίστηκε «μάγκας», ο κομπιναδόρος επιχειρηματίας και επαγγελματίας που έκανε περιουσία εις βάρος των άλλων «γάτα», ο αναξιοκρατικά βολεμένος στο δημόσιο με πολιτικό μέσο «ξύπνιος», η κάθε ανυπόστατη μηντιακή περσόνα «σταρ».  Τα παραδείγματα είναι πολυάριθμα και γνωστά σε όλους και συνοδεύονταν από αντίστοιχα υποτιμητικούς χαρακτηρισμούς και περιφρόνηση για τον έντιμο, υγιώς σκεπτόμενο,  αδιάφθορο και αξιοπρεπή πολίτη. 

Όμως, τα αποτελέσματα αυτής της συλλογικής μας διαστροφής τα βιώνουμε όλο και πιο έντονα σήμερα: απαξιωμένο πολιτικό σύστημα, διαρροή νέων, μορφωμένων ανθρώπων στο εξωτερικό, διαρκώς υποβαθμιζόμενο φυσικό, οικονομικό  και κοινωνικό περιβάλλον.

Αν θέλουμε λοιπόν να αναστραφεί αυτή η κατάσταση για τη χώρα και την κοινωνία μας, είμαστε υποχρεωμένοι να αναδείξουμε και να υιοθετήσουμε ξανά -και μάλιστα επειγόντως – υγιή πρότυπα συμπεριφοράς και δράσης. Και τέτοια υπάρχουν πολλά: από τους διακεκριμένους Έλληνες επιστήμονες που διαπρέπουν διεθνώς διατηρώντας την ταπεινότητά τους στους Ολυμπιονίκες πρωταθλητές μας που μας ζητούν συγγνώμη που χαίρονται με τις μεγάλες επιτυχίες τους, δίνοντας μια δόση χαράς στη θλιβερή μας καθημερινότητα, και από τους μόνιμους και εθελοντές πυροσβέστες που παλεύουν με αυτοθυσία να σώσουν τις ζωές μας και τις περιουσίες μας σε όσους προσφέρουν ανιδιοτελώς στους πάσχοντες συμπολίτες μας χωρίς καμιά διάθεση αυτοπροβολής.

Όπως συμβαίνει μετά από κάθε εθνική καταστροφή στον τόπο μας, πολύς λόγος θα γίνει, και ορθώς, για τις ευθύνες των κυβερνώντων και για μέτρα που πρέπει να ληφθούν ώστε να μην επαναληφθούν όσα συνέβησαν. Όμως, κάθε απόπειρα θετικής αλλαγής είναι καταδικασμένη σε αποτυχία αν δεν συνοδεύεται από την αποκατάσταση ενός υγιούς,  θετικού υποβάθρου σε κάθε πτυχή του δημοσίου και ιδιωτικού μας βίου. Ας ξεκινήσουμε λοιπόν ψηφίζοντας τον ικανό και έντιμο πολιτικό με ένσημα αντί για τον κηφήνα που θα μας βολέψει, ας καταδικάσουμε εμπράκτως τον απατεώνα που μας πλασάρουν για ευεργέτη, ας περιφρονήσουμε ηχηρά τα «σκουπίδια» της τηλεόρασης και του διαδικτύου, επιβραβεύοντας τους πραγματικούς πρωταγωνιστές της καθημερινότητας, ας τηρήσουμε απαρέγκλιτα το νόμο και ας αναδείξουμε με κάθε τρόπο την κοινωνική μας  ευαισθησία, σε πείσμα όσων ηθελημένα παρανομούν και επιδεικνύουν συμπεριφορά παχύδερμου. Κι αυτό το μετάλλιο ας το κρατήσουμε για τον εαυτό μας. Γιατί τότε θα είμαστε πραγματικοί πρωταθλητές σε μια κοινωνία που αξίζουμε.

Continue Reading

Της Μεταπολίτευσης χαμένη γενιά; : θεσμικές προκλήσεις για μια πραγματική Ελληνική Δημοκρατία

(Πρώτη Δημοσίευση Εφημερίδα «Ελευθερία», Ιούλιος 2021)

«Mε τί καρδιά, με τί πνοή,

τι πόθους και τί πάθος,

πήραμε τη ζωή μας· λάθος!

κι αλλάξαμε ζωή.»

Γιώργος Σεφέρης, Άρνηση

Η 24η Ιουλίου τιμάται κάθε χρόνο από την επίσημη πολιτεία ως ημέρα αποκατάστασης της δημοκρατίας στον τόπο μας. Η τουρκική εισβολή στην Κύπρο, λίγες μέρες νωρίτερα, οδήγησε στην ταχύτατη κατάρρευση του δικτατορικού καθεστώτος Ιωαννίδη και στην επιστροφή του Κωνσταντίνου Καραμανλή από το Παρίσι, ώστε να εγγυηθεί την ομαλή μετάβαση στη δημοκρατία, ηγούμενος κυβέρνησης εθνικής ενότητας. Τα πρώτα μέτρα ήταν πράγματι εντυπωσιακά: νομιμοποίηση όλων των πολιτικών κομμάτων, ακόμη και του ΚΚΕ, νέο, δημοκρατικότερο Σύνταγμα, αποκατάσταση των θεμελιωδών δικαιωμάτων και ελευθεριών, απελευθέρωση πολιτικών κρατουμένων αλλά και προσαγωγή των πρωταγωνιστών της 21ης Απριλίου σε δίκη, αποχώρηση από το στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ, ως ένδειξη διαμαρτυρίας για την κυπριακή τραγωδία.

Ελλάδα της Μεταπολίτευσης: η χώρα του Ιανού

Ωστόσο, η συνέχεια δεν ήταν αντίστοιχη και η χώρα προχώρησε εμφανιζόμενη με δύο πρόσωπα:  Από τη μια, παρά τις δυσκολίες, η νέα κατάσταση εδραιώθηκε γρήγορα και η πολιτική πορεία του τόπου σταθεροποιήθηκε. Με την ένταξή της στις Ευρωπαϊκές Κοινότητες λίγα χρόνια αργότερα, η Ελλάδα ενίσχυσε τη γεωπολιτική της θέση και η εναλλαγή των παρατάξεων στην εξουσία λειτούργησε χωρίς προβλήματα. Το βιοτικό επίπεδο των Ελλήνων βελτιωνόταν διαρκώς έως το 2009 αλλά με δανεικά, χωρίς ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις και με σταδιακή αποδιάρθρωση της παραγωγικής οικονομίας. Από την άλλη όμως, οι χρόνιες παθογένειες παρέμειναν: κομματισμός, αναξιοκρατία και  διαφθορά στο δημόσιο βίο δεν αντιμετωπίστηκαν αποτελεσματικά και το σύστημα απλώς «εκσυγχρονίστηκε». Έτσι, αναπόφευκτα, η οικονομική κρίση του 2009 «έπνιξε» την Ελλάδα, φτωχαίνοντας τους Έλληνες, κυρίως τους πιο ευάλωτους, κατά 30%-40%, δημιούργησε μια νέα γενιά μετανάστευσης, κυρίως μορφωμένων Ελλήνων, και προκάλεσε  ρωγμές στο πολιτικό σύστημα και στο εκλογικό σώμα. Τελείωσε λοιπόν οριστικά  η μεταπολίτευση; Απέτυχαν οι στόχοι της; Και πώς μπορεί να προχωρήσει εγγυημένα η Ελληνική Δημοκρατία εφεξής;

Η Ελληνική Δημοκρατία με το βλέμμα στο μέλλον: από τις παιδικές ασθένειες στην ωριμότητα.

47 χρόνια μετά το 1974, και  έχοντας βιώσει δύο σοβαρές κρίσεις την τελευταία δεκαετία, η Ελληνική Δημοκρατία βρίσκεται σήμερα σε κρίσιμο σταυροδρόμι, επιχειρώντας να αντιμετωπίσει μείζονες εθνικές, οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις. Και αυτό μπορεί να επιτευχθεί μόνο με βαθιές, ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις που ενισχύουν την ποιότητα του πολιτεύματος και τη λειτουργία των θεσμών. Ειδικότερα:

1. Θεσμική ανασυγκρότηση: με μείωση του αριθμού των βουλευτών στο κατώτατο συνταγματικό όριων των 200, με μικρότερες εκλογικές περιφέρειες και συνδυασμό σταυρού και λίστας ώστε να εκλέγονται περισσότεροι άξιοι και αδέσμευτοι υποψήφιοι, ενίσχυση του θεσμού των ανεξαρτήτων αρχών που θα επιλέγονται με αυξημένη κοινοβουλευτική πλειοψηφία και τομές στην αυτοδιοίκηση α’ και β΄ βαθμού στην κατεύθυνση των αυξημένων αρμοδιοτήτων και πόρων, ώστε το κράτος να βρίσκεται εγγύτερα στον πολίτη και να ενισχυθεί ξανά η υγιής συμμετοχή του στα κοινά.

2. Αξιοκρατία: με καθιέρωση καθολικής εφαρμογής διαφανών διαδικασιών σε όλες ανεξαρτήτως τις προσλήψεις στο δημόσιο υπό την ομπρέλα του ΑΣΕΠ, δραστικό περιορισμό των μετακλητών υπαλλήλων, πλήρη αποκομματικοποίηση των επιλογών προϊσταμένων σε στενό και ευρύτερο δημόσιο τομέα (με ανοικτό διαγωνισμό και όχι επιλογή από υπηρεσιακό συμβούλιο με συμμετοχή συνδικαλιστών), κατάργηση των γενικών και ειδικών γραμματέων στα υπουργεία και τους Ο.Τ.Α και επιλογή της ηγεσίας της δικαιοσύνης κατόπιν έγκρισης της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής με ομοφωνία ή πολύ αυξημένη πλειοψηφία.

3. Διαφάνεια: με αυστηρή εφαρμογή πραγματικού πόθεν έσχες σε υπουργούς,  βουλευτές, στελέχη οργανισμών του δημοσίου και υπαλλήλους σε θέσεις που σχετίζονται με το δημόσιο χρήμα, επιλογή διοικήσεων των ΔΕΚΟ και των δημοσίων νομικών προσώπων με ανοικτή διαδικασία τύπου ΑΣΕΠ και  αυστηρότερες ποινές στους  καταχραστές δημοσίου χρήματος σε κάθε επίπεδο.

4. Δημοκρατία: με ενίσχυση της πολιτικής συμμετοχής των Ελλήνων για κάθε κρίσιμο θέμα του δημοσίου βίου σε εθνικό και τοπικό επίπεδο (ενίσχυση του θεσμού της διαβούλευσης στις νομοθετικές πρωτοβουλίες, καθολική ηλεκτρονική ψηφοφορία για τις αποφάσεις στους εργασιακούς χώρους και τα πανεπιστήμια και περισσότερα συμβουλευτικά δημοψηφίσματα σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο, αξιοποιώντας την ηλεκτρονική διακυβέρνηση).

5. Πολυφωνία: με γενναία ενίσχυση της ανεξαρτησίας των μέσων ενημέρωσης, καθολική απαγόρευση της άμεσης ή έμμεσης κατοχής πέραν του ενός έντυπου, τηλεοπτικού/ραδιοφωνικού και ηλεκτρονικού μέσου ανά επιχειρηματία και θέσπιση κανόνων απόλυτης διαφάνειας στην κρατική διαφήμιση. 

Χαμένη γενιά ή ευκαιρία για μια νέα εποχή;

Η Μεταπολίτευση υπήρξε, αναμφισβήτητα, η πιο παραγωγική και ευημερούσα περίοδος του ελληνικού κράτους με ειρήνη, δημοκρατία και σταθερότητα. Διέλυσε όμως ταυτόχρονα το μύθο ότι η χώρα μπορεί πάντα να πορεύεται στον αυτόματο πιλότο προς το καλύτερο. Όπως και κάθε οργανισμός, έτσι και η μεσήλιξ πλέον Ελληνική Δημοκρατία χρειάζεται μεγάλες και σημαντικές προσαρμογές και για να επιβιώσει και να προσφέρει ευημερία και ασφάλεια στην πλειοψηφία των Ελλήνων, ανοίγοντας και το δρόμο της επιστροφής  για όσους έφυγαν από τη χώρα τα προηγούμενα χρόνια. Αρκεί οι Έλληνες  να βαδίσουμε στη νέα εποχή ενωμένοι, καταπολεμώντας το μικρόβιο του διχασμού που κατατρώει τη φυλή μας από αρχαιοτάτων χρόνων. Ας θυμηθούμε λοιπόν ότι μεγαλύτερη αρετή της πραγματικής δημοκρατίας, που γεννήθηκε σε αυτόν τον τόπο πριν από 2500 χρόνια, είναι, κατά το στίχο του ποιητή, όχι μόνο να κουβεντιάζουμε ήσυχα κι απλά, αλλά και να καταλαβαινόμαστε.

Continue Reading