Αναθεώρηση του Συντάγματος: μια χαμένη ευκαιρία ή ένα μικρό βήμα μπροστά;

Την περασμένη Δευτέρα, ολοκληρώθηκε, με τη σχετική ψηφοφορία στην Ολομέλεια της Βουλής, η διαδικασία της συνταγματικής αναθεώρησης, που συνιστά, χωρίς αμφιβολία, την κορυφαία θεσμική λειτουργία του Σώματος αυτού.

Είναι γενικά παραδεκτό, ότι το Σύνταγμα του 1975, που προετοιμάστηκε επί Κωνσταντίνου Καραμανλή μετά την πτώση του στρατιωτικού καθεστώτος λίγους μήνες πριν, αποτελεί το πληρέστερο κείμενο στην ελληνική συνταγματική ιστορία.

Η παρούσα αναθεώρηση, που ξεκίνησε με πρωτοβουλία της προηγούμενης κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας, έχει μια ιδιαιτερότητα έναντι των προηγουμένων: είναι η πρώτη, κατά την οποία η κοινοβουλευτική πλειοψηφία που καθόρισε το περιεχόμενο των αναθεωρητέων διατάξεων (Νέα Δημοκρατία) είναι διαφορετική από αυτή που είχε προσδιορίσει ποιες διατάξεις χρήζουν αναθεώρησης (ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ).

Δυστυχώς, η διαδικασία στην προηγούμενη Βουλή δεν κινήθηκε στο επιβαλλόμενο συναινετικό πλαίσιο, ώστε να προωθηθούν, με ευρεία, διακομματική συναίνεση, οι αναθεωρήσεις εκείνων των διατάξεων που πραγματικά πρέπει να αλλάξουν ώστε να αναβαθμιστεί το περιεχόμενο του θεμελιώδους νόμου της πολιτείας μας.

Έτσι, η σημερινή κοινοβουλευτική πλειοψηφία κινήθηκε τελικά με τη λογική ότι η αναθεώρηση πρέπει να ολοκληρωθεί για να διορθωθούν σφάλματα των προγενεστέρων αναθεωρήσεων αλλά, κυρίως, να δοθεί στην κοινωνία ένα μήνυμα εθνικής επανεκκίνησης της χώρας, μέσω της αναγέννησης των θεσμών της πολιτείας μας.

Ως προς τις επιμέρους διατάξεις, προχώρησε τελικά μόνο η αναθεώρηση όσων υποστήριξαν οι βουλευτές της σημερινής κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας.

Αυτές είναι ιδίως οι διατάξεις:

  1. Του άρθρου 21 παρ.2, με την οποία καθιερώνεται η υποχρέωση της πολιτείας για θέσπιση ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος των πολιτών
  2. του άρθρου 32 παρ. 4 με την οποία αποσυνδέεται πλέον η εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας από τη διάλυση της Βουλής και τη διεξαγωγή βουλευτικών εκλογών. Ο Πρόεδρος θα εκλέγεται με πλειοψηφία 151 ψήφων και, αν αυτή δεν συγκεντρωθεί, θα εκλέγεται με σχετική πλειοψηφία ανάμεσα στους δύο επικρατέστερους. Με τη διάταξη αυτή, απομακρύνεται στην πράξη κάθε ενδεχόμενο πρόωρων βουλευτικών εκλογών την άνοιξη του 2020. Πάντως, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας παραμένει δυστυχώς ένας επί της ουσίας «διακοσμητικός» πολιτειακός θεσμός και δεν καθίσταται εκ νέου θεσμικό αντίβαρο στον παντοδύναμο πρωθυπουργό.
  3. Του άρθρου 54 παρ. 4, με την οποία καθορίζονται, επιτέλους, συγκεκριμένες προϋποθέσεις διευκόλυνσης της άσκησης του δικαιώματος ψήφου των Ελλήνων εκλογέων που διαμένουν στο εξωτερικό.Ίσως το θετικότερο στοιχείο της παρούσας αναθεώρησης. Η πρωτοβουλία του πρωθυπουργού για επίτευξη διακομματικής συναίνεσης στο ζήτημα παρήγαγε, ευτυχώς, συγκεκριμένο αποτέλεσμα. Ο νόμος που αναμένεται να ψηφιστεί με ευρεία πλειοψηφία στη Βουλή αποκτά ισχυρό συνταγματικό έρεισμα. Θεσπίζονται ισοτιμία της ψήφου, αύξηση των Βουλευτών Επικρατείας σε 15, αυτοπρόσωπη παρουσία στις κάλπες, καθώς και παραμονή για δύο χρόνια στην Ελλάδα εντός τελευταίων 35 και κατοχή Αριθμού Φορολογικού Μητρώου ως προϋποθέσεις.
  4. του άρθρου 62 με την οποία περιορίζεται η βουλευτική ασυλία στα αδικήματα που σχετίζονται με τη βουλευτική ιδιότητα εντός ή εκτός Βουλής
  5. του άρθρου 68 παρ. 2 με την οποία μπορεί να γίνει σύσταση εξεταστικών επιτροπών από 120 Βουλευτές.
  6. άρθρου 86 παρ. 3, με την οποία περιορίζονται κάπως οι εξόχως προνομιακές ρυθμίσεις περί ποινικής ευθύνης των Υπουργών, καθώς καταργείται η εξαιρετικά σύντομη αποσβεστική προθεσμία για την άσκηση δίωξης. Δεν άλλαξε δυστυχώς η σχετική αρμοδιότητα της Βουλής, που τη μετατρέπει σε εισαγγελέα για τους διατελέσαντες υπουργούς. Έτσι, εικόνες όπως αυτές που βλέπουμε στην Επιτροπή που διερευνά τις ποινικές ευθύνες Παπαγγελόπουλου ενδέχεται να επαναληφθούν με συνταγματική περιωπή.
  7. του άρθρου 101 Α , με την οποία διευκολύνεται ο τρόπος επιλογής των μελών των αναξαρτήτων αρχών από τα 3/5 της Διάσκεψης των Προέδρων της Βουλής και τέλος
  8. του άρθρου 96 παρ. 5, με την οποία εξομοιώνεται η στρατιωτική δικαιοσύνη με την τακτική.

Η σημασία και η ανάγκη της ολοκλήρωσης της παρούσας διαδικασίας αναθεώρησης του Συντάγματος είναι, βεβαίως, αυτονόητη. Για να έχει όμως διάρκεια και αντοχή το αναθεωρημένο συνταγματικό κείμενο που προέκυψε, απαιτείται η επίτευξη της ευρύτερης δυνατής διακομματικής συναίνεσης ως προς την εφαρμογή του. Αποτελεί, άλλωστε, διαχρονικό αίτημα της κοινωνίας προς τις πολιτικές δυνάμεις να συνεννοηθούν και να καταλήξουν σε κοινές αποφάσεις για τα μεγάλα ζητήματα του τόπου μας.

Αυτή η αναθεώρηση του Συντάγματος κινδύνευσε να μετατραπεί σε μια ακόμα χαμένη ευκαιρία για τον τόπο. Τελικά, όμως έγινε ένα μικρό βήμα μπροστά και διασώθηκαν τα θεσμικά προσχήματα. Η μεγάλη πρόκληση είναι πάντως μπροστά: να εφαρμοστεί σωστά το αναθεωρημένο Σύνταγμα. Και εκεί θα κριθεί πρωτίστως η αξιοπιστία του πολιτικού συστήματος.

Δημοσιεύτηκε στην ΕΛΈΥΘΕΡΙΑONLINE στις 1/12/2019

Continue Reading

Το τίμημα των «Θερμοπυλών»: σκέψεις με αφορμή την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου

«Και περισσότερη τιμή τούς πρέπει

όταν προβλέπουν (και πολλοί προβλέπουν)

πως ο Εφιάλτης θα φανεί στο τέλος,

κι οι Μήδοι επί τέλους θα διαβούνε».

Κ.Π Καβάφη, Θερμοπύλες

Στις 28 Οκτωβρίου 1940 η Ιταλία του Μπενίτο Μουσολίνι κηρύσσει επίσημα τον πόλεμο στην Ελλάδα του Ιωάννη Μεταξά. Οι όποιες συμπάθειες μεταξύ των δύο καθεστώτων υποχωρούν μονομιάς μπροστά στις γεωπολιτικές στρατηγικές και η αναμέτρηση προμηνύεται σκληρή.

Οι επιτιθέμενοι Ιταλοί διαθέτουν σαφή υπεροπλία τόσο σε ανθρώπινο δυναμικό όσο και σε τεχνολογίες και εξοπλισμό. Οι αμυνόμενοι Ελληνες στηρίζονται κυρίως στις αξιόλογες αμυντικές προετοιμασίες του καθεστώτος και στην περιορισμένη βρετανική υποστήριξη.

Ετσι, λίγες μέρες αργότερα οι ρόλοι έχουν αντιστραφεί. Οι υπερόπτες Ιταλοί υποχωρούν εντός του βορειοηπειρωτικού εδάφους της Αλβανίας και οι ελληνικές δυνάμεις προελαύνουν διαρκώς μέσα σε κλίμα ενθουσιασμού. Η Ελλάδα φαίνεται να κερδίζει τη μάχη για την ελευθερία της.

Ωστόσο, το 1941 θα αποδειχθεί αρνητικό για τους Ελληνες. Ο απρόσμενος θάνατος του Μεταξά αλλά κυρίως η απόφαση του Χίτλερ για άμεση γερμανική εμπλοκή στα Βαλκάνια και την Ελλάδα θα γείρουν αποφασιστικά την πλάστιγγα. Ετσι, παρά την ηρωική αντίσταση των αμυνομένων Ελλήνων στα μέτωπα της Ηπείρου και της Ανατολικής Μακεδονίας αλλά και της Κρήτης, στην τελική φάση, ολόκληρη η Ελλάδα θα τεθεί υπό την κατοχή του Αξονα στις αρχές του καλοκαιριού του 1941.

Ο πόλεμος λοιπόν χάθηκε τότε για τη χώρα μας. Ισως αναπόφευκτα. Κι όμως: η εποχή αυτή θα μείνει ως η ηρωικότερη στη σύγχρονη ιστορία μας μετά την Επανάσταση του 1821. Κατά τραγική ειρωνεία, και αυτή βρισκόταν στα πρόθυρα της κατάρρευσης, πριν σωθεί από την πρωτοφανή για τα τότε δεδομένα επέμβαση των τριών ισχυρών δυνάμεων κατά του Ιμπραήμ στο Ναυαρίνο τον Οκτώβριο του 1827.

Ετσι, οι εθνικές μας επέτειοι αναδεικνύουν προφανώς τον ηρωισμό και την ενότητα του λαού μας υπέρ της ελευθερίας και της ανεξαρτησίας μας. Τα αισθήματα αυτά κράτησαν όμως πάντοτε για λίγο. Ο αγώνας του ’21 «πνίγηκε» μέσα στις εμφύλιες διαμάχες για την εξουσία και τη διαχείριση του πενιχρού βρετανικού δανείου, ενώ την ηρωική εποχή του ’40-‘41 τη διαδέχθηκε η τραγωδία του εμφυλίου πολέμου που καθόρισε για πολλές δεκαετίες τη φυσιογνωμία της σύγχρονης Ελλάδας.

Μάλιστα, σε αντίθεση με το ’21 όπου η ιστορία ανέδειξε πολλές ιστορικές φυσιογνωμίες (Κολοκοτρώνης, Παπαφλέσσας, Καραϊσκάκης κλπ), ο αγώνας του ’40-’41 δεν ανέδειξε ιδιαίτερα προσωποποιημένους ήρωες στην εθνική μας μνήμη. Είναι οι ήρωες που προχωρούν στα σκοτεινά, κατά τον διπλωμάτη ποιητή Γιώργο Σεφέρη.

Τι απέμεινε λοιπόν από την «εποποιία» του ’40 ως τις μέρες μας; Ισως αυτή η αίσθηση της ηρωικής συλλογικότητας, του ενθουσιασμού μιας γενιάς με οράματα και αξίες που ενώθηκε προσωρινά μπροστά στον εθνικό κίνδυνο και στην προσβολή του υπερφίαλου αλλά και «φουκαρά» Ντούτσε, όπως τον ονόμασε το δημοφιλές άσμα της εποχής.

Σήμερα, η χώρα μας αντιμετωπίζει ξανά μείζονες εθνικές προκλήσεις. Η οικονομία μας είναι ακόμα καθημαγμένη, το ανθρώπινο δυναμικό μας φθίνει λόγω υπογεννητικότητας και μετανάστευσης, οι εξωτερικές απειλές ειδικά εξ ανατολών έχουν «χτυπήσει κόκκινο».

Παρ’ όλα αυτά, οι περισσότεροι Ελληνες φαινόμαστε κλεισμένοι στο μικρόκοσμό μας. Σε μια επίπλαστη αυτάρκεια του εαυτού μας που έχουμε δημιουργήσει παρασυρμένοι από το ρεύμα της εποχής.

Ισως έτσι να ένιωθαν και οι πρόγονοί μας, όταν η τεράστια περσική στρατιά επέστρεψε στην Ελλάδα το 480 π.Χ. Τότε ο Λεωνίδας, γνωρίζοντας μάλλον την έκβαση του αγώνα του, είπε το υπερήφανο «Μολών Λαβέ» και θυσιάστηκε ηρωικά με τους άνδρες του στα στενά των Θερμοπυλών. Αλλά και όταν η Επανάσταση του ’21 είχε εκτροχιαστεί, ο Παπαφλέσσας διάλεξε να «πέσει» ηρωικά στο Μανιάκι, κοντράροντας τον πανίσχυρο Ιμπραήμ. Το ίδιο έκαναν και οι ηρωικοί υπερασπιστές του Ρούπελ, της Καλαμάτας και της Κρήτης την άνοιξη του ’41, παρότι ήξεραν την υπεροπλία των στρατιών της Βέρμαχτ.

Αυτό είναι και το βασικό μήνυμα της ηρωικής επετείου της 28ης Οκτωβρίου. Οτι οι Ελληνες χρειαζόμαστε μάλλον μια προφανή θυσία για να αφυπνιστούμε, να ενωθούμε και δράσουμε.

Βεβαίως, η πολύπλοκη εποχή που ζούμε απαιτεί πρωτίστως οργανωμένο σχέδιο, θεσμική σταθερότητα και οικονομική ανάπτυξη για να σφυρηλατούνται ισχυρά και ενωμένα έθνη. Και πρέπει να εργαστούμε όλοι μας σκληρά γι’αυτό.

Ας μην αποποιηθούμε όμως την κληρονομιά της θυσίας και του ηρωισμού που αντλούμε διαχρονικά από την πολυκύμαντη ιστορία μας. Κι ας ευχηθούμε να υπάρχουν ανάμεσά μας πολλοί που θα ξαναφωνάξουν στον επίδοξο εισβολέα το «Αέρα!» και το «Μολών Λαβέ» στις νέες εθνικές μας Θερμοπύλες, «ποτέ από το χρέος μη κινούντες».

Δημοσιεύτηκε στην ΕΛΕΥΘΕΡΙΑOnline στις 27/10/2019

Continue Reading

Η Μεσσηνία με το βλέμμα στο αύριο: Θεσμικές συμπράξεις ή αντιπαραγωγικοί μονόδρομοι;

Το νέο πολιτικό τοπίο που διαμορφώθηκε στη χώρα τους τελευταίους μήνες συμπληρώθηκε πριν από λίγες μέρες με την εγκατάσταση των νέων δημοτικών και περιφερειακών αρχών.

Ειδικότερα, στη Μεσσηνία σημειώθηκε ευρεία ανανέωση πολιτικού προσωπικού: τρεις νέοι βουλευτές, έξι νέοι δήμαρχοι και μια νέα περιφερειακή αρχή. Αυτό που προέχει λοιπόν τώρα είναι η παραγωγική συνεργασία μεταξύ όλων των υπευθύνων παραγόντων του τόπου μας για την ταχύτερη και αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση των μεγάλων προβλημάτων που αντιμετωπίζουμε. Πώς θα επιτευχθεί όμως ο καλύτερος συντονισμός ενόψει της νέας περιόδου;

Θεσμική αντιμετώπιση των προβλημάτων: επιλογή υπευθυνότητας σε 3 βήματα

Ο γράφων ήδη από τον περασμένο Απρίλιο είχε καταθέσει δημόσια (εφημερίδα «Ελευθερία», 27-4-2019) συγκεκριμένες προτάσεις για τη θεσμική συγκρότηση των αρμοδίων σε επίπεδο νομού.

Ως πρώτο βήμα είχε προταθεί η σύσταση ενός μόνιμου Συμβουλίου Μεσσηνίων Δημάρχων με έδρα την Καλαμάτα, που θα συνεδριάζει σε μηνιαία βάση με συγκεκριμένη ατζέντα και θα αναλαμβάνει συντονισμένες ενέργειες για την κοινή εκπροσώπηση των Μεσσηνίων δημοτών και την επίλυση των κορυφαίων ζητημάτων κοινού ενδιαφέροντος ενώπιον των αρμοδίων αρχών (ανάπτυξη, τουρισμός, υποδομές, απορρίμματα). Η προεδρία του οργάνου μπορεί να είναι εναλλασσόμενη ανά εξάμηνο, με την προϋπόθεση λειτουργίας ολιγομελούς μόνιμης γραμματείας που θα συντονίζει το σχετικό έργο.
Ως δεύτερο βήμα είχε προταθεί η σύσταση ενός Παμμεσσηνιακού Συμβουλίου με συμμετοχή των εκλεγμένων βουλευτών, δημάρχων, περιφερειακών συμβούλων με θέση αντιπεριφερειάρχη, και εκπροσώπων των πιο αντιπροσωπευτικών κοινωνικών, επαγγελματικών και οικονομικών φορέων του νομού, με στρατηγική προτεραιότητα την προώθηση των μεσσηνιακών συμφερόντων σε Περιφέρεια και κεντρική διοίκηση. Με μόνιμη γραμματεία, μηνιαίες συνεδριάσεις και δεσμευτικές αποφάσεις, ανοικτό στις προτάσεις και τις πρωτοβουλίες της κοινωνίας των πολιτών.
Τέλος, για την υλοποίηση της αναγκαίας, ισότιμης σύμπραξης των αυτοδιοικητικών φορέων α’ και β’ βαθμού είχε προταθεί η κατάρτιση και υπογραφή μιας Προγραμματικής Σύμβασης διαρθρωμένης συνεργασίας μεταξύ δήμων της Μεσσηνίας και της Περιφέρειας Πελοποννήσου. Με ανάληψη συγκεκριμένων δεσμεύσεων και ξεκαθάρισμα αρμοδιοτήτων στο πλαίσιο του νόμου, ώστε να εκκινήσει η αποτελεσματική επίτευξη των στόχων και η προώθηση έργων σε όλους τους τομείς δράσης (υποδομές, περιβάλλον, ανάπτυξη, επενδύσεις, τουριστική προβολή, εκπαίδευση, κοινωνική πολιτική) για κάθε δήμο χωριστά και για το νομό μας συνολικά. Ο νέος αντιπεριφερειάρχης Μεσσηνίας επιβάλλεται να συμμετέχει επίσης τακτικά στις συνεδριάσεις του Συμβουλίου των Μεσσηνίων Δημάρχων, για να συντονίζονται καλύτερα οι ενέργειες και να υπάρχει παραγωγικότερη συνεργασία.


Οι καιροί ου μενετοί: η Μεσσηνία μπροστά σε επείγουσες προκλήσεις

Κάθε νέο ξεκίνημα έχει, ασφαλώς, και τα προβλήματά του. Ετσι, της ανάληψης των καθηκόντων των νέων αυτοδιοικητικών αρχών στη Μεσσηνία δεν προηγήθηκε, δυστυχώς, των όποιων προσωπικών συνεννοήσεων η σύναψη προγραμματικών συνεργασιών με καθαρούς όρους και δεσμεύσεις απέναντι στους πολίτες, όπως επίσης είχε προταθεί από τον γράφοντα τον περασμένο Απρίλιο. Τα τοπίο παραμένει θολό, αν και η κυβερνησιμότητα των ΟΤΑ θεωρητικά διευκολύνεται πλέον με την ψήφιση του πρόσφατου νόμου 4623/2019.

Επιπλέον, η υπόθεση του σημαντικού οδικού άξονα Καλαμάτα – Ριζόμυλος – Πύλος – Μεθώνη ανέδειξε δημόσιες αντιπαραθέσεις και διαφωνίες μεταξύ των εκλεγμένων αρχόντων του νομού για το θέμα της χάραξης.

Οι εξελίξεις αυτές αναδεικνύουν με εμφατικό τρόπο τη σημασία της άμεσης συγκρότησης των θεσμικών οργάνων που προτάθηκαν ανωτέρω. Και αυτό γιατί μόνο με ουσιαστικό διάλογο εντός οριοθετημένου πλαισίου μπορούν να προκύψουν συγκεκριμένες ρεαλιστικές λύσεις, αλλά, κυρίως, να αναληφθούν συντονισμένες ενέργειες με ομόθυμη υποστήριξη για την αποτελεσματική τους υλοποίηση.

Η δύναμη της Μεσσηνίας πρέπει να είναι το συγκροτημένο σχέδιο, η ενιαία θέση της προς τους τρίτους και η δυναμική διεκδίκηση των μεγάλων πρωτοβουλιών που θα φέρουν ευημερία στον τόπο μας. Αλλωστε τίποτα δεν θα μας χαριστεί ούτε είναι δεδομένο. Ευχής έργον είναι λοιπόν να παραμεριστούν, με θεσμικές λύσεις, οι ιδιοτελείς στρατηγικές και οι αδιέξοδοι μονόδρομοι, προς όφελος της κοινής πορείας για το καλό της πατρίδας μας. Αλλιώς, κινδυνεύουμε να χάσουμε το τρένο της ανάπτυξης για ακόμα μια φορά.

Δημοσιεύτηκε στην ΕΛΕΥΘΕΡΙΑOnline στις 22/9/2019

Continue Reading

INSIGHT: The New Greek Tax Bill—Pragmatic Pro-Growth Reform?

Nikolaos Theodorou, Attorney-at-Law, comments on the recent Greek draft tax bill intending to boost growth in the economy by providing targeted tax reliefs for businesses and individuals.

The title of the bill sounds quite promising: a “Tax reform with a growth dimension for Greece of tomorrow.” In fact, the new legislative initiative of the Greek government aims at further improving the country’s economic climate by providing working individuals and, above all, businesses, with what they have consistently been asking for—lower taxes. If this would be sufficient to boost growth in a gradually recovering Greek economy, this is the time to find out.

Bundle of Tax Reliefs for Businesses and Individuals

Read the whole article here:

https://news.bloombergtax.com/daily-tax-report-international/insight-the-new-greek-tax-bill-pragmatic-pro-growth-reform

Continue Reading

INSIGHT: Greece—On the Road to Recovery?

After the financial crisis, is there now a more positive outlook for the Greek economy? Nikolaos Theodorou, Attorney-at-Law, comments on the recent developments in tax and investment law introduced by the new Greek government and intended to boost the economy by facilitating foreign direct investment.

Through the past decade, Greece has undergone a deep economic crisis, resulting in significant budget cuts, a sharp decrease in its gross domestic product (GDP), high unemployment rates and limited foreign investment. Through structural reform programs instigated by the International Monetary Fund (IMF) and the EU, the country has profoundly reviewed the fundamental parameters of its economic policy, labor regulation and tax legislation.

Read the whole article here:

https://news.bloombergtax.com/daily-tax-report-international/insight-greece-on-the-road-to-recovery

Continue Reading

Κύπρος: Η επιστροφή του «μοιραίου αεροπλανοφόρου»

«Τι φης; Νεφέλης άρ’ άλλως είχομεν πόνους πέρι;»

“Ελένη” Eυριπίδη

Δημοσιεύτηκε στις 19/8/2019 στην ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ Online

Τις καλοκαιρινές αυτές μέρες κάθε χρόνο επανέρχεται μονότονα στο νου μου η διασκευή ενός γνωστού τραγουδιού με τον ελληνικό τίτλο «Το τανγκό της Νεφέλης», ερμηνευμένο μοναδικά από τη Χ. Αλεξίου. Οι στίχοι μιλούν για μια νεαρή κοπέλα την οποία «δυο μικροί αγγέλοι» ονειρεύονταν να ταΐζουν ρόδι και μέλι για «να μη θυμάται, να ξεχνάει τι θέλει». Συγκινημένος όμως ο Δίας από την περιπέτειά της, της πήρε «το νερό της εφηβείας», την μεταμόρφωσε σε σύννεφο και την σκόρπισε «για να μην την βρουν».

Οπως είναι γνωστό, οι αλληγορικοί αυτοί στίχοι αναφέρονται στη μαρτυρική Κύπρο και στη σύγχρονη ιστορία της. Ο μικρός αυτός τόπος, με τη στρατηγική του θέση («αεροπλανοφόρο» στην Αν. Μεσόγειο) και τη μεγάλη γεωπολιτική του σημασία ζει ξανά σε κλίμα ανησυχίας εν μέσω των κλιμακούμενων τουρκικών προκλήσεων που συνιστούν επί της ουσίας εισβολή εντός της Αποκλειστικής της Οικονομικής Ζώνης. Και ενώ, σαράντα πέντε ολόκληρα χρόνια μετά τα τραγικά γεγονότα του 1974 η κατοχή και η αναγκαστική διαίρεση του νησιού συνεχίζονται.

Η άλλοτε βρετανική αποικία με πληθυσμό συντριπτικά ελληνικό ανακηρύχθηκε ανεξάρτητο κράτος μόλις το 1960. Οι συνθήκες ανεξαρτησίας της όμως, προϊόν έντονων διεθνών ανταγωνισμών και αντικρουόμενων επιδιώξεων, αποδείχθηκαν θνησιγενείς. Η ένωση με την Ελλάδα δεν έπαψε ποτέ να έχει ευρύ φάσμα υποστηρικτών, προκαλώντας αντίστοιχες βλέψεις διχοτόμησης στο τουρκικό κατεστημένο και στην τουρκοκυπριακή ηγεσία. Ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος, κορυφαία φυσιογνωμία του κυπριακού δράματος, δημοφιλής αλλά και εγωκεντρικός κυβερνήτης, κρατούσε σε μια κλωστή την ισορροπία τρόμου στο νησί για σχεδόν δέκα χρόνια μετά τις διακοινοτικές ταραχές του 1963-1964. Η εμμονή του στον αδέσμευτο χαρακτήρα της Κύπρου και τα ανοίγματά του στο σοβιετικό μπλοκ προκάλεσαν τη μήνη του αμερικανικού βαθέος κράτους.

Τον Ιούλιο του 1974, το βλακώδες, προδοτικό πραξικόπημα του ιωαννιδικού καθεστώτος έδωσε το «πράσινο φως» στα «γεράκια» της Αγκυρας να επέμβουν στρατιωτικά με αμερικανοβρετανική ανοχή. Η εισβολή βρήκε τον κυπριακό ελληνισμό διαιρεμένο και την Ελλάδα πολιτικά ανάπηρη. Το αποτέλεσμα γνωστό: τουρκική κατοχή σχεδόν του 40% του κυπριακού εδάφους και de facto διχοτόμηση του νησιού.

Εκτοτε όμως η Κύπρος, με γενναία ελληνική υποστήριξη, ανέκαμψε σημαντικά. Το βιοτικό επίπεδο ενισχύθηκε, ενώ η χώρα έγινε πλήρες μέλος της Ενωμένης Ευρώπης. Η πρόσφατη ανακάλυψη μεγάλων κοιτασμάτων υδρογονανθράκων εντός της Α.Ο.Ζ. του νησιού ήταν η θρυαλλίδα καταιγιστικών εξελίξεων για το κυπριακό δράμα. Νέοι παίκτες -Η.Π.Α, Γαλλία και Ισραήλ- μπήκαν στο παιχνίδι της ευρύτερης περιοχής. Και βρίσκονται αυτή τη φορά στο πλευρό της Λευκωσίας για δικό τους όφελος.

Όμως, η -τυπικά- εγγυήτρια δύναμη Τουρκία παραμονεύει και απειλεί ξανά. Η αυταρχική ηγεσία της έχει οδηγήσει τη χώρα στο μάτι ενός γεωπολιτικού κυκλώνα αντικρουόμενων συμφερόντων. Επιχειρώντας λοιπόν να αποκομίσει τα μεγαλύτερα δυνατά οφέλη, εργαλειοποιεί την Κύπρο για να πετύχει τις επιδιώξεις της και έχει περικυκλώσει από θαλάσσης το νησί με πλοία, ερευνητικά και πολεμικά. Με εκβιαστικό τρόπο θέλει να επιβληθεί ως βασικός παίκτης στη μοιρασιά των ενεργειακών πόρων και στη δημιουργία ενός νέου, κεκαλυμμένα διχοτομημένου κυπριακού κράτους.

Απέναντι στο οργανωμένο τουρκικό σχέδιο, Ελλάδα και Κύπρος παίζουν αμυντικά βασιζόμενες κυρίως στην αντίδραση των ξένων χωρών, που προσωρινά αντιτίθενται σε αυτό λόγω ασύμπτωτων συμφερόντων. Αλλά η αντιμετώπιση αυτή σίγουρα δεν είναι αποτελεσματική. Γι’ αυτό επείγει η διαμόρφωση και εφαρμογή κοινής, ολοκληρωμένης και  πολυεπίπεδης στρατηγικής αποτροπής και περιορισμού του τουρκικού επεκτατισμού στην περιοχή. Με ενίσχυση της στρατιωτικής ισχύος των δύο χωρών και πλήρη εφαρμογή του ενιαίου αμυντικού δόγματος. Με οριοθέτηση και ανακήρυξη της ελληνικής Α.Ο.Ζ. ώστε αυτή να ενωθεί με την κυπριακή και να ακολουθήσει επωφελής τους εκμετάλλευση. Με υλοποίηση κοινής πολιτικής εθνικής ασφάλειας και προώθηση των κοινών συμφερόντων σε εταίρους και συμμάχους.

Είναι γεγονός πως η έφηβη «Νεφέλη» του 1974 ωρίμασε πια και αντιμετωπίζει ψυχραιμότερα τις απειλές και τους κινδύνους, χωρίς να πλανεύεται εύκολα από τους «αγγέλους». Ομως, η γεωστρατηγική θέση της Κύπρου μπορεί να είναι ταυτόχρονα ευχή και κατάρα, ανάλογα με το αν υπάρχει ενότητα και οργάνωση μεταξύ των δύο ισχυρών κρατικών πόλων του ελληνισμού. Είναι χρέος και συμφέρον της Ελλάδας να αναπτυχθεί γεωπολιτικά μέσω συντονισμένης δράσης με την Κύπρο. Και αυτή τη φορά δεν υπάρχει πλάνη, ούτε και μπορεί κανείς να την επικαλεστεί.

Continue Reading

Η «μάχη» της 8ης Ιουλίου: οι πραγματικές προκλήσεις για τη μετεκλογική Ελλάδα

Είναι σχεδόν προεξοφλημένο από την κοινή γνώμη ότι η χώρα μας οδεύει προς κυβερνητική αλλαγή στις εκλογές της 7ης Ιουλίου. Εν μέσω θερινής ραστώνης και με τις κλιμακούμενες τουρκικές ενέργειες να κυριαρχούν στην επικαιρότητα, ελάχιστα συζητούνται οι σοβαρές εθνικές προκλήσεις που πρέπει να απασχολήσουν όλους μας την επόμενη μέρα των εκλογών. Τα μεγάλα κόμματα ομονοούν βέβαια σε ορισμένες εύκολες παραδοχές, χωρίς να εξειδικεύουν επαρκώς τον τρόπο υλοποίησής τους. Χαμηλότεροι φόροι, περισσότερες δουλειές, μεταρρυθμίσεις σε επιμέρους τομείς βρίσκονται στην προμετωπίδα των προεκλογικών εξαγγελιών. Ανεξαρτήτως όμως εκλογικού αποτελέσματος, η επόμενη κυβέρνηση θα βρεθεί αντιμέτωπη με φλέγοντα ζητήματα που χρήζουν συνολικής αξιολόγησης και συντονισμένης αντιμετώπισης. Γι’ αυτό και η διαμόρφωση των στρατηγικών προτεραιοτήτων για την επόμενη περίοδο αποτελεί εθνική επιταγή και μπορεί να υπηρετηθεί επιτυχώς μόνο με ενότητα και αποφασιστικότητα. Ποιες είναι όμως οι προκλήσεις αυτές;

1. Δημογραφική αναγέννηση: η αναγκαία προϋπόθεση για την ανάπτυξη

Είναι πλέον δεδομένο ότι η Ελλάδα γηράσκει μη διδασκομένη. Η αιμορραγία σε ειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό διογκώθηκε τα χρόνια της κρίσης και η οικονομική πολιτική έγινε εχθρική προς τη μέση ελληνική οικογένεια. Για να αντιμετωπιστεί αυτή η βραδυφλεγής βόμβα στα θεμέλια της ίδιας της ύπαρξης της χώρας, επιβάλλεται να επιδιωχθεί άμεσα μια «δημογραφική αναστροφή» 180 μοιρών. Με στοχευμένες παρεμβάσεις για τη φορολογική ελάφρυνση των νέων οικογενειών, γενναία ενίσχυση των δομών εκπαιδευτικής και κοινωνικής στήριξης (παιδικοί σταθμοί, ολοήμερα σχολεία, απεξάρτηση από την παραπαιδεία) και υιοθέτηση συνδυασμένων μέτρων για την επιστροφή των νέων που έφυγαν στο εξωτερικό τα προηγούμενα χρόνια. Για να προλάβουμε, έστω και στο παραπέντε, την απώλεια μιας καλής γενιάς που μπορεί να αλλάξει το μέλλον της πατρίδας μας. Η εμπέδωση θεσμικής και οικονομικής σταθερότητας και η ενίσχυση της αξιοκρατίας σε όλα τα επίπεδα αποτελούν αυτονόητες προϋποθέσεις για την επίτευξη του στόχου.

2. Παραγωγική ανασυγκρότηση: από τον κρατισμό στη συνέργεια με τις υγιείς δυνάμεις της κοινωνίας

Οι περισσότεροι συμφωνούν πως το μοντέλο του πελατειακού κρατισμού που κυριάρχησε στη μεταπολίτευση οδήγησε σε βαθιά αξιακή, κοινωνική και οικονομική κρίση τον τόπο. Αν θέλουμε να πάμε μπροστά, πρέπει να τελειώνουμε άμεσα με αυτό και να υιοθετήσουμε μια νέα αντίληψη για την πραγματική οικονομία. Με στήριξη και επιβράβευση των υγιών επιχειρήσεων, ενίσχυση των δημοσίων επενδύσεων σε συνδυασμό με προώθηση των μακρόπνοων, παραγωγικών ιδιωτικών επενδύσεων, ηλεκτρονική διακυβέρνηση παντού και περιορισμό μιας «σαδιστικής» γραφειοκρατίας που πνίγει τη δημιουργικότητα. Προτεραιότητα πρέπει να δοθεί στους τομείς των μεταφορών, της ενέργειας και των καινοτόμων εφαρμογών σε στρατηγικούς τομείς με ανταγωνιστικό πλεονέκτημα για τη χώρα (παιδεία, πολιτισμός, ορυκτός πλούτος, ορισμένα αγροτικά προϊόντα). Μόνο όταν η εργασία στον ιδιωτικό τομέα γίνει πρώτη επιλογή για τους νέους ανθρώπους θα έχουμε μπει στο σωστό δρόμο. Αλλιώς θα προσευχόμαστε κάθε χρόνο να πάει καλά ο ήδη υπερκορεσμένος τουριστικός κλάδος και να γίνονται προσλήψεις ημετέρων στο δημόσιο με οκτάμηνες συμβάσεις.

3. Επανίδρυση του κράτους: ένα διακύβευμα πιο επίκαιρο από ποτέ

Πρωτοεμφανίστηκε ως σύνθημα στις εκλογές του 2004, όμως δεν υλοποιήθηκε ποτέ. Το ελληνικό κράτος παραμένει ο μεγάλος ασθενής της σύγχρονης Ελλάδας, που ναρκοθετεί κάθε βήμα προς την ουσιαστική πρόοδο της χώρας. Ασυντόνιστη και αναποτελεσματική διοίκηση, αργή και προβληματική δικαιοσύνη, αδιαφάνεια και αναξιοκρατία σχεδόν στο σύνολο του δημοσίου βίου. Εδώ απαιτείται ριζική επανεκκίνηση. Βαθιές τομές στο πολιτικό σύστημα, ενίσχυση ανεξάρτητων ελεγκτικών μηχανισμών, μείωση σπατάλης, στρατηγικός σχεδιασμός και ανεξάρτητες διοικήσεις σε όλους τους δημόσιους οργανισμούς, ηλεκτρονική διακυβέρνηση παντού, κωδικοποίηση και δραστική απλοποίηση της νομοθεσίας, αποκομματικοποίηση της διοικητικής μηχανής. Με το κράτος να γίνεται στήριγμα του δημιουργικού Ελληνα, θα αποκατασταθεί η χαμένη εμπιστοσύνη στους θεσμούς και θα ενισχυθεί η θετική οικονομική δραστηριότητα εις βάρος της παραοικονομίας.

Για τα εγχώρια πολιτικά κόμματα, οι εκλογές συνιστούν την κορυφαία μάχη που πρέπει να κερδίσουν πάση θυσία. Ο πραγματικός αγώνας για την Ελλάδα θα ξεκινήσει όμως την επόμενη μέρα. Μέσα σε περιβάλλον ογκούμενης αβεβαιότητας διεθνώς, η πατρίδα μας χρειάζεται σίγουρα νέο, αποφασιστικό βηματισμό. Χρειάζεται όμως πρωτίστως και κλίμα ενότητας και δημιουργίας στην κοινωνία και το πολιτικό μας σύστημα.

Μόνο με πυξίδα τις διαχρονικές αξίες του ελληνισμού και πίστη στις δυνατότητες του Έλληνα, μπορούμε να κερδίσουμε το στοίχημα για ένα καλύτερο μέλλον. Και αυτό πρέπει να αναλογιστούν το βράδυ της 7ης Ιουλίου νικητές και ηττημένοι των εκλογών.

Δημοσιεύτηκε στις 30/6/2019 από την ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ Online

Continue Reading

Αυτοδιοικητικές εκλογές 2019: η επόμενη μέρα για την Καλαμάτα και τη Μεσσηνία

Μέσα σε κλίμα πόλωσης, η Ελλάδα οδεύει προς τετραπλές κάλπες στις 26 Μαΐου. Αναπόφευκτα οι πολίτες θα βρεθούν σε καθεστώς σύγχυσης και μάλλον θα επιλέξουν συνδυασμό είτε ενστικτωδώς είτε βάσει προσωπικών γνωριμιών και συμφερόντων. Στην περίπτωση της Περιφέρειας Πελοποννήσου, η μάχη των βασικών διεκδικητών θα κριθεί κυρίως με κριτήρια πολιτικά και αναγνωρισιμότητας. Αντίθετα, στην περίπτωση του Δήμου Καλαμάτας καθοριστικό ρόλο θα παίξουν η σύνθεση των ψηφοδελτίων και το πρόσωπο των υποψηφίων δημάρχων. Ανησυχία και προβληματισμό προκαλεί βέβαια το γεγονός ότι δεν διεξάγεται ουσιαστικός διάλογος για το μέλλον και τα προβλήματα της πόλης, παρότι ορισμένοι υποψήφιοι έχουν εκφράσει θετικές επιμέρους προτάσεις. Καθώς δεν αναμένονται μάλλον προεκλογικές συγκλίσεις, επείγει η διαμόρφωση ενός σχεδίου αποτελεσματικής διακυβέρνησης για την επόμενη μέρα, ώστε με καθαρούς όρους να υλοποιηθούν οι σημαντικές πρωτοβουλίες που έχει ανάγκη η Καλαμάτα, να επιτευχθεί θεσμική ενδομεσσηνιακή συνεννόηση και συσπείρωση για τα προβλήματα του τόπου μας και να καθιερωθεί δομημένη συνεργασία με τη νέα περιφερειακή αρχή, ώστε να προωθηθούν τα συμφέροντά μας στο νέο Περιφερειακό Συμβούλιο.

Δήμος Καλαμάτας: προτάσεις για ανοικτή και αποτελεσματική διακυβέρνηση

Ανεξαρτήτως αποτελέσματος, η νέα δημοτική αρχή Καλαμάτας θα είναι πολυσυλλεκτική, με 3, 4 ή και περισσότερους συνδυασμούς να την απαρτίζουν. Εύλογα λοιπόν ελλοχεύει ο κίνδυνος ακυβερνησίας, αθέμιτων συναλλαγών και αδυναμίας υλοποίησης δράσεων. Το σίγουρο είναι πως χρειάζεται δήμαρχος με ικανότητα, γνώση και δυνατότητα δημιουργικής σύνθεσης απόψεων αλλά και αταλάντευτη βούληση.

Σε κάθε περίπτωση, για να επιτευχθούν οι στόχοι, απαιτείται η σύνταξη και υπογραφή μιας Σύμβασης Κυβερνητικής Συνεργασίας μεταξύ των παρατάξεων που θα αποτελέσουν τη δημοτική πλειοψηφία. Μια δημόσια δέσμευση όλων ότι θα υπηρετήσουν συγκεκριμένες προγραμματικές δεσμεύσεις σε όλους τους τομείς πολιτικής, στις οποίες θα συμφωνήσουν αμέσως μετά τις εκλογές και πάντως πριν από την ορκωμοσία του νέου Δημοτικού Συμβουλίου. Μια ανοικτή συμφωνία τιμής με τον Καλαματιανό λαό, που θα αποτελεί οδηγό δράσης για την επίλυση των προβλημάτων, περιορίζοντας δραστικά τις προσωπικές στρατηγικές. Η πρωτοβουλία σύναψης συμφωνίας πρέπει να ανήκει στη νικήτρια παράταξη.

Συνεργασία φορέων της Μεσσηνίας: ένα δυνατό Παμμεσσηνιακό Συμβούλιο

Σε επίπεδο νομού, απαιτείται άμεση θεσμική συστράτευση. Πρώτο βήμα πρέπει να είναι η σύσταση μόνιμου Συμβουλίου Μεσσηνίων Δημάρχων με έδρα την Καλαμάτα, που θα συνεδριάζει σε μηνιαία βάση με συγκεκριμένη ατζέντα και θα αναλαμβάνει συντονισμένες ενέργειες για την κοινή εκπροσώπηση των Μεσσηνίων δημοτών και την επίλυση των κορυφαίων ζητημάτων κοινού ενδιαφέροντος (ανάπτυξη, τουρισμός, υποδομές, απορρίμματα). Σε επόμενη φάση, η σύσταση ενός Παμμεσσηνιακού Συμβουλίου με συμμετοχή των εκλεγμένων βουλευτών, δημάρχων, περιφερειακών συμβούλων, και με εκπροσώπων θεσμικών φορέων, πρέπει να αποτελέσει στρατηγική επιλογή για την προώθηση των μεσσηνιακών συμφερόντων σε περιφέρεια και κεντρική διοίκηση. Με μόνιμη γραμματεία, μηνιαίες συνεδριάσεις και δεσμευτικές αποφάσεις, ανοικτό στις προτάσεις και τις πρωτοβουλίες της κοινωνίας των πολιτών.

Συνεργασία Δήμων – Περιφέρειας: μια αναγκαία προγραμματική σύμπραξη

Τέλος, η αναγκαία συνεργασία των αυτοδιοικητικών φορέων α’ και β’ βαθμού πρέπει να τεθεί σε μια νέα βάση ισότιμης συναλληλίας. Για να επιτευχθεί αυτό, χρειάζεται να καταρτιστεί και να υπογραφεί μια Προγραμματική Σύμβαση διαρθρωμένης συνεργασίας μεταξύ Δήμων της Μεσσηνίας και της Περιφέρειας Πελοποννήσου. Με ανάληψη συγκεκριμένων δεσμεύσεων και ανάθεση αρμοδιοτήτων στο πλαίσιο του νόμου, ώστε να εκκινήσει η αποτελεσματική επίτευξη των στόχων σε όλους τους τομείς δράσης (υποδομές, περιβάλλον, ανάπτυξη, επενδύσεις, τουριστική προβολή, εκπαίδευση, κοινωνική πολιτική) για κάθε δήμο χωριστά και για το νομό μας συνολικά. Ο νέος αντιπεριφερειάρχης Μεσσηνίας να συμμετέχει επίσης στις συνεδριάσεις του Συμβουλίου των Μεσσηνίων Δημάρχων, για να συντονίζονται οι ενέργειες και να υπάρχει παραγωγικότερη συνεργασία. Ευχής έργο θα ήταν την πρωτοβουλία αυτή να την αναλάβει η νέα δημοτική αρχή Καλαμάτας.

Συμπερασματικά, με την αναγκαία θεσμική θωράκιση των άνω πολιτικών πρωτοβουλιών, η Μεσσηνία και οι επιμέρους δήμοι μπορούν να επιτύχουν στις μεγάλες προτεραιότητες της νέας περιόδου για ένα καλύτερο μέλλον με σχέδιο και αισιοδοξία. Η διαφανής και ανοικτή διακυβέρνηση θα ενισχύσει την αξιοπιστία των αυτοδιοικητικών θεσμών αλλά και τη λογοδοσία τους ενώπιον των πολιτών, που πρέπει να συνδιαμορφώνουν ενεργά τις εξελίξεις. Ας ελπίσουμε λοιπόν ότι για την ανάσταση του τόπου μας δεν θα χρειαστεί να προηγηθεί σταύρωση.

Δημοσιεύτηκε στις 27/4/2019 από την  ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ Online

Continue Reading

Μάρτιαι Ειδοί: η νέα ελληνική «Προειδοποίησις εις τας ευρωπαϊκάς αυλάς»

…τότε κυρίως πρόσεξε σα βγεις στον δρόμον έξω,

εξουσιαστής περίβλεπτος με συνοδεία,

αν τύχει και πλησιάσει από τον όχλο κανένας Αρτεμίδωρος,

που φέρνει γράμμα, και λέγει βιαστικά

«Διάβασε αμέσως τούτα, είναι μεγάλα πράγματα που σ’ ενδιαφέρουν»

Κ.Π. Καβάφη, Μάρτιαι Ειδοί

Ο φετινός Μάρτιος είναι για την Ευρώπη και τον κόσμο ένας μήνας γεμάτος αντιφατικές εξελίξεις: από την επιβεβαίωση του μεγάλου ενεργειακού κοιτάσματος στο τεμάχιο 10 της κυπριακής ΑΟΖ, που αλλάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες στην περιοχή μας, έως την επικείμενη(;) αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ε.Ε., είναι προφανές ότι η Ευρώπη οδεύει προς τις επερχόμενες ευρωεκλογές χωρίς πυξίδα και με διαρκώς ογκούμενη εθνική εσωστρέφεια. Κι ενώ ο τρομαγμένος από το κίνημα των κίτρινων γιλέκων και το δημοσκοπικό προβάδισμα Λεπέν Γάλλος Πρόεδρος Μακρόν διατύπωσε πρόσφατα κάποιες θετικές προτάσεις για την «Αναγέννηση της Ευρώπης», αυτές απορρίφθηκαν, άμεσα αν και διπλωματικά, από τη νεοεκλεγείσα «κλώνο» της Α. Μέρκελ στην ηγεσία του γερμανικού Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος. Την ίδια στιγμή, οι αντιευρωπαϊστές «σαρώνουν» εκλογικά σε Ιταλία, Πολωνία και Ουγγαρία και διαμορφώνουν ένα ευρύ μέτωπο που θα εκπροσωπηθεί με πρωτοφανή ισχύ στο νέο Ευρωκοινοβούλιο μετά τις 26 Μαΐου.

2009-2019: μια ταραγμένη δεκαετία για την Ευρώπη

Τα χρόνια που πέρασαν, η Ευρωπαϊκή Ενωση βίωσε μια πρωτόγνωρη, υπαρξιακή κρίση: η Ευρωζώνη δοκιμάστηκε σκληρά με την ελληνική περίπτωση να πρωταγωνιστεί αρνητικά, οι ανεξέλεγκτες μεταναστευτικές ροές κλόνισαν σοβαρά τη συνοχή των εταίρων, ενώ για πρώτη φορά κράτος-μέλος βρίσκεται στα πρόθυρα αποχώρησής του από μια Ενωση που έδειχνε -μέχρι πρότινος- μη αναστρέψιμη. Κοινή συνισταμένη σε όλα τα παραπάνω; Η αναδειχθείσα γερμανική ηγεμονία της Ευρώπης υπό το δίδυμο Μέρκελ-Σόιμπλε, η οποία αντικατέστησε τον ουσιαστικά ανύπαρκτο πλέον γαλλογερμανικό άξονα ως «ατμομηχανή» της Ενωσης. Ταυτόχρονα, τα κράτη-μέλη της ανατολικής και πρώην σοβιετοκρατούμενης Ευρώπης μετατράπηκαν σε προκλητικούς απολογητές της γερμανικής δημοσιονομικής ορθοδοξίας, την ίδια στιγμή που παραβιάζουν πρόδηλα το κράτος δικαίου και την υποχρέωση αλληλεγγύης τους απέναντι σε όσους δοκιμάζονται.

Ελλάδα: η μεγάλη χαμένη της κρίσης και η ανάγκη για μια νέα «Επανάσταση»

Κι αν η Ευρώπη πέρασε δύσκολα, για την Ελλάδα η περασμένη δεκαετία υπήρξε σχεδόν καταστροφική. Οι δημοκρατικοί θεσμοί και το πολιτικό σύστημα κλονίστηκαν χωρίς να μεταρρυθμιστούν ουσιαστικά. Η χώρα εξαναγκάστηκε σε βίαιη ύφεση της οικονομίας και σημαντική συρρίκνωση του εθνικού εισοδήματος, ενώ οδηγήθηκε σε δημογραφική αιμορραγία, χάνοντας πολύτιμο, ειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό. Ταυτόχρονα βιώνει με ασύντακτο τρόπο τις επιπτώσεις του μεταναστευτικού κύματος ως χώρα υποδοχής χωρίς την απαραίτητη στήριξη, ενώ αναπόφευκτα απομειώθηκε και η γεωπολιτική της ισχύ με την ανάδειξη μακροπρόθεσμων κινδύνων για την εδαφική της ακεραιότητα. Παράλληλα, η ήδη προβληματική της δημόσια διοίκηση απογυμνώθηκε περαιτέρω, με αποτέλεσμα να έχουμε φτάσει στα όρια ενός ευρωπαϊκού «failed state».

Ολα αυτά θα ήταν αντιμετωπίσιμα, αν δεν υπήρχε το πιο επικίνδυνο στοιχείο: μια συλλογική ψυχολογία και νοοτροπία παραίτησης χωρίς αίσθημα ελπίδας και προοπτικής για το αύριο, ακόμα και στους νέους ανθρώπους. Οι περισσότεροι θεωρούν ότι, ακόμα και με κυβερνητική μεταβολή, τίποτε ουσιαστικό δεν πρόκειται να αλλάξει στη ζωή τους και στη θέση της Ελλάδας τα επόμενα αρκετά χρόνια. Την ίδια στιγμή, το πολιτικό προσωπικό, στην πλειοψηφία του, φαίνεται απρόθυμο και αδύναμο να προωθήσει τις αναγκαίες θεσμικές τομές στο κράτος, την οικονομία και την κοινωνία, ενώ κυριαρχούν η αναξιοκρατία και η οικογενειοκρατία.

Μπορούν άραγε η Ελλάδα και η Ευρώπη να τα καταφέρουν; Ισως, με μια τρέλα που βασίζεται σε πειστικό και ελκυστικό όραμα και σχέδιο. Μια τέτοια «τρέλα» ήταν και η 23η Μαρτίου του 1821, όταν μερικές εκατοντάδες χριστιανοί υπήκοοι του Σουλτάνου αποκήρυξαν το ραγιαδισμό τετρακοσίων ετών και, ξεκινώντας από την Καλαμάτα, βγήκαν μπροστά ως απόγονοι των αρχαίων Ελλήνων και τάραξαν την κοιμωμένη Ευρώπη, απευθύνοντας προς τους αδιάφορους Δυτικούς την «Προειδοποίησιν εις τας ευρωπαϊκάς αυλάς». Ετσι, σε λιγότερο από μια δεκαετία, με θυσίες αλλά και αρκετή τύχη, η Ελλάδα ήταν ξανά ζωντανή και ελεύθερη. Η ιστορία όμως επαναλαμβάνεται θετικά μόνο από πρωταγωνιστές και όχι από κομπάρσους. Το ραντεβού μας με τα 200 χρόνια από την Επανάσταση του ’21 πλησιάζει. Αν ξυπνήσουμε τώρα, προλαβαίνουμε.

Δημοσιεύτηκε στις 25/3/2019 από την ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ Online

Continue Reading

Καθ’ οδόν για την Καλαμάτα της παιδείας: η προστιθέμενη αξία της ανάδειξης της πόλης σε διεθνές εκπαιδευτικό και ερευνητικό κέντρο.

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ Online – eleftheriaonline.gr, Κυριακή, 03 Φεβρουαρίου 2019 18:12

«μόνη δε κτημάτων η αρετή αναφαίρετον, και ζώντι και τελευτήσαντι παραμένουσα»

Μέγας Βασίλειος, Προς τους νέους, όπως αν εξ ελληνικών ωφελοίντο λόγων, 5.

Μέσα στην τρέχουσα προεκλογική ατμόσφαιρα, ελάχιστη σημασία αποδίδεται από το επίσημο κράτος στην 30ή Ιανουαρίου, την Ημέρα της Παιδείας και των Γραμμάτων που συνδυάζεται με τη θρησκευτική εορτή των Τριών Ιεραρχών. Πρόκειται μάλλον για διαχρονική και όχι για συγκυριακή επιλογή. Στην Ελλάδα της κρίσης, αλλά και σε αυτήν που οδήγησε στην κρίση, η παιδεία κατέληξε να συνιστά ακριβό προνόμιο και όχι στρατηγική προτεραιότητα για το μέλλον της χώρας.

Σε τοπικό επίπεδο, η πρόσφατη δρομολόγηση της συγχώνευσης του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου με το ΤΕΙ ελάχιστα απασχόλησε τους δημόσιους φορείς και τον δημόσιο διάλογο, λες και πρόκειται για υπόθεση τρίτων. Για τους περισσότερους δημόσιους άρχοντες στη Μεσσηνία, η παιδεία συνιστά προφανώς ρητορική προσέγγιση, χωρίς πρακτικό αντίκρισμα.

Κι όμως: Η παιδεία μπορεί να αποτελέσει τη λυδία λίθο για την απογείωση της τοπικής οικονομίας και την αναδιάρθρωση της τοπικής κοινωνίας, με επίκεντρο το Δήμο Καλαμάτας. Ας δούμε αναλυτικά πώς:

Παιδεία και ανάπτυξη: βίοι παράλληλοι

Ο γράφων έχει από διετίας αναδείξει δημόσια την ανάγκη δημιουργίας, με συνεργασία δήμου, τοπικών φορέων και ιδιωτών, ενός «Διεθνούς Κέντρου Καινοτομίας και Ανάπτυξης» στην περιοχή της δυτικής παραλίας. Αποστολή του φορέα αυτού, που θα διοικείται και θα λειτουργεί με διαφανείς κανόνες, θα είναι η λειτουργία μιας Ζώνης Ερευνας, Καινοτομίας και Επιχειρηματικότητας με ειδίκευση στην ανάπτυξη πρότυπων καλλιεργειών, στην παραγωγή αγροτικών προϊόντων υψηλής διατροφικής αξίας και στη δημιουργία πρότυπων τεχνολογικών εφαρμογών που προορίζονται για σημαντικούς κλάδους της οικονομίας στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.

Στόχος του Κέντρου θα είναι προσελκύσει ειδικευμένο επιστημονικό και εργατικό δυναμικό και επενδύσεις, δίνοντας ευκαιρίες για δημιουργία και ανοίγοντας το δρόμο της επιστροφής στους νέους, ειδικά στους Καλαματιανούς και τους Μεσσήνιους. Θα μπορούσε μάλιστα να διεκδικηθεί με αξιώσεις και η εντός του Κέντρου ίδρυση παραρτήματος του Κοινού Κέντρου Ερευνών (JRC) της Ευρωπαϊκής Ενωσης με ειδίκευση σε συναφή αντικείμενα.

Η λειτουργία του Κέντρου θα έχει, συνεπώς, πολλαπλή προστιθέμενη αξία, συνδυαζόμενη και με τη δημιουργία, στην ίδια τοποθεσία, μιας Περιοχής Ολοκληρωμένης Τουριστικής Ανάπτυξης (ΠΟΤΑ) με σχεδιασμό φιλικό προς το περιβάλλον και με σύγχρονες αθλητικές εγκαταστάσεις, η οποία θα εντάξει την Καλαμάτα στον παγκόσμιο τουριστικό χάρτη.

Είναι προφανές ότι το εγχείρημα απαιτεί κατάλληλους χειρισμούς, ώστε να συνδυαστεί αρμονικά η παρουσία επενδυτών με την ενεργό συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας και κυρίως καταξιωμένων φορέων (Πανεπιστήμιο – ΤΕΙ, Ινστιτούτο Ελαιολάδου, Επιμελητήριο, κοινωφελή ιδρύματα) αλλά και κάθε δημόσιου και ιδιωτικού φορέα που αποδεδειγμένα μοιράζεται το κοινό όραμα.

Πρωταγωνιστές ή κομπάρσοι του μέλλοντος;

Σε κάθε περίπτωση, πρωταγωνιστές του εγχειρήματος πρέπει να είναι το νέο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου και ο Δήμος Καλαμάτας. Το πρώτο αναδεικνύοντας το Κέντρο σε πεδίο εφαρμογής της γνώσης και κατάρτισης που θα παρέχουν οι σχολές του και ο δεύτερος με τον ηγετικό και συντονιστικό του ρόλο προς όφελος της τοπικής κοινωνίας. Σημαντικά στοιχεία θα είναι η λειτουργία εντός του Κέντρου ξενόγλωσσων ακαδημαϊκών προγραμμάτων και πολυεθνικών ερευνητικών projects, τα οποία θα προσελκύσουν στην Καλαμάτα και τη Μεσσηνία εκλεκτό δυναμικό νέων ανθρώπων από το εξωτερικό.

Περαιτέρω, με τη διεύρυνση των εγκαταστάσεων του Κέντρου, μπορούν να αξιοποιηθούν επωφελώς και οι χώροι του υπό αναστολή λειτουργίας Στρατοπέδου Παπαφλέσσα, που διαφορετικά οδεύει προς αχρησία χωρίς σχέδιο.

Όλες οι παραπάνω πρωτοβουλίες θα αναδείξουν την πατρίδα μας σε διεθνές εκπαιδευτικό κέντρο με προφανή οφέλη για την τοπική μας οικονομία. Με αποτελεσματική συνέργεια των δράσεων σε παιδεία, πολιτισμό, τουρισμό και αγροτική ανάπτυξη, η Μεσσηνία, με κέντρο την Καλαμάτα, μπορεί να αναδειχθεί σε πρότυπο ενός αναπτυξιακού και κοινωνικού εγχειρήματος με έμφαση στο ποιοτικό ανθρώπινο δυναμικό και την καινοτομία. Για να γίνουν όμως πράξη τα σχέδια αυτά, απαιτείται, πρωτίστως, η ανάδειξη των προσώπων που πιστεύουν σε αυτά και θα εγγυηθούν την επιτυχή εφαρμογή τους. Εκεί λοιπόν πρέπει όλοι να αναλάβουμε τις ευθύνες μας. Και το 2019 θα έχουμε τις ευκαιρίες να το αποδείξουμε.

Continue Reading